ရွေးကောက်ပွဲ – Network Media Group

ပင်မစာမျက်နှာ
သတင်း
ဓါတ်ပုံများ
ဗွီဒီယို
ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်
နိုင်ငံတကာသတင်း
NMG အကြောင်း
Contact

Home
Tag Archive

Tag: ရွေးကောက်ပွဲ

ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ပိုင်း မီးပြန်ပျက် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၁ ရက်။ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ်မြို့တွင် စစ်အစိုးရ၏ အတုအယောင်လို့ ပညာရှင်တွေ သုံးသပ်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားပြီးနောက် လျှပ်စစ်မီး ပေးဝေမှုမှာ ယခင်ကထက် ထက်ဝက်ခန့် လျော့နည်းသွားသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကာလ မတိုင်မီက ပုသိမ်မြို့တွင် တစ်နေ့လျှင် လျှပ်စစ်မီး အနည်းဆုံး ၈ နာရီမှ ၁၂ နာရီအထိ ရရှိခဲ့ သော်လည်း၊ ဖေဖော်ဝါရီလဆန်းပိုင်းမှ စတင်ကာ တစ်နေ့လျှင် ၄ နာရီခန့်သာ မီးရရှိတော့သည့်အပြင် မီးလာချိန်၊ ပျက်ချိန်မှာလည်း တိကျမှုမရှိဘဲ စိတ်တိုင်းကျ ဖြတ်တောက်ခံနေရခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှတ် (၁၂) ရပ်ကွက်တွင် နေထိုင်သူ ဒေသခံတစ်ဦးက “ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင်‌လေးမှာ မီးပေးတာ တော်တော် အချိန်မှန်တာ။ တနေ့ ၈ နာရီကျော်လောက်သုံးနေရတော့ ဘဝမှန်ကိုမေ့ပြီး ဘဝင်မြင့်ချင်ချင်တောင် ဖြစ်သွား တာ။ ဘာကြာလို့လဲ ဒုံရင်းကဒုံရင်းပေါ့၊ ကျောက်ခေတ်ထဲပြန်ရောက်သွားတာပါပဲ” ဟု ပြောသည်။ နိုင်ငံရေး လေ့လာသုံးသပ်သူများကမူ ဤသို့ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ မီးမှန်အောင်ပေးခဲ့ခြင်းမှာ လူထု၏ စိတ်အာရုံ ကို ဆွဲဆောင်ရန်နှင့် မဲဆွယ်ရန်အတွက် အတင်းအကျပ် စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ‘ဆေးမီးတိုစီမံကိန်း’ မျှသာဖြစ် ကြောင်း ဝေဖန်ကြသည်။ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) အနိုင်ရရှိသွားပြီးနောက်တွင် မျက်နှာဖုံးတပ်ထားသည့် အပြုံးများ ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု အသက် ၇၀ ကျော်အရွယ် ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးက ပြောသည်။ ၎င်းက “စစ်ကော်မရှင်ဟာ ပြည်သူ့အတွက်ဆိုပြီး စဉ်းစားတာ နမ်းစေ့တစ်စေ့လောက်တောင် ဘယ်တုန်းကမှ မရှိခဲ့ဘူး။ အတ္တကြီးလွန်းတယ်။ လိုချင်တာရဖို့ ခဏကောင်းပြတတ်တာဟာ သူတို့ရဲ့ ရိုးရာဗျူဟာစစ်စစ်ပဲ” ဟု ပြောသည်။ လျှပ်စစ်ဝန်ထမ်းအချို့ကမူ နွေရာသီဖြစ်သဖြင့် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် သုံးစွဲမှုမညီမျှခြင်းကြောင့် အလှည့်ကျပေးရခြင်း ဖြစ်သည်ဟု အကြောင်းပြသော်လည်း၊ မြေပြင်တွင် မီးလာချိန်မမှန်ခြင်းက ပြည်သူများကို ပိုမိုပင်ပန်းစေသည် ဟု ပြောဆိုနေကြသည်။ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာမှ အသက် ၄၀ ကျော် အမျိုးသမီးတစ်ဦးက “ဓာတ်အားမနိုင်လို့ အလှည့်ကျပေးတာ လက်ခံရမှာ ပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ပေးချိန်ဖြတ်ချိန် တိကျစေချင်တာ။ ဒါဆိုရင် ချက်ဖို့ပြုတ်ဖို့ကို စီမံလို့ရတာပေါ့။ အခုက လာချင်တဲ့ အချိန်လာ၊ ပျက်ချင်တဲ့အချိန်ပျက်ဆိုတော့ အတော်ဒုက္ခရောက်တယ်” ဟု ပြောသည်။ မီးလာချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းကာ ချက်ပြုတ်နေရသဖြင့် အခန့်မသင့်ပါက ထမင်းအိုးများ ပစ်လိုက်ရသည့်အထိ ဆုံးရှုံးမှုများရှိနေကြောင်း အမှတ် (၈) ရပ်ကွက်မှ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကလည်း ယခုကဲ့သို့ ပြောသည်။ “သက်သာမလားလို့ မီးလာချိန်လေးစောင့်ပြီး ထမင်းအိုးတည်ပါတယ်။ ထမင်းမကျက်ခင် မီးပျက်‌တော့ ပစ် လိုက်ရ‌ရော။ မရှိမဲ့ရှိမဲ့ ပိုက်ဆံ‌လေးနဲ့ ဝယ်ထားရတဲ့ ဆန်လေး နှမြောလိုက်တာ မပြောပါနဲ့တော့။ ဖြစ်ပေါင်း များနေတော့လည်း လျှပ်စစ်က မောင်မင်းကြီးသားတွေ ကျန်းမာပါစေ ဆုတောင်းပေးရတာ အမောပဲ။” ထို့ပြင် ပုသိမ်မြို့ခံများမှာ လျှပ်စစ်မီးကို တစ်နေ့ ၄ နာရီခန့်သာ သုံးစွဲရသော်လည်း၊ လကုန်တွင် ကျသင့် ယူနစ် ထက် ပိုမိုကောက်ခံသည့် မီတာခပြဿနာများနှင့်ပါ ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း မြို့ခံများက ပြောသည်။ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပုသိမ်မြို့၏ လျှပ်စစ်မီးအခြေအနေမှာ ပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝကို သိသိသာသာ ထိုးနှက်လျက်ရှိသည်ဟု ပြောဆိုနေကြသည်။ #ရွေးကောက်ပွဲ #ဧရာဝတီတိုင်း #ပုသိမ်မြို့

ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ပိုင်း မီးပြန်ပျက်

ရွေးကောက်ပွဲမှာ စစ်အာဏာရှင် သက်ဆိုးရှည်စေမည့် နိုင်ငံရေး ထောင်ချောက်ဟု BNI ပြော သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲသည် တိုင်းရင်းသားပြည်သူများ၏ ကိုယ်စားပြုမှုကို လုံးဝဖော်ဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ‘စစ်အာဏာရှင် သက်ဆိုးရှည်စေရန် အကွက်ကျစီစဉ်ထားသည့် နိုင်ငံရေးထောင်ချောက်’ ဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံတကာ မြန်မာ့သတင်း (BNI) က ဝေဖန်ထောက်ပြလိုက်သည်။ ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်သည့် “ရွေးချယ်ခွင့်မဲ့ မဲဆန္ဒရှင်များ- မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားဒေသများရှိ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်များ ဆန်းစစ်ခြင်း” အစီရင်ခံစာ မိတ်ဆက်ပွဲတွင် BNI က ယခုကဲ့သို့ ပြောကြား ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အစီရင်ခံစာအရ စစ်ပဋိပက္ခများကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာရသူ (IDP) များပြားခြင်းနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေအချို့တွင် မဲဆန္ဒနယ်များ ပယ်ဖျက်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် ချင်း၊ ကချင်၊ ရှမ်း၊ ကရင်နီ၊ မွန်နှင့် ကရင်ပြည်တို့ရှိ မြို့နယ်အများစုတွင် မဲပေးမှုနှုန်းမှာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင်သာ ရှိခဲ့သည်။ BNI ၏ မူဝါဒရေးရာ ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးကိုကိုဇော်က “ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ သတ်မှတ် ထားတဲ့ ဥပဒေတွေက ယှဉ်ပြိုင်တဲ့ ပါတီတွေအတွက် အားလုံး ဒုက္ခရောက်စေအောင် ဘာမှလုပ်လို့မရနိုင်အောင် လုပ်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။ တိုင်းရင်းသား ပြည်သူ အကုန်လုံးကိုလည်း ရွေးကောက်ပွဲ နှောင့် ယှက်ဖျက်စီး ဟန့်တားသူများ ဥပဒေတွေနဲ့ ဖမ်းဆီး ထောင်ချခဲ့တာလည်း ၄၀၀ ကျော်လောက် ရှိမယ်” ဟု ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း ဖိနှိပ်မှုများကို ပြောသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းက ဆက်လက်၍ “ညသန်းခေါင်မှာ ဘယ်က ရောက်လာမှန်းမသိတဲ့ မဲတွေနဲ့ အနိုင်ရသွားတဲ့ ဖြစ်ရပ် ဆန်းတွေ အများကြီး တိုင်းရင်းသား ဒေသတွေမှာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာ ရှိပါတယ်” ဟုလည်း ဆိုသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲသည် တိုင်းရင်းသားပြည်သူများ၏ ကိုယ်စားပြုမှုကို လုံးဝဖော်ဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ၊ စစ်အာဏာရှင်စနစ် သက်ဆိုးရှည်စေရန် အကွက်ချစီစဉ်ထားသည့် လုပ်ငန်းစဉ်သာဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာ မြန်မာ့သတင်း (BNI) က ထောက်ပြသည်။ BNI ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ လူထုထောက်ခံမှုအများဆုံးရရှိထားသည့် NLD၊ SNLD၊ ALD ပါတီများကို စနစ်တကျဖယ်ထုတ်ကာ အတိုက်အခံအမတ် ၁၄၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးနှိပ်ကွပ်ပြီးမှသာ ယခုရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်းလိုက် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ BNI မီဒီယာ ဖွံ့ဖြိုးရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ မအားမီက “မဲဆန္ဒနယ် ၃၁ ခုမှာ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးတည်းက ကြိုတင် မဲတွေနဲ့ အနိုင်ရသွားတဲ့ အချက်အလက်တွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ USDP က ၂၈ နေရာ (၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်) အနိုင်ရခဲ့တာဟာ မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ ရွေးချယ်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်ပြီး USDP အတွက် အမတ်နေရာတွေ အသာစီးရဖို့ ဖန်တီးပေးထားတဲ့ ရုပ်ပြပွဲတစ်ခုပါပဲ” ဟု ပြောသည်။ ထို့ပြင် ယခင်ရွေးကောက်ပွဲ၌ မဲပေးနိုင်သူ ၃၈ သန်းခန့်ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ၂၄ သန်းသာ ကျန်ရှိတော့သဖြင့် ပြည်သူ ၁၃ သန်းကျော် မဲပေးခွင့်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ စစ်ပဋိပက္ခကြောင့် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ရခြင်း နှင့် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မဲပေးခွင့်ဖယ်ကြဉ်ခံရခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု BNI က ထောက်ပြထားသည်။ နေပြည်တော်နှင့် မြို့ကြီးအချို့တွင် မဲပေးမှုနှုန်း မြင့်မားသည်ဟု စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်သော်လည်း ယင်းမှာ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများနှင့် စစ်ဘက်မိသားစုဝင်များ၏ ကြိုတင်မဲယန္တရားကို အသုံးချထားခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။ ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများ၏ အနိမ့်ဆုံးလိုအပ်ချက်ကိုပင် မပြည့် မီဘဲ၊ အရပ်သား အစိုးရအမည်ခံကာ စစ်အာဏာ သိမ်းမှုကို ‘ဆေးရောင်ခြယ်ခြင်း’ သာဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာ မြန်မာ့သတင်း (BNI) က ပြောသည်။ BNI ၏ မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ မတင်တင်ညိုကလည်း “၁၃ သန်းသော ပြည်သူလူထုတွေက မဲပေးခွင့်မရှိခဲ့တဲ့ အခြေအနေတွေ ဒါတွေအကုန်လုံးကို ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလိုအနေအထားပေါ်မှာ ဖြစ်လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ အတုအယောင် ဖြစ်တယ်။ လူထုကို ကိုယ်စားမပြုဘူး” ဟု ထောက်ပြသည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) အပါအဝင် အတိုက်အခံပါတီပေါင်း ၄၀ ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ခြင်းနှင့် တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းများဖြင့် အရပ်သားအစိုးရ အမည်ခံရန် ကြိုးပမ်းခြင်းတို့အပေါ် BNI က ဝေဖန်ထား သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာအနေဖြင့် ဤရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို အခြေမခံဘဲ၊ မြေပြင်ရှိ ပကတိအခြေအနေ မှန်ကိုသာ ဗဟိုပြု၍ မြန်မာ့အရေးကို ချဉ်းကပ်ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းထားသည်။ ဓါတ်ပုံ - MOFA #ရွေးကောက်ပွဲ #စစ်အာဏာရှင် #BNI #ထောင်ချောက် #အတုအယောင်အစိုးရ #စစ်အစိုးရ

ရွေးကောက်ပွဲမှာ စစ်အာဏာရှင် သက်ဆိုးရှည်စေမည့် နိုင်ငံရေး ထောင်ချောက်ဟု BNI ပြော

ရွေးကောက်ပွဲသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ရန် လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်သည်ဟု အမျိုးသမီးအဖွဲ့ချုပ် ပြော သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။  ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်၏ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ဆက်လက်ကျူးလွန်ရန် လမ်းဖွင့်ပေး လိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ) - WLB က သတိပေးလိုက်သည်။ စစ်ကော်မရှင်က ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် တရားဝင်မှုရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် စစ်ရေးထိုးစစ်များ၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို ဆက်လက်ကျူးလွန်ရန် အခွင့်အရေး ဖန်တီးပေးခြင်း သာ ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုလိုက်သည်။ WLB က ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ‘၂၀၂၅ ခုနှစ်ကို လည်ပြန်ကြည့်ခြင်း’ အစီရင်ခံစာအရ စစ်ကော်မရှင်သည် ၎င်းတို့ အာဏာတည်မြဲရေး အတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို အသုံးချနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ WLB ၏ မူဝါဒရေးရာ ဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင် မမိငယ်က “အမျိုးသမီး လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေကို အရင်က ထက် ပိုမိုဖမ်းဆီးတာ ကျမတို့ ကြုံတွေ့ရတယ်။ လုံခြုံရေးက ပိုမိုခက်ခဲလာတယ်။ လမ်းတွေမှာ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်တွေ ထားပြီးမှ အဆမတန်တွေ့တာ အကုန်လုံး ပေါ်တာဆွဲပေါ့နော်။ ဒီလိုပဲ အပြစ်မဲ့ ပြည်သူတွေကို နေ့စဉ် သတ်ဖြတ်တယ်။ စစ်ရာဇဝတ်မှု၊ လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုတွေ စစ်တပ်က ဆက်လက်ပြီးမှ ကျူးလွန်နေတာ တွေ့ရတယ်” ဟု ပြောသည်။ အစီရင်ခံစာ မှတ်တမ်းများအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လိင်နှင့်ဂျင်ဒါအခြေပြု အကြမ်းဖက်မှုပေါင်း ၂၀၉ မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ ပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုမှ ရှင်သန်လွတ်မြောက်လာသူ အမျိုးသမီး ၁,၂၁၂ ဦးအထိ ရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းနှင့် ချင်းပြည်တို့တွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်သည် မုဒိမ်းကျင့်မှုကို စစ်လက်နက်သဖွယ် ဗျူဟာကျကျ အသုံးပြုနေကြောင်း မမိငယ်က ထောက်ပြသည်။ “မုဒိမ်းကျင့်မှုကို လက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုတာကို ဗျူဟာကျကျ ပေါ့နော်။ ပြည်သူလူထုက မတုံ့ပြန်နိုင် အောင် အကြောက်တရားနဲ့ အရှက်တရားကို အသုံးချပြီးမှ ပြုလုပ်နေတာ ကျမတို့ တွေ့ရတယ်။ အမျိုးသား ဆိုရင်လည်း ပေါ်တာဆွဲတယ်၊ စစ်မှုထမ်းခိုင်းတယ်၊ နှိပ်စက်ရိုက်နှက်ခြင်းတွေ အဲ့လိုမျိုး ဗျူဟာတွေကို သုံး တယ်။” ထို့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် လူထုအား အကျပ်ကိုင်မှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း ကျေးလက်မြေအဖွဲ့ ဒါရိုက်တာ ဒေါ်မူစဲက ပြောသည်။ “အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲထည့်ခိုင်းတယ်၊ ဖိအားပေးတယ်။ ကရင်နီမှာ ကြည့်မယ်ဆိုလို့ရှိရင် စစ်ဘေးရှောင်တွေကို ပြန်လာ၊ မပြန်လာလို့ရှိရင် အိမ်ယာတွေ ချိတ်ပိတ်မယ်။ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့နဲ့ တစ်ဖွဲ့တည်းလို့ သတ်မှတ်မယ်ဆိုတဲ့ အရာတွေက ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်တယ်။ ဒါသည် လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်တယ်။” မြေပြင်တွင် ဘေးအန္တရာယ်များ ရှိနေသော်လည်း WLB အနေဖြင့် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း နေရပ်စွန့်ခွာရသူ (IDPs) ၅၄,၃၁၁ ဦး၊ CDM အမျိုးသမီး ၁၀၈ ဦးနှင့် အမျိုးသမီးလူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ ၃၁၀ ဦးကို ကူညီပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။ WLB သည် အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးငယ်များ အပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများ အတွက် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့် (Impunity) ကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် နိုင်ငံရေးအရ ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည့် အဆင့်တိုင်းတွင် အမျိုးသမီးများ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝစွာ ပါဝင်ခွင့်ရရှိရန် တောင်းဆိုထားသည်။ နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်၏ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကို ငြင်းပယ်ရန်နှင့် လက်နက် ရောင်းချပေးနေမှုများ ရပ်တန့်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ ခိုင်မာသော လုပ်ဆောင်မှု မရှိပါက ပြည်သူများ အနေဖြင့် ပိုမိုပြင်းထန်သည့် ဆိုးကျိုးများ ဆက်လက်ခံစားရမည် ဖြစ်ကြောင်း WLB မူဝါဒရေးရာ ဦးဆောင်အဖွဲ့ ဝင် မဖိုးဒါးက သတိပေး ပြောဆိုထားသည်။ ဓာတ်ပုံ - ပုံဟောင်း (Women Alliance Burma - အမျိုးသမီးမဟာမိတ်အင်အားစု) #စစ်ကော်မရှင် #ရွေးကောက်ပွဲ #စစ်ရာဇဝတ်မှု #လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု #WLB

ရွေးကောက်ပွဲသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ရန် လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်သည်ဟု အမျိုးသမီးအဖွဲ့ချုပ် ပြော

ကြံ့ခိုင်ရေး နိုင်သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ တရားဝင်မှုမရှိဟု ဝေဖန်ခံရ သတင်းနှင့်မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပသည့် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၃ ပိုင်း အပြီးတွင် ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ (USDP) က လွှတ်တော် နေရာအများစု အနိုင်ရသော်လည်း ရွေးကောက်မှာ တရားမျှတမှု မရှိကြောင်းနှင့် တရားဝင်မှု မရှိကြောင်း သတင်းအယ်ဒီတာများက ထောက်ပြသည်။ စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပခဲ့သည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း ၃ ပိုင်းပေါင်းတွင် ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) က အမတ်နေရာအားလုံး၏ ၇၂ ရာခိုင်နှုန်းကို အပြတ်အသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့ကြောင်း Data for Myanmar (D4M) ၏ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်ထုတ် အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ အစီရင်ခံစာအရ လွှတ်တော်သုံးရပ်အတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည့် ကိုယ်စားလှယ် ၁,၀၂၅ ဦးအနက် ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက ၇၃၉ ဦးအထိ အနိုင်ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သံလွင်တိုမ်း သတင်းဌာနက အယ်ဒီတာချုပ် ကိုကိုဇော်က “နေရာတိုင်းမှာ ကြိုတင်မဲနဲ့ အနိုင်ယူတဲ့အပြင်ကို တစ်ဦးချင်းကို ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ မဲပေးခိုင်းတဲ့ အခြေအနေ မျိုးတွေ ရှိခဲ့တယ်” ဟု ပြောသည်။ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ်၌ မဲပေးသူ ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသော်လည်း မြေပြင်တွင်မူ ပဋိပက္ခပေါင်းစုံနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ကန္တာရဝတီတိုင်း (မ်) သတင်းဌာနက သတင်းအယ်ဒီတာ နော်ဒွေးအယ်ခူ က “ဒီရွေးကောက်ပွဲကို စိတ်အားထက် သန်စွာနဲ့ လူထုကနေ မဲပေးခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ လူထုတွေက သွားတာတော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့နော်။ ဖြစ်လာ မယ့် အကျိုးဆက်တွေကို လူထုတွေက စိုးရိမ်ကြောက်လန့်နေရာတာပေါ့နော်။ ဒီဒေသခံတစ်ယောက်နဲ့ ချိက် ဆက်မှု အရဆိုရင် မဲသွားပေးတယ်ပေါ့နော် သွားတဲ့အချိန်မှာ လူအများကြီးပေါ့နော်။ ဒီလောက်များ မယ်လို့ မထင်ဘူးပေါ့နော် သူက အဲ့လိုမျိုးပြောတယ်” ဟု လွိုင်ကော်မြို့က အခြေအနေကို ပြောပြသည်။ နော်ဒွေးအယ်ခူက “နောက် ဘာလို့ ကိုယ်တိုင်ကလည်း မဲ သွားပေးရလဲဆိုရင် အခုနကပြောသလို ဖိအားပေးမှု တွေ ကြောက်တယ်။ လူထုတွေက မဲရုံမှာ မြန်မြန်မဲသွားပေးပြီးရင် ပြီးသွားပြီပေါ့နော်။ ခနနေ နေမြင့်လို့မှ လက်နက်ကြီးတွေ ကျလာမလား ဒီလိုမျိုးတွေပေါ့နော်။ တော်လှန်ရေးဘက်ကလည်း သတိပေးမှုတွေ ရှိတယ် နော်။ အဲ့လိုပြောကြတယ်” ဟု ဆက်ပြောသည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပချိန်အတွင်း ဗုံးပေါက်ကွဲမှုနှင့် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်စဉ်ပေါင်း ၁၁၀ ကျော် ရှိခဲ့ပြီး မဲရုံများနှင့် ရွေးကောက်ပွဲရုံးများ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို လက်မခံသည့် ပြည်သူများကလည်း ‘အသံတိတ်သပိတ်’ များ ပြုလုပ်ခြင်း၊ မြို့နယ်အသီးသီး၌ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခြင်းများဖြင့် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း ယခုရွေးကောက်ပွဲ၏ နောက်ကွယ်၌ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြီးမားသော တွန်းအားနှင့် ဖိအားများ ပါဝင်နေကြောင်း တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ထောက်ပြကြသည်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ One Belt One Road (BRI) စီမံကိန်းများနှင့် မြစ်ဆုံရေကာတာ စီမံကိန်းများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရန်အတွက် စစ်ကော်မရှင်အပေါ် ဖိအားပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဝေဖန်မှုများ ထွက်ပေါ်နေ ခြင်းဖြစ်သည်။ ကချင်အမျိုးသမီး အစည်းအရုံး-ထိုင်းနိုင်ငံ (KWAT) မှ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ခံ ဆန်ထွယ်က “စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ကြည့်ရတာတော့ တရုတ်ပြည်က ထုတ်လုပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလို့တောင် ပြောလို့ရတယ်။ ကျွန်မတို့ရဲ့ ကချင်ဒေသ မြစ်ဆုံ Dam ကို ပြန်လုပ်ဖို့ ဖိအားပေးနေတာတွေ၊ လူတွေလွှတ်နေ တာတွေ ရှိတယ်။ ဒါတွေက အလဲအလှယ်လုပ်တဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေလို့ Made in China Election လို့ ပြောလို့ ရတာပါ” ဟု သုံးသပ်ပြောဆိုထားသည်။ စစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုနေသော်လည်း မြေပြင်အခြေအနေအရ လုံခြုံရေးစိန်ခေါ်မှုများ၊ လူထု၏ ကန့်ကွက်မှုများနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ လက်မခံမှုများကြောင့် ဤရွေးကောက်ပွဲ၏ တရားဝင်မှုမှာ များစွာ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်နေကြောင်း Data for Myanmar ၏ အစီရင်ခံစာက အကျဉ်းချုပ် ထောက်ပြထားပါသည်။

ကြံ့ခိုင်ရေး နိုင်သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ တရားဝင်မှုမရှိဟု ဝေဖန်ခံရ

ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ အပေါ် ချည်းကပ်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နည်းလမ်းသစ် အဆိုပြု သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲ၌ စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု USDP ပါတီ အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် တက်လာမည့် အစိုးရသစ်ကို "Calibrated Engagement" ခေါ် အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ချိန်ဆထိတွေ့ဆက်ဆံသည့် နည်းလမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက အာဆီယံသို့ အဆိုပြုခဲ့သည်။ ယင်းသည် ချက်ချင်းအသိအမှတ်ပြုခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ မြန်မာဘက်မှ အကြမ်းဖက်မှု လျှော့ချခြင်းနှင့် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ခွင့်ပြုခြင်းစသည့် သတ်မှတ်ချက်များ (Benchmarks) အပေါ် မူတည်၍ တစ်ဆင့်ချင်း ဆောင်ရွက်သွားမည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂနှင့် ဗြိတိန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက ယင်းရွေးကောက်ပွဲကို "ဟန်ပြ" အဖြစ် ရှုတ်ချထားသော်လည်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကမူ အပြုသဘောဆောင်သော အပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မလားဆိုသည်ကို စောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည်။ သို့ရာတွင် အာဆီယံအနေဖြင့် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်များကို အစည်းအဝေးတက်ရောက်ခွင့် ပိတ်ပင်ထားဆဲဖြစ်ပြီး မူဝါဒ ၅ ချက်အပေါ်တွင်သာ ဆက်လက်အခြေခံသွားမည်ဖြစ်သည်။

ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ အပေါ် ချည်းကပ်ရန် ထိုင်းနိုင်ငံက နည်းလမ်းသစ် အဆိုပြု

သွေးစွန်းသော မဲပုံးများနှင့် "Made in China" အရိပ်အောက်က ရွေးကောက်ပွဲ   သတင်းနှင့်မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃၀ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း၏ ကောင်းကင်ယံသည် ဆောင်းရာသီ၏ အအေးဓာတ်ကြောင့် မှိုင်းညို့နေရုံတင်မကဘဲ စစ်ကော်မရှင်၏ လက်နက်ကြီး မီးခိုးငွေ့များကြောင့်ပါ ထပ်ဆင့်အုံ့မှိုင်းနေခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းဒေသ၏ ဆောင်းက အသားထဲစိမ့်ဝင်အောင် အေးမြလွန်းလှသော်လည်း၊ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် ကချင်ပြည်၏ မြို့ပြအချို့တွင်မူ နိုင်ငံရေး အပူရှိန်က တောက်လောင်လျက်ရှိသည်။ စစ်ကော်မရှင်သည် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးထွက်ပေါက် အဖြစ် အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲ၏ နောက်ဆုံးအဆင့်ကို နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း၌ အတင်းအဓမ္မ ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် မြေပြင်၌ ကြားနေရသည်မှာ မဲပေးသူတို့၏ ဆန္ဒဖော်ထုတ်သံ သို့မဟုတ် မဲရုံဆီသို့ လျှောက်လှမ်းသည့် ခြေသံများမဟုတ်ပေ။ ဖားကန့်မြို့၏ တုန်ဟီးနေသော လက်နက်ကြီးသံများနှင့် ကျောက်မဲ၊ သီပေါမြို့တို့၏ ခြောက်ကပ်နေသော လမ်းမ ထက်က တိတ်ဆိတ်မှုများသာ ဖြစ်သည်။ လူသူကင်းမဲ့နေသည့် လမ်းမများ၏ ထိုတိတ်ဆိတ်မှုသည်ပင် စစ်ကော်မရှင်၏ အဓမ္မရွေးကောက်ပွဲအပေါ် ပြည်သူတို့၏ အသံတိတ် ဆန့်ကျင်မှုကို သက်သေပြနေသကဲ့သို့ ရှိတော့သည်။ +++ ရှမ်းမြောက်၏ ခြောက်ကပ်သော မဲရုံများနှင့် ‘ကိုယ်စားပြုမှုမဲ့ခြင်း’ +++ ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း၏ အချက်အချာကျသော ကျောက်မဲနှင့် သီပေါမြို့နယ်များတွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် ‘ကိုယ်စားပြုမှု လုံးဝမရှိသော ရွေးကောက်ပွဲ’ အဖြစ် သမိုင်းတွင်ခဲ့သည်။ ကျောက်မဲမြို့နယ်တွင် ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း ၈၁ အုပ်စု ရှိသော်လည်း စစ်ကော်မရှင်သည် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၉ ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၅ အုပ်စုတွင်သာ မဲရုံများ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ တစ်မြို့နယ်လုံး၏ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရှိပြီး ကျန်ရှိသည့် ၉၄ ရာခိုင်နှုန်းသော ဒေသခံများမှာ မဲပေးခွင့် ချန်လှပ်ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SNDP) နှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦးက ယခုကဲ့သို့ မှတ်ချက်ပြုသည်။ “အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားတွေ အများဆုံးနေထိုင်တဲ့ ရွာတွေ မပါဝင်ဘူးပေါ့ဗျာ။ ဒါကြောင့် ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ဒေသခံတွေကို ကိုယ်စားပြုမှုမရှိသလို တရားမျှတမှုလည်း မရှိပါဘူး။” ကျောက်မဲမြို့ခံတစ်ဦးကလည်း မဲရုံများ၏ လက်တွေ့ပုံရိပ်ကို ယခုကဲ့သို့ ပြောပြသည်။ “မြို့ထဲမှာ မဲလာပေးတဲ့သူက လက်ချိုးရေလို့ရတယ်။ မဲရုံပိတ်ခါနီးတဲ့အထိ တစ်ယောက်စ နှစ်ယောက်စပဲ လာကြတာ။ စစ်တပ်ကတော့ မဲပေးသူ ၅ သောင်းကျော်ရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ မဲရုံတွေက ခြောက်ကပ်နေတာပါ။ လူတွေက မဲပေးဖို့ထက် လုံခြုံရေးအတွက်ပဲ စိုးရိမ်နေကြတာ။” အထူးသဖြင့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသား အများစု နေထိုင်သည့် ကျေးရွာများမှာ စစ်ကော်မရှင်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိသဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲ နယ်မြေအတွင်း မပါဝင်ခဲ့ပေ။ စစ်ကော်မရှင်က မဲပေးသူ ငါးသောင်းကျော်ရှိသည်ဟု ဝါဒဖြန့်ထားသော်လည်း မြေပြင်တွင် မဲရုံများမှာ ခြောက် ကပ်နေခဲ့သည်။ ကျောက်မဲမြို့ခံတစ်ဦး၏ အဆိုအရ မဲရုံပိတ်ခါနီးအချိန်အထိ မဲလာပေးသူမှာ လက်ချိုးရေ၍ ရသလောက်သာ ရှိပြီး လူထုမှာ မဲပေးရန်ထက် လုံခြုံရေးအတွက်သာ စိုးရိမ်နေကြရသည်။ သီပေါမြို့တွင်လည်း မဲပေးသူ မရှိသလောက် နည်းပါးခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) ကသာ ပြိုင်ဘက်မရှိ အနိုင်ရသည့် ပုံစံမျိုးဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ +++ ဖားကန့်၏ လက်နက်ကြီးသံများကြားက သွေးစွန်းသော ရွေးကောက်ပွဲ +++ ကချင်ပြည်၊ ဖားကန့်မြို့တွင်မူ ရွေးကောက်ပွဲသည် တိတ်ဆိတ်ရုံတင်မကဘဲ အရပ်သားများ၏ သွေးမြေကျမှုနှင့် ပါ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ စစ်ကော်မရှင်သည် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ရန် ဖားကန့်မြို့အဝင်အထွက် တံတားများကို ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့ ကတည်းက ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။ မြေပြင်အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ ဖားကန့်မြို့ခံတစ်ဦးက “မဲရုံတွေကတော့ ဖွင့်ထားတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ တစ်မြို့ လုံးက ဘယ်သူမှလည်း မဲသွားမပေးဘူး၊ အိမ်ထဲမှာပဲ အောင်းနေကြတာ။ အပြင်မှာလည်း လက်နက်ကြီးသံတွေ ကလည်း ကြားနေရတာဆိုတော့ ဘယ်သူက သွားပေးရဲမှာလဲ။ ဝန်ထမ်းအချင်းချင်းပဲ ပေးနေတာ တွေ့ရတယ်” ဟု ပြောသည်။ ဇန်နဝါရီ ၂၅ ရက် နံနက်ပိုင်းမှ စတင်ကာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပစဉ်ကာလအတွင်း ဖားကန့်ဗျူဟာကုန်းနှင့် ရဲစခန်းဘက်မှ လက်နက်ကြီးများ တရစပ် ပစ်ခတ်ခဲ့မှုကြောင့် အရပ်သား ၅ ဦးထက်မနည်း ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ မြေပြင်၌ ကူညီပေးနေသူတစ်ဦးက “လက်နက်ကြီးကျည်က မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေထဲ ကျတာ။ တောင်ပြိုရွာမှာ တစ်ယောက်၊ ဆိပ်မူမှာ နှစ်ယောက် ထိတယ်။ မြို့ပေါ်မှာလည်း ထိတာရှိတော့ အားလုံးပေါင်း ၅ ယောက်ထက် မနည်း ဒဏ်ရာရထားတယ်။ အဲဒီထဲက ၃ ယောက်ကတော့ တော်တော်စိုးရိမ်ရလို့ ခွဲစိတ်ခန်းဝင်နေရတယ်” ဟု ပြောသည်။ နောက်ထပ် မြို့ခံတစ်ဦးကလည်း စစ်တပ်၏ ဖိအားပေးမှုကို ယခုကဲ့သို့ ပြောပြသည်။   “မနက်ကတည်းက လက်နက်ကြီးသံတွေက တစ်ချက်ပြီးတစ်ချက်ပဲ၊ အိမ်တွေတောင် တုန်နေတာ။ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်နေတဲ့ ရပ်ကွက်တွေထဲကို လက်နက်ကြီးတွေ ကျနေတာဆိုတော့ ဘယ်သူမှ သိပ်ပြီး အပြင်မထွက်ရဲကြဘူး။ စစ်သားတွေကတော့ ကျောင်းတွေထဲမှာ သေနတ်တွေနဲ့ စောင့်နေကြတာပဲ။” စစ်ကော်မရှင်က မြို့အဝင်အထွက် တံတားများကို ပိတ်ဆို့ကာ လုံခြုံရေး အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် မဲရုံများ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော်လည်း မြေပြင်တွင် မဲပေးသူမှာ ဝန်ထမ်းအချို့သာ ရှိခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနေစဉ်အတွင်း လက်နက်ကြီးကျည်များမှာ ငှက်ပျောတောရပ်ကွက်နှင့် မြို့မရပ်ကွက်ရှိ လူနေအိမ်များပေါ်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အရပ်သား ၅ ဦးထက်မနည်း ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး အချို့မှာ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်သည်ဟု ဖားကန့်မြို့ခံအချို့က အတည်ပြုပြောသည်။ အဆိုပါအချက်မှာ စစ်ကော်မရှင်၏ ‘အေးချမ်းတည်ငြိမ်စွာ မဲပေးနေကြသည်’ ဆိုသည့် ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် မြေပြင် အခြေအနေ မည်မျှကွာဟနေကြောင်း ပြသနေသည့် သက်သေပင် ဖြစ်သည်။ +++ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် NLD ပါဝင်ခွင့်မရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ +++ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းယူသည့် အချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီ ဦးဆောင်သော အစိုးရ ရှိနေခဲ့သည်။ NLD ပါတီသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ တို့တွင် ရှမ်းပြည်နှင့် ရခိုင်ပြည်မှ အပ တိုင်းရင်းသား ဒေသများ အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် သောင်ပြိုကမ်းပြို အနိုင်ရ ထားသော ပါတီ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် NLD ပါတီမှာ ယခု ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပါဝင် နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ယင်းသည်ပင် ရွေးကောက်ပွဲ၏ အဓိက အကျဆုံးသော အရွေးချယ် ခံပိုင်ခွင့် အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ NLD ပါတီသည် ၂၀၂၅-၂၆ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ စစ်ကောင်စီက ခန့်အပ်ထားသော ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က NLD ပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ်မှ ဖျက်သိမ်းလိုက်ခြင်း ကြောင့် ဖြစ်သည်။ စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် "နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေသစ်" အရ သတ်မှတ်ရက်အတွင်း ပါတီကို ပြန်လည်မှတ်ပုံမတင်သည့်အတွက်ကြောင့်ဟု ဆိုကာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက် တွင် NLD အပါအဝင် ပါတီပေါင်း ၄၀ ကို ဖျက်သိမ်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ NLD ပါတီဘက်ကမူ စစ်ကောင်စီသည် တရားဝင်အစိုးရမဟုတ်သည့်အတွက် ၎င်းတို့ထုတ်ပြန်သည့် ဥပဒေများကို လိုက်နာရန်မလိုကြောင်းနှင့် အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲသည်လည်း တရားမျှတမှုရှိမည်မဟုတ်သဖြင့် မှတ်ပုံတင်မည်မဟုတ်ကြောင်း ကြိုတင်ကြေညာခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ NLD ဌာနချုပ်အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ပါတီရုံးခန်းအများအပြားသည် စီးနင်းခံရခြင်း၊ ချိပ်ပိတ်ခံရခြင်းနှင့် ဗုံးခွဲဖျက်ဆီးခံရခြင်းများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ NLD ပါတီမှာ ယခင် ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ရှမ်းပြည်နှင့် ရခိုင်ပြည်တို့မှ လွဲ၍ ကျန် ပြည်နယ်များ အားလုံးတွင် အနိုင်ရခဲ့သော ပါတီဖြစ်ရာ NLD ပါဝင်ခွင့်မရခြင်းသည်ပင်လျှင် တိုင်းရင်းသား ဒေသများတွင် နိုင်ငံရေး ပါတီများ၏ ရွေးချယ်ခံပိုင်ခွင့်မှာ လုံးဝ ဆုံးရှုံးနေသည်ကို ပြသနေသည်။ +++ "Made in China" ရွေးကောက်ပွဲ +++ ယခုရွေးကောက်ပွဲ၏ နောက်ကွယ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြီးမားသော တွန်းအားနှင့် ဖိအားများ ပါဝင်နေကြောင်း တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက ထောက်ပြကြသည်။ ကချင်အမျိုးသမီး အစည်းအရုံး-ထိုင်းနိုင်ငံ (KWAT) မှ စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ရေးအဖွဲ့ တာဝန်ခံ ဆန်ထွယ်က စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို ယခုကဲ့သို့ အမည်တပ်လိုက်သည်။ “စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ကြည့်ရတာတော့ Made in China ပေါ့နော်၊ တရုတ်ပြည်က ထုတ်လုပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလို့တောင် ပြောလို့ရတယ်။ ကျမတို့ရဲ့ ကချင်ဒေသ မြစ်ဆုံ Dam ကို ပြန်လုပ်ဖို့ ဖိအားပေးနေတာ တွေ၊ လူတွေလွှတ်နေတာတွေ ရှိတယ်။ ဒါတွေက အလဲအလှယ်လုပ်တဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေလို့ Made in China Election လို့ ပြောလို့ရတာပါ။” သျှမ်းသံတော်ဆင့် သတင်းဌာန၏ အယ်ဒီတာချုပ် စိုင်းမိဏ်း ကလည်း တရုတ်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ယခုကဲ့သို့ သုံးသပ်သည်။ “တိန့်ရှီကျွန်း ပြောတဲ့ စကားကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် တရုတ်က တခြားနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက် မစွတ်ဖက်ပါဘူးဆိုတဲ့ မူဝါဒကို သူတို့ကိုယ်တိုင် ကျော်လွန်ပြီး မြန်မာပြည်အပေါ် ဖိအားပေး ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ခိုင်းတဲ့ ပုံစံဖြစ်နေတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ကိုယ်တိုင်က အဆင်သင့် ဖြစ်မနေဘဲနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ရတဲ့ သဘောလည်း ပြနေတယ်။” ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်သူများနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများက စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို "Made in China Election" ဟု သတ်မှတ်လိုက်ကြသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်းတို့၏ One Belt One Road (BRI) စီမံကိန်းများနှင့် မြစ်ဆုံရေကာတာ စီမံကိန်းများကို ပြန်လည် အသက်သွင်းရန်အတွက် စစ်ကော်မရှင်ကို ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် ဖိအားပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တရုတ်အာရှရေးရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် တိန့်ရှီကျွန်း၏ ပြောကြားချက်များအရ ဤရွေးကောက်ပွဲသည် တရုတ်၏ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက် စွက်ဖက်မှုနှင့် စစ်ကော်မရှင်၏ တရားဝင်မှု ရှာဖွေမှုတို့ ပေါင်းစပ်ထားသည့် ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း ပေါ်လွင်နေသည်။ +++ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပိုမိုပြင်းထန်လာမည့် ပဋိပက္ခ +++ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဋိပက္ခမှာ လျော့ကျသွားမည့် လက္ခဏာ မရှိပေ။ စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဦးတည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုကြီးမားသော တိုက်ပွဲများ၏ အစပျိုးခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း တော်လှန်ရေး အင်အားစုများက သတိပေးလိုက်သည်။ ရှေ့ဆက်လာမည့် စစ်ရေးအခြေအနေကို ကရင်နီပြည် အင်အားစုကိုယ်စားလှယ် ခွန်းသောမတ်စ် က ယခုကဲ့သို့ သုံးသပ်သည်။ “ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးသွားရင်လည်း ကျနော် ထင်တယ်။ စစ်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့ လျှော့ကျ သွားမယ့် အခြေအနေမျိုး မရှိဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးသွားရင်တောင်မှ ကျနော်တို့ တော်လှန်ရေးဖက်ကတော့ ဒီထက်ပိုအားကောင်းတဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ ပြင်ဆင်မှုတွေ ရှိတယ်။ အဲတော့ ဒီထက်ပိုပြင်းတဲ့ တိုက်ပွဲမျိုးတွေ ဒီထက်ပို ကျယ်ပြန့်မဲ့ တိုက်ပွဲမျိုးတွေ ဆက်ပြီးတော့ သွားမဲ့ အခင်းအကျင်းမျိုးပဲ ရှိပါတယ်ပေါ့။” တော်လှန်ရေး အင်အားစုများသည် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို အသိအမှတ်ပြုမည် မဟုတ်ဘဲ စစ်အာဏာရှင်စနစ် အမြစ်ပြတ်ရေးအတွက် ဗျူဟာမြောက် စုစည်းမှုများဖြင့် ဆက်လက် တိုက်ပွဲဝင်သွားရန် ပြင်ဆင်နေကြသည်။ မြန်မာ့အမျိုးသမီးသမဂ္ဂ (BWU) မှ မတင်တင်ညို ကလည်း ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့် ပတ်သက်၍ “ဒီတစ်ခေါက် နွေဦး တော်လှန်ရေးက မဖြစ်မနေ ဒီအာဏာရှင်ကို အဆုံးသတ်ရမယ်ဆိုတဲ့ ခံယူချက်က အခုထိ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိနေဆဲ ပဲ။ ရွေးကောက်ပွဲက ဘယ်လိုရလဒ်ပဲ ရရှိလာ ရရှိလာ ကျမတို့ကတော့ ပြည်သူလူထုတွေ အားလုံးရဲ့ အကျိုး စီးပွားကို ရှေးရှုတဲ့ အနေနဲ့ကတော့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်နဲ့ အာဏာရှင် မှန်သမျှ ပြုတ်ကျဖို့အတွက်တော့ ဆက်ပြီးတော့ တွန်းလှန်သွားရမယ်” ဟု ပြောသည်။ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် ပြည်သူလူထုနှင့် တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား ဗျူဟာမြောက် စုစည်းမှုသည် ယခုအချိန်တွင် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ကြောင်း တိုက်တွန်းထားသည်။ +++ ခြိမ်းခြောက်မှုအောက်က မဲပုံးများနှင့် သွေးစွန်းမည့် ရွေးကောက်ပွဲအလွန် အလားအလာ +++ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်မြောက်ရေးအတွက် စစ်ကော်မရှင်သည် လူထုအား နည်းမျိုးစုံဖြင့် အကျပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကာလအတွင်းမှာပင် မဲမထည့်သူများကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ နေအိမ်များကို မီးရှို့ခြင်းနှင့် ခရီးသွား လာခွင့် ကန့်သတ်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် စစ်ဘေးရှောင် ပြည်သူများကို နေရပ်မပြန်ပါက နေအိမ်များ မီးရှို့မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ လူငယ် များကို မဲမပေးလျှင် တက္ကသိုလ်တက်ခွင့် ပိတ်ပင်ခြင်း စသည့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများမှာ အထင်အရှား ရှိနေသည်။ KWAT မှ ဆန်ထွယ် က ရွေးကောက်ပွဲအလွန် စိုးရိမ်ရမှုကို ယခုကဲ့သို့ ထပ်လောင်းပြောဆိုသည်။ “ကျမတို့ မြင်တာကတော့ ဒါကတော့ သူတို့အနေနဲ့ သူတို့နဲ့ မိတ်ဖက်တဲ့ နိုင်ငံတကာတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီးမှ မြန်မာနိုင်ငံ သူတို့ရဲ့ ဒီစီးပွားရေး လမ်းကြောင်းတွေ ဖွင့်ယူပြီးမှ တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ စစ်ပဋိပက္ခ ပိုပြီးမှ ဖွင့်ဖို့အတွက် ကို သူတို့ပိုက်ဆံတွေ ရှာသွားနိုင်တဲ့ အခြေအနေလည်း ရှိလာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီ Election အလွန်ပေါ့နော်။ ရွေးကောက်ပွဲ အလွန်ကတော့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ သတ်ဖြတ်မှုတွေ ပိုများနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ဟာမျိုး ကို လည်း ကျမတို့ တွေ့ရတယ်။” ယခုကျင်းပခဲ့သည့် စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်မည့် နည်းလမ်း မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် သယံဇာတများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ အလဲအလှယ်လုပ်ကာ စစ်ခေါင်း ဆောင်များ၏ သက်တမ်းကို ဆွဲဆန့်ရန် ကြိုးပမ်းမှုသာ ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ထားကြသည်။ ပြည်သူလူထုမှာ မဲပုံးထဲသို့ ဆန္ဒမဲများ ထည့်ရန်ထက် လေယာဉ်ဗုံးကြဲမှု၊ လက်နက်ကြီး၊ ကျည်ဆန်များကြားမှ အသက်ရှင်သန်ရန်သာ ကြိုးပမ်းနေကြရသည်။ စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲသည် တရားဝင်မှု မရှိသလို၊ ပြည်သူ့၏ ကိုယ်စားပြုမှုလည်း ကင်းမဲ့နေသည်။ အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲသည် ပြည်သူ့ဆန္ဒကို မျက်ကွယ်ပြုရုံတင်မကဘဲ ပြည်သူ့အသက်ပေါင်းများစွာကို စတေး ၍ ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မတရားမှုကို အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားသော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ပိုမိုနက်ရှိုင်း သော စစ်မီးကိုသာ ယူလာပေးလိမ့်မည်ဟု ပြည်သူများနှင့် ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်သူများက ယုံကြည် ထားကြသည်။ မဲပုံးထဲက မဲစာရွက်များထက် မြေပြင်က လက်နက်ကြီးကျည်ခွံများက ပိုမိုများပြားနေသည့် ဤရွေးကောက်ပွဲ သည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းအတွက် ထွက်ပေါက်မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ပဋိပက္ခတွင်းသို့ ဆွဲခေါ် သွားမည့် လမ်းညွှန်ချက်သာ ဖြစ်နေသည်ဟု ထောက်ပြပြောဆိုမှုများ ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင် ‘အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ’ ကို အသိအမှတ် မပြုရန်နှင့် မြေပြင်တွင် အမှန်တကယ် အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားများကို တည်ဆောက်နေသည့် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ ကိုသာ ကူညီပေးရန် တိုက်တွန်းတောင်းဆိုနေကြသည်။

သွေးစွန်းသော မဲပုံးများနှင့် “Made in China” အရိပ်အောက်က ရွေးကောက်ပွဲ  

ကျေးရွာ အများစု ချန်လှပ်ခံရသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ကိုယ်စားပြုမှု မရှိဟု ရှမ်းမြောက် ဒေသခံများ ပြော သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက်။ ကျေးရွာအများစု ချန်လှပ်ခံရသည့် ရှမ်းမြောက်တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲသည် ကိုယ်စားပြုမှုမရှိဟု ဒေသခံများနှင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများက ပြောသည်။ စစ်ကောင်မရှင်၏ အပိုင်း (၃) ရွေးကောက်ပွဲကို ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်းရှိ ကျောက်မဲ၊ သီပေါနှင့် မက်မန်းမြို့နယ် များတွင် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကျောက်မဲမြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာအုပ်စု အများစုမှာ ရွေးကောက်ပွဲ တွင် ပါဝင်ခွင့်မရဘဲ ချန်လှပ်ခံထားရ သည့်အတွက် ကိုယ်စားပြုမှုမရှိသလို တရားမျှတမှုလည်း ကင်းမဲ့နေကြောင်း ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများနှင့် ဒေသခံများက ဝေဖန်လိုက်သည်။ ကျောက်မဲမြို့နယ်တွင် ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း ၈၁ အုပ်စု ရှိသည့်အနက် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက် ၉ ခုနှင့် ကျေးရွာအုပ်စု ၅ အုပ်စု (စုစုပေါင်း၏ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်) တွင်သာ စစ်ကော်မရှင်က မဲရုံ ၂၅ ရုံဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ရှမ်းတိုင်းရင်းသားအများစု နေထိုင်ရာ ကျေးရွာများမှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသည့် နယ်မြေအတွင်း မပါဝင်ခဲ့ပေ။ ယင်းအခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ ရှမ်းနှင့် တိုင်းရင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (SNDP) နှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦးက “အခုကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရှမ်းတိုင်းရင်းသားတွေ အများဆုံးနေထိုင်တဲ့ ရွာတွေ မပါဝင်ဘူးပေါ့ဗျာ။ ဒါကြောင့် ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ ဒေသခံတွေကို ကိုယ်စားပြုမှုမရှိသလို တရားမျှတမှုလည်း မရှိပါဘူး" ဟု သုံးသပ် ပြောဆိုသည်။ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း TNLA ထိန်းချုပ်မှုအောက် ရောက်ရှိခဲ့သည့် ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့သော်လည်း မြေပြင်စိုးမိုးမှုမှာ မြို့ပေါ်အနီးတဝိုက်တွင်သာ ရှိနေသည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ဘေးရှောင် နေရသူများမှာလည်း နေရပ်သို့ ပြန်မလာနိုင်သေးဘဲ ကျန်ရှိနေသည့် ဒေသခံများမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု ကင်းမဲ့နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကျောက်မဲမြို့ခံတစ်ဦးက “မြို့ထဲမှာ မဲလာပေးတဲ့သူက လက်ချိုးရေလို့ရတယ်။ မဲရုံပိတ်ခါနီးတဲ့အထိ တစ် ယောက်စ နှစ်ယောက်စပဲ လာကြတာ။ စစ်တပ်ကတော့ မဲပေးသူ ၅ သောင်းကျော်ရှိတယ်လို့ ထုတ်ပြန် ထားပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ မဲရုံတွေက ခြောက်ကပ်နေတာပါ။ လူတွေက မဲပေးဖို့ထက် လုံခြုံရေးအတွက်ပဲ စိုးရိမ်နေကြတာ” ဟု ပြောသည်။ သီပေါမြို့နယ်တွင်လည်း မဲရုံ ၄၁ ရုံဖွင့်လှစ်ကာ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၆ သောင်းကျော်ရှိသည်ဟု ဆိုသော်လည်း လက်တွေ့တွင် မဲပေးသူ မရှိသလောက် နည်းပါးခဲ့ကြောင်း မြို့ခံများက အတည်ပြုသည်။ ကျောက်မဲမြို့နယ်၏ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာများတွင် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ (USDP) က နေရာအများစုတွင် ပြိုင်ဘက်မရှိ အလိုအလျောက် အနိုင်ရထားပြီး ဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာတွင် USDP နှင့် SNDP (ကျားဖြူ) ပါတီတို့သာ ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ပြည်နယ်လွှတ်တော်နေရာ တွင်မူ USDP တစ်ပါတီတည်းသာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဓါတ်ပုံ - ကျောက်မဲ (ပြန်/ဆက်)

ကျေးရွာ အများစု ချန်လှပ်ခံရသည့် ရွေးကောက်ပွဲ ကိုယ်စားပြုမှု မရှိဟု ရှမ်းမြောက် ဒေသခံများ ပြော

လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ဖားကန့်ရွေးကောက်ပွဲ မဲပေးသူ နည်းပါး သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက်။ ကချင်ပြည်၊ ဖားကန့်မြို့တွင် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပခဲ့သည့် စစ်ကော်မရှင်၏ အပိုင်း (၃) ရွေးကောက် ပွဲသည် မြို့ပေါ်တွင် လက်နက်ကြီးများ ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် မဲလာပေးသူမရှိဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ စစ်ကော်မရှင်သည် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ရန် ဖားကန့်မြို့အဝင်အထွက် တံတားများကို ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့ ကတည်းက ပိတ်ဆို့ကာ ဗျူဟာကုန်းအနီးရှိ ရပ်ကွက် (၄) ခုတွင် မဲရုံများ ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း မြေပြင်တွင် မဲပေးမည့်သူမရှိဘဲ ဝန်ထမ်းအချို့သာ ပေးခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဖားကန့်မြို့ခံတစ်ဦးက မြေပြင်အခြေအနေကို “မဲရုံတွေကတော့ ဖွင့်ထားတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ တစ်မြို့လုံးက ဘယ်သူ မှလည်း မဲသွားမပေးဘူး၊ အိမ်ထဲမှာပဲ အောင်းနေကြတာ။ အပြင်မှာလည်း လက်နက်ကြီးသံတွေက လည်း ကြားနေရတာဆိုတော့ ဘယ်သူက သွားပေးရဲမှာလဲ။ ဝန်ထမ်းအချင်းချင်းပဲ ပေးနေတာ တွေ့ရတယ်” ဟု ပြောသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပချိန်တွင် ဖားကန့်ဗျူဟာကုန်းနှင့် ရဲစခန်းဘက်မှ လက်နက်ကြီးများ တရစပ်ပစ်ခတ်ခဲ့သလို၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် KIA နှင့် KPDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဘက်ကလည်း မဲရုံများရှိရာဘက်သို့ ဒရုန်းဗုံးများဖြင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ မြေပြင်၌ ကူညီပေးနေသူတစ်ဦးက “လက်နက်ကြီးကျည်က မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေထဲ ကျတာ။ တောင်ပြိုရွာမှာ တစ်ယောက်၊ ဆိပ်မူမှာ နှစ်ယောက် ထိတယ်။ မြို့ပေါ်မှာလည်း ထိတာရှိတော့ အားလုံးပေါင်း ၅ ယောက်ထက် မနည်း ဒဏ်ရာရထားတယ်။ အဲဒီထဲက ၃ ယောက်ကတော့ တော်တော်စိုးရိမ်ရလို့ ခွဲစိတ်ခန်းဝင်နေရတယ်” ဟု ပြောသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ရန် မြို့ပေါ်ရှိ လမ်းဆုံလမ်းခွများနှင့် အချက်အချာကျသော နေရာများတွင် လုံခြုံရေး အင်အား အလုံးအရင်းဖြင့် ချထားကာ စစ်ဆေးမှုများ တင်းကျပ်ထားသော်လည်း၊ မြေပြင်တွင် လက်နက်ကြီး သံများနှင့် တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ကြားနေရသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် မြို့ခံများကမူ ၎င်းတို့၏ ဆန္ဒအစစ်အမှန်ကို ကိုယ်စားမပြုသည့် ဤရွေးကောက်ပွဲအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု ကင်းမဲ့နေကြသည်ကို တွေ့ရှိရသည်ဟု မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။ စစ်ကော်မရှင်ကမူ ဖားကန့်မြို့တွင် ပြည်သူများ အေးချမ်းတည်ငြိမ်စွာ မဲပေးခဲ့ကြသည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသော် လည်း၊ လက်တွေ့တွင် ဖားကန့်ပြည်သူများမှာ မဲမပေးဘဲ နေအိမ်များ၌သာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။ ဖားကန့်မြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်မရှင်၏ အပိုင်း (၃) ရွေးကောက်ပွဲ အတွက် မဲရုံပေါင်း (၁၉) ရုံကို ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့ နံနက် ၆ နာရီမှစတင်ကာ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။ စစ်ကော်မရှင်သည် ဖားကန့်မြို့ပေါ်ရှိ စုပေါင်းရုံး၊ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းနှင့် ငှက်ပျောတောကျောင်း တို့တွင် မဲရုံအမှတ် (၃၄) မှ (၄၉) အတွင်းရှိ မဲရုံများကိုလည်းကောင်း၊ ကာမိုင်းမြို့နှင့် လီဒိုလမ်းကြောရှိ ကျေးရွာ များဖြစ်သော ဒွန်ဘုန်းခ၊ လဝါး၊ ဒွန်ဘန်၊ မန်ပန်၊ နောင်းမြီ၊ ဝါရာဇွပ်၊ ရှဒူဇွပ်၊ ကောင်ရာနှင့် နန့်ယားကျေးရွာ အုပ်စုတို့တွင် မဲရုံအမှတ် (၁၅) မှ (၂၉) အထိ မဲရုံများကိုလည်းကောင်း စုစုပေါင်း (၁၉) ရုံ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားသည်။ သို့သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပချိန်တွင် ဖားကန့်ဗျူဟာကုန်းနှင့် ရဲစခန်းအနီး တစ်ဝိုက်အပါအဝင် မဲရုံများ ပြင်ဆင်ထားရာ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များအတွင်း လက်နက်ကြီးများ တရစပ်ပစ်ခတ်မှုနှင့် ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များနှင့် တောင်ပြို၊ ဆိပ်မူကျေးရွာတို့တွင် လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက် ပေါက်ကွဲမှု ကြောင့် ဒေသခံ ၅ ဦးထက်မနည်း ပြင်းထန်စွာဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ဖားကန့်ရွေးကောက်ပွဲ မဲပေးသူ နည်းပါး

ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှု အရေးမကြီးဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးပြော သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်က ဦးစီးကျင်းပနေသည့် ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုခြင်း ရှိ၊ မရှိထက် မဲလာပေးသည့် ပြည်သူများကိုသာ အသိအမှတ်ပြုကြောင်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောဆိုလိုက်သည်။ မန္တလေးမြို့၊ ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်အတွင်း ကျင်းပနေသည့် အပိုင်း (၃) ရွေးကောက်ပွဲ မဲရုံများသို့ သွားရောက် ကြည့်ရှုစဉ် သတင်းမီဒီယာများနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် စစ်ခေါင်းဆောင်က ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းက ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် နိုင်ငံတကာ၏ ဝေဖန်ကန့်ကွက်မှုများကို ပယ်ချခဲ့ပြီး မြန်မာ့ပြည်တွင်းရေးအဖြစ်သာ ရှုမြင်ကြောင်း ဆိုသည်။ "မြန်မာပြည်ထဲက ပြည်သူတွေ မဲပေးတာလေ။ သူတို့အပြင်က လူတွေ မဲပေးတာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကို နိုင်ငံခြားက အသိအမှတ်ပြုတာ၊ မပြုတာ ကျွန်တော်တို့ နားမလည်(ပေးနိုင်)ဘူး။ ပြည်သူက မဲပေးတာ ကျွန်တော်တို့ အသိအမှတ်ပြုမယ်။ ဒီလိုပဲ သွားရမယ်" ဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။ ထို့ပြင် အပိုင်း ၁ နှင့် ၂ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ (USDP) က အပြတ်အသတ် အနိုင်ရနေခြင်းမှာ တပ်နှင့် နီးစပ်၍ မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူက ပေးချင်သည့်သူကို ပေးခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ခုခံပြောဆိုခဲ့သည်။ မဲလာမပေးသူများနှင့် ပတ်သက်၍မူ ၎င်းတို့နှစ်သက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်မပါခြင်း သို့မဟုတ် လုံခြုံရေး အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့သည်။ "လာပေးတဲ့သူတွေက သူတို့ ထောက်ခံချင်တဲ့ လူတွေပါလို့ မဲလာပေးတာ။ သူတို့ ထောက်ခံချင်တဲ့ လူတွေ မပါဘူးဆိုရင် မဲလာပေးမှာ မဟုတ်ဘူး" ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောဆိုသည်။ စစ်ခေါင်းဆောင်က ထိုသို့ပြောဆိုနေသော်လည်း အာဆီယံကမူ ဤရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ် ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်းနှင့် လေ့လာသူများ စေလွှတ်မည်မဟုတ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့က ကျင်းပသည့် အပိုင်း (၃) ရွေးကောက်ပွဲကို နိုင်ငံအနှံ့ မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ်တွင် ပြုလုပ် နေခြင်းဖြစ်ပြီး မန္တလေးတိုင်းအတွင်းရှိ ချမ်းမြသာစည်၊ ပုသိမ်ကြီးနှင့် မြင်းခြံ အပါအဝင် ၈ မြို့နယ် ပါဝင်သည်။ သို့သော်လည်း နယ်မြေမတည်ငြိမ်သည့် မိုးကုတ်၊ စဉ့်ကူးနှင့် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်များတွင်မူ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း မြေပြင်သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ မြေပြင်အခြေအနေတွင်မူ ဖားကန့်ကဲ့သို့သော မြို့နယ်များ၌ မဲရုံများ ခြောက်ကပ်နေပြီး တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသခံများ ဘေးလွတ်ရာ ရှောင်တိမ်းနေရသည့် အခြေအနေများ ရှိနေကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းရင်းမြစ်များ က ပြောသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှု အရေးမကြီးဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးပြော

1 2 3 … 6 Next »

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဒီနေ့ အစီအစဉ်တွေထဲမှာတော့…..

– ချင်းပြည်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းက ဗုံးကြဲလို့ စစ်သုံ့ပန်းတွေ အပါအဝင် လူသေဆုံး

– ရှမ်းမြောက်-ကချင် အစပ် မဘိမ်းဘက်မှာ စစ်တပ်က အင်အားအမြောက်အများ တိုးချဲ့

– ထိုင်းရောက် မြန်မာတွေ လုံခြုံရေးနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖို့ အကန့်အသတ်တွေက ဘာတွေလဲ။

– UFC ခါးပတ်ပိုင်ရှင် ဂျော့ရှူဝါဗန် ထိုင်းနဲ့ မလေးရှားကို လာဖို့ရှိ

– အမေရိကား-တရုတ် ထိပ်သီး အစည်းအဝေး မတိုင်ခင် ဘာတွေ ကြိုတင် ပြင်ဆင်နေသလဲ

– ပီကင်း ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်ခင် ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အမေရိကန် စစ်လေ့ကျင့်မှု

– ယူကရိန်း ဒရုန်းတွေက စစ်ပွဲတွေအတွက် ခေတ်သစ်တစ်ခု ပြောင်းစေမလား

– ၂ နှစ်ကျော်က မြုပ်သွားတဲ့ ရုရှား သင်္ဘောမှာ ဘာတွေပါသလဲ

×Close

News

ရက်သတ္တပတ် အတန်ကြာတွင် အီရန်နှင့် အမေရိကန် အကြား ပစ်ခတ်မှု ပြန်ဖြစ် — August 31, 2026 3:40 pm
နီပေါ ရေကြီးမှုကြောင့် လိုဏ်ခေါင်းအတွင်း လူရာပေါင်းများစွာ ပိတ်မိနေဆဲဖြစ် အတည်ပြု သေဆုံးသူ ၉၀၀ ကျော်ပြီ — August 31, 2026 3:29 pm
EU နှင့် မပူးပေါင်းရန် အိုက်စလန် လူထု ဆန္ဒပြု — August 31, 2026 3:27 pm

Recent Posts

ချင်းတောင်ပိုင်း မင်းတပ်တွင် စစ်အုပ်စုက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ၍ ကလေးများအပါ ၈ ဦး သေဆုံး
ရခိုင်-မကွေး အစပ် မင်းတုန်းတွင် ထွန်စက်များ ချောဆွဲခံရမှုကြောင့် တောင်သူများ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်
ရခိုင်မြောက်ပိုင်း မောင်တောနယ်စပ်တွင် ကင်းလှည့်နေသည့် AA နှင့် ARSA, RSO ပူးပေါင်းအဖွဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်
ရက်သတ္တပတ် အတန်ကြာတွင် အီရန်နှင့် အမေရိကန် အကြား ပစ်ခတ်မှု ပြန်ဖြစ်
နီပေါ ရေကြီးမှုကြောင့် လိုဏ်ခေါင်းအတွင်း လူရာပေါင်းများစွာ ပိတ်မိနေဆဲဖြစ် အတည်ပြု သေဆုံးသူ ၉၀၀ ကျော်ပြီ

Archives

Archives

×Close