အမေရိကန်နှင့် အီရန် အကြားပြုလုပ်မည့် ဆွစ်ဇာလန် ဆွေးနွေးပွဲ ဖျက်သိမ်း
သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၉ ရက်။
အမေရိကန်နှင့် အီရန်ညှိနှိုင်းရေးမှူးများအကြား သောကြာနေ့တွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပဖြစ်တော့မည်မဟုတ်ကြောင်း ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက အတည်ပြုလိုက်သည်။
အမေရိကန် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် (JD Vance) အနေဖြင့်လည်း ဂျီနီဗာမြို့သို့ သွားရောက်မည့် အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ခြင်းကြောင့် ဒေသတွင်း ရေရှည်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရရှိနိုင်မည့်အရေးပေါ် မရေမရာမှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ပြီးခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က နှစ်ဖက်သဘောတူညီခဲ့သည့် ၁၄ ချက်ပါ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်အရ စစ်ပွဲကို အနည်းဆုံး ရက်ပေါင်း ၆၀ ရွှေ့ဆိုင်းထားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း၊ အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနဘက်က အမေရိကန်အနေဖြင့် အဆိုပါ ယာယီသဘောတူညီချက်ပါ အချက်အလက်များကို အမှန်တကယ် စတင်အကောင်အထည်ဖော်သည့် လက္ခဏာများပြသမှသာ အသေးစိတ် ဆွေးနွေးမှုများကို စတင်မည်ဟု တုံ့ပြန်ထားသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် အီရန်နိုင်ငံအား “ခြွင်းချက်မရှိ လက်နက်ချခိုင်းမည်” ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သော်လည်း၊ လက်ရှိ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် ပူးတွဲစာချွန်လွှာတွင် အီရန်အပေါ် ချမှတ်ထားသည့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို လျှော့ချပေးရန်၊ အေးခဲထားသည့်
ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာတန်ဖိုးရှိ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန်နှင့် အီရန်၏ ရေနံတင်ပို့မှုကို ချက်ချင်းခွင့်ပြုရန် စသည့်အချက်များ ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ရှိ ရီပတ်ဘလစ်ကန်အမတ်များအကြား ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်လျက်ရှိသည်။
အီရန်၏ အဓိပတိခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ မိုဂျတာဘာ ခါမေနီ (Ayatollah Mojtaba Khamenei) ကမူ သမ္မတထရမ့်သည် မျှော်လင့်ချက်ကုန်ဆုံးနေ၍သာ ယခုသဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ဘက်က တောင်းဆိုချက် လွန်ကဲလာပါက လက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။
အဆိုပါ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွင် အစ္စရေးနိုင်ငံအား ထည့်သွင်းထားခြင်းမရှိဘဲ၊ အစ္စရေးဘက်ကလည်း ယခု အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက်အပေါ် လိုက်နာမည်မဟုတ်ကြောင်း ဘေးဖယ်ထားကာ လေဘနွန်နိုင်ငံရှိ အီရန်လိုလားသော ဟစ်ဇဘိုလာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသည်။
သောကြာနေ့က အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လေဘနွန်တွင် လူ ၁၅ ဦးထက်မနည်း ထပ်မံသေဆုံးခဲ့ရပြီး၊ ယင်းဖြစ်စဉ်သည် သမ္မတထရမ့်အနေဖြင့် ၎င်း၏စစ်မဟာမိတ် အစ္စရေးအား မည်မျှအထိ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်နည်းဟူသော မေးခွန်းများ ထွက်ပေါ်စေကာ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးအကြား ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း အကြီးမားဆုံး သံတမန်ရေးရာ အက်ကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့် ၄ လနီးပါးက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ ပူးပေါင်းကာ အီရန်အပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြင့် စတင်ခဲ့သည့် ယခုစစ်ပွဲကြောင့် အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၇,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်ကို အကြီးအကျယ် ရိုက်ခတ်ခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့ရေနံစိမ်းနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ဖြတ်သန်းရာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ပြန်လည်ပွင့်လည်လာပြီး သင်္ဘောများ ပြန်လည်ဖြတ်သန်းနေပြီဖြစ်ခြင်းကြောင့် သောကြာနေ့တွင် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ် ပြန်လည်ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။
