October 2025 – Page 2 – Network Media Group

ပင်မစာမျက်နှာ
သတင်း
ဓါတ်ပုံများ
ဗွီဒီယို
ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်
English News
NMG အကြောင်း
Contact

Home
Monthly Archive

Archive: October 2025

Oct 30

ပူတာအိုခရိုင်ရှိ စစ်စခန်း (၂) ခုကို KIA ထပ်မံသိမ်းပိုက် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်။ ကချင်ပြည်၊ ပူတာအိုခရိုင်၊ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်၊ ရှိန်းခေါင်ဘက်မှာ ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (KIA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့တို့က စစ်ကောင်မရှင်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းတပ်တို့၏ ခံစစ်တပ်စခန်း (၂) ခုကို ထပ်မံ တိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။ ခေါင်လန်ဖူးမြို့နယ်ရှိ တရုတ်နယ်စပ်အနီး စစ်ရေးတင်းမာမှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး မြေပြင်၌ နှစ်ဖက် ကြား ပစ်ခတ်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်ဟု KIA ရှေ့တန်းသတင်းရင်းမြစ်က ပြောသည်။ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည့် စခန်းများမှာ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့က နမ့်ချိန်းကျေးရွာရှိ စခန်းနှင့် ၂၈ ရက်နေ့က ငဂျလ (Nga Ja La) ကျေးရွာရှိ စခန်းတို့ဖြစ်ကြောင်း KIO ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်မှူးကြီးနော်ဘူ က အတည်ပြု ပြော ဆိုသည်။ အဆိုပါစခန်းများသည် လန်ဆယ်အထက်၊ မခေါင်ဒမ်းကျေးရွာနှင့် ရှိန်းခေါင်ကျေးရွာကြားတွင် တည်ရှိသည်။ မြေပြင် သတင်းအရင်းအမြစ် တစ်ဦးက “အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းအထိ အဲဒီရွာပတ်ဝန်းကျင်မှာ လိုက်လံရှင်းလင်းရေးနဲ့ တိုက်ပွဲတွေ ဆက် ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်တယ်” ဟု ပြောသည်။ KIA ရှေ့တန်းအရာရှိ တစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်တပ်ဘက်မှ လက်နက်ခဲယမ်း အချို့ ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့၊ နံနက်ပိုင်းအထိ အဆိုပါကျေးရွာ ပတ်ဝန်းကျင်၌ လိုက်လံရှင်းလင်းရေးနှင့် တိုက်ပွဲ များ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း မြေပြင်သတင်းအရင်းအမြစ်က ပြောသည်။

ပူတာအိုခရိုင်ရှိ စစ်စခန်း (၂) ခုကို KIA ထပ်မံသိမ်းပိုက်

Oct 30

ရခိုင်တွင် စာသင်ကျောင်းနှင့် အရပ်သားများအား ပစ်မှတ်ထား၍ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်နေ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ ရခိုင်ပြည်တွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု မြင့်တက်နေပြီး စာသင်ကျောင်းနှင့် အရပ်သားများ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခံနေရသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် စစ်ကော်မရှင်တပ်တို့ အကြား တိုက်ပွဲများ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ စစ်တပ်ဘက်က အရပ်သား ပစ်မှတ်များကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများဖြင့် ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်မှုများ အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်လာနေကြောင်း ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ အောက်တိုဘာလ တစ်လတာအတွင်း ရခိုင်မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းရှိ မြို့နယ် အများအပြားတွင် စစ်တပ်၏ လေကြောင်း၊ ဒရုန်းနှင့် လက်နက်ကြီး တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုမှာ AA က သိမ်းပိုက်ထားသည့် တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ မဟော်သဓာ အခမဲ့ ကိုယ်ပိုင်အထက်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးလာကြဲခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျောင်းအဆောက်အအုံ တချို့ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တောင်ကုတ်ဒေသခံ တစ်ဦးက “စာသင်ကျောင်းတွေ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေတာ ဖြစ်တယ်။ သူတို့က တိုက်ပွဲနဲ့ မဆိုင်တဲ့ အရပ်သား ပစ်မှတ်တွေကိုပဲ ထပ်ခါတလဲလဲ တိုက်နေ တာကို တွေ့ရပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှ ၂၇ ရက်နေ့အတွင်း သံတွဲ၊ တောင်ကုတ်၊ အမ်း၊ ကျောက်ဖြူ၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း စသည့် မြို့နယ်များ၌ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီး တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ အရပ်သား တစ်ဦး သေဆုံးကာ လေးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်က စစ်တွေမြို့မှ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ထဲက လူနေကျေးရွာထဲကို လက်နက်ကြီးဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သောကြောင့် ကွမ်းတောင်ကျေးရွာမှ ဖြူစင်ရင်ခွင် ဖောင်ဒေး ရှင်းက အသက်အငယ်ဆုံး ပရဟိတ လူငယ်လေး ၁ ဦး ထိမှန် သေဆုံးခဲ့သည်။ အလားတူ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်နေ့၌ အမ်းမြို့ကို လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးနှစ်လုံး ကြဲချခဲ့မှုကြောင့် မြို့ဟောင်း ရပ်ကွက်မှ အသက် ၉ နှစ်အရွယ် Grade-3 ကျောင်းသားငယ် ဆလိုင်းသိန်းဇော်သန်း သည် ဦးခေါင်းနှင့် နံရိုးတို့ တွင် ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာ ရရှိခဲ့သည်။ မြေပြင် သတင်းအရင်းအမြစ်တစ်ဦး “ကလေးငယ်က ဗုံးကြဲခံရလို့ ဦးခေါင်းမှာရော၊ နံရိုးမှာပါ ဒဏ်ရာ အပြင်းအထန် ရထားတယ်။ အခြေအနေက တော်တော်လေး စိုးရိမ်ရတယ်။ စစ်တပ်က AA နဲ့ တိုက်ပွဲမှာ အကျအဆုံးများ လာရင် ဒီလို အရပ်သားတွေပဲ အငြိုးထား တိုက်ခိုက်တာမျိုး လုပ်နေတာ” ဟု ၎င်းတို့၏ သုံးသပ်ချက်ကို ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်မှုများသည် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့က ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ သရက်တပင်ကျေးရွာရှိ ကိုယ်ပိုင်ဘော်ဒါကျောင်း နှစ်ကျောင်းကို ဗုံးကြဲခဲ့ရာ ကျောင်းသား ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်မျိုးကို ထပ်မံ အမှတ်ရစေသည်။ လက်ရှိတွင် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်း တစ်လျှောက်၌ စစ်ကော်မရှင်တပ်က ရေတပ်အင်အား ဖြည့်တင်းမှုများ အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်နေပြီး AA က ထိန်းချုပ်ထားသော မြို့နယ်အချို့ကို ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်ရန် ပြင်ဆင်လျှက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ရခိုင်ပြည်သူများ အနေဖြင့် လေကြောင်းနှင့် ရေကြောင်းမှ လာရောက်နိုင်သည့် စစ်ရေးအန္တရာယ် အတွက် စစ်ရေးသတိ အထူးထားရှိကြဖို့ လိုအပ်နေကြောင်း AA က သတိပေး ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ရခိုင်တွင် စာသင်ကျောင်းနှင့် အရပ်သားများအား ပစ်မှတ်ထား၍ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်နေ

Oct 30

ကယန်း အမျိုးသား တပ်မတော် KNA က စစ်ကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲအား နည်းမျိုးစုံဖြင့် ဆန့်ကျင်သွားမည် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ ကယန်းအမျိုးသား တပ်မတော် (KNA) သည် စစ်ကော်မရှင်က ဦးဆောင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲအား နည်း မျိုးစုံသုံး၍ ဆန့်ကျင်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပြောဆိုလိုက်သည်။ အဆိုပါ ရွေးကောက်ပွဲသည် ကယန်းလူထုနှင့် ကယန်းဒေသ၏ ဆန္ဒသဘောထားကို လုံးဝ ကိုယ်စားပြုမည် မဟုတ်ခြင်းကြောင့် ဟု ဆိုသည်။ KNA တာဝန်ရှိသူများ၏ ပြောကြားချက်အရ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ကရင်နီပြည်အစပ်၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်တွင် တည်ရှိ သော ကယန်းဒေသသည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ စိုးမိုးထားသည့် ကျေးလက်နယ်မြေ ဖြစ်သည့်အတွက် ဒေသခံ လူထု၏ ဆန္ဒနှင့်အညီ ရွေးကောက်ပွဲကို တစ်သားတည်း ဆန့်ကျင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်ရှိဒေသတွင်း အခြေအနေအရ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြေ နည်းပါးကြောင်းနှင့် ဖြစ်လာခဲ့ပါကလည်း တရားဝင်မှု ရှိမည်မဟုတ်ကြောင်း KNA ၏ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဝင် ခွန်းရဲခေါင် က သုံးသပ် ပြောဆို သည်။ “ကယန်းဒေသ၊ ကယန်းကျေးရွာတွေမှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ဖြစ်စရာအကြောင်း မရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် လက် တလော အနေအထားအရ မိုးဗြဲဖယ်ခုံမှာကတော့ သူတို့ ထောက်တိုင်တွေ ဖြစ်တဲ့ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေ သာလျှင် မဲပေးတဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်လိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ကယန်းလူထုကို ကိုယ်စားပြုမှာ မဟုတ်သလို ကယန်း ဒေသကိုလည်း ကိုယ်စားမပြုဘူးလို့ ကျနော်တို့ ခံယူပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ ကယန်းဒေသ၌ ယခင်က ကယန်း အမျိုးသားပါတီ (KNP) တစ်ခုသာရှိခဲ့သော်လည်း စစ်ကော်မရှင် လက် အောက်ခံ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် (UEC) က ၂၀၂၃ ခုနှစ် မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် KNP အနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်က ဦးစီးကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မည် မဟုတ် ကြောင်း KNA က အတည်ပြုသည်။ စစ်အာဏာရှင်ကို အလုပ်အကျွေးပြုမည့် ကယန်းလူမျိုးများ အပေါ် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကိုလည်း အောက်ပါ အတိုင်း ခွန်းရဲခေါင်က ပြတ်သားစွာ ပြောဆိုခဲ့သည်။ “ကျနော်တို့ ဒေသမှာက စစ်အာဏာရှင်လုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲကို အသိမှတ်မပြုသလို ကယန်းပါတီကလည်း ဝင်ရာက်ယှဉ်ပြိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီထဲမှာ စစ်အာဏာရှင်ကို အလုပ်ကျွေးပြုတဲ့ ကယန်းလူမျိုး တစ်ဦးစ ၂ ဦးစ ပါကောင်း ပါနိုင်တယ်။ ဒါဟာ ကယန်းလူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုတာမဟုတ်ဘဲနဲ့ စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ကိုယ် စားပြုတဲ့ အမျိုးသားရေး သစ္စာဖောက်တွေ အဖြစ် ကျနော်တို့ သဘောထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆက် ပြော သည်။ KNA အနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို လက်နက်ကိုင်နည်း၊ အကြမ်းမဖက်နည်းများ အပါအဝင် နည်းလမ်းမျိုးစုံ သုံး၍ ဆန့်ကျင်သွားမည်ဟု တာဝန်ရှိသူများက အခိုင်အမာ ပြောဆိုထားသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို တရားဝင်စွာ ကျင်းပနိုင်ရန်အတွက် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို အရင်ဆုံး ဖော်ဆောင်ရန် လိုအပ် ကြောင်း ခွန်းရဲခေါင်က တိုက်တွန်းထားသည်။ ပြည်သူ့လူထုက ရွေးကောက် တင်မြှောက်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များ၊ တော်လှန်ရေး အင်အားစုများနှင့် ညှိနှိုင်း တိုင်ပင်ပြီးမှသာ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပသင့်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောဆိုသည်။

ကယန်း အမျိုးသား တပ်မတော် KNA က စစ်ကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲအား နည်းမျိုးစုံဖြင့် ဆန့်ကျင်သွားမည်

Oct 29

ပအို့ဝ် တောင်သူများ ကြွေးနွံနစ်နေ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်ထဲက တောင်သူများ စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းနှင့် ကြွေးနွံနစ်နေသည်ဟု ဒေသတွင်း ပွဲရုံလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောသည်။ ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ စိုက်ပျိုးတောင်သူများသည် စစ်ရေးပဋိပက္ခများကြောင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်ခြင်း၊ သီးနှံ ဈေးကွက်ပျက်ခြင်းနှင့် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များ၏ မတန်တဆ အခွန်ကောက်ခံမှုများကြောင့် ကြီးမားသော ကြွေးမြီပြဿနာများ နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဟု ဆိုသည်။ လက်ရှိ အခြေအနေအရ စိုက်ပျိုးသီးနှံများ ဈေးကွက်အတွင်း ဝင်ရောက်ရန် ခက်ခဲလာခြင်းကြောင့် တောင်သူ အများစုမှာ ချေးငွေများကို ပြန်လည် မပေးဆပ်နိုင်ဘဲ ကြွေးနွံနစ်နေရခြင်း ဖြစ်သည်။ ပင်လောင်းမြို့နယ်၊ တီကျစ်ဒေသရှိ စိုက်ပျိုးတောင်သူ တစ်ဦးက "မစိုက်ခင် ပွဲစားတွေက ငွေကြိုချပြီး သီးနှံ ထွက်တော့မှ အကုန်သိမ်းကြတာ။ အခု သီးနှံက မထွက်တော့ မပေးနိုင်ကြဘူး။ တောင်သူတိုင်း အကြွေး မကင်း ပါဘူး။ တချို့ ပွဲစားတွေက စောင့်ပေးကြတယ်။ မစောင့်နိုင်ဘူးတဲ့သူတွေတော့ ချေးငှားပြီးပေးကြတာပေါ့။ တောင်သူတိုင်း အကြွေး မကင်းပါဘူး” ဟု ၎င်းတို့ ရင်ဆိုင်နေရသည့် လက်ရှိ အခက်အခဲကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ပင်လောင်းဒေသတွင် စိုက်ပျိုးသော သီးနှံများ အရှုံးပေါ်ရသည့် အဓိက အကြောင်းရင်းများမှာ နည်းပညာနှင့် ပိုးသတ်ဆေးပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲများကြောင့် ပြင်ပဈေးကွက်သို့ တင်ပို့မရဘဲ ဒေသတွင်း၌သာ ဈေးနှိမ်ရောင်းချရခြင်းနှင့် ပြည်ပဈေးကွက် ပိတ်ထားခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်မှုများအပြင် ပအိုဝ်းပြည်သူ့စစ် (PNO) အဖွဲ့ သည် စစ်အာဏာ သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဒေသခံတောင်သူများအပေါ် မတန်တဆ ငွေကြေးများ ကောက်ခံခြင်းကြောင့် စီးပွားရေး အကျပ်အတည်းမှာ ပိုမိုဆိုးရွာလာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ PNO အဖွဲ့ သည် တောင်သူများထံမှ ကင်းစောင့်ကြေး အဖြစ် တစ်ရက် လေးသောင်းကျပ် နှုန်းဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် နှစ်ကြိမ်နှုန်း ကောက်ခံလေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် ယာဉ်ခွန်၊ စစ်မှုထမ်း လူစားထိုးကြေး နှင့် စစ်အသုံးစရိတ်များကိုလည်း မကြာခဏ အကြောင်း အမျိုးမျိုးပြ၍ ကောက်ခံနေခြင်းကြောင့် ဒေသခံများမှာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ကြီးစွာ ခံစားနေကြရကြောင်း ဒေသခံများက ထောက်ပြသည်။ ပင်လောင်းမြို့နယ်ရှိ ပွဲရုံလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးကလည်း “အရင်နှစ် မိုးစပါးတောင် ပိုက်ဆံမရှိလို့ အကုန် မစိုက်နိုင် ပါဘူး။ PNO ‌ကောက်ရင်တော့ ဘာနေနေ ထည့်ရတယ်။ W(လိုင်စင်မဲ့)တွေ၊ ထွန်စက်တွေလည်း ထည့်ရတယ်။ အခုက ခြံပိုင်ရှင်ရော အလုပ်သမားရော ဘဝတူတွေပါပဲ။ ပိုင်ရှင်တွေက ခြံရောင်းလို့ သူများခြံ ပြန်သွား လုပ် နေရတယ်" ဟု ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေး နာလန်မထူနိုင်ပုံ ကို ရှင်းပြသည်။ အကျပ်အတည်းများကြားတွင် စစ်ကော်မရှင်ဘက်မှလည်း ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ စတင်၍ စိုက်ပျိုးရေးသုံး ချေးငွေများ ထပ်မံထုတ်ပေးခြင်း မရှိတော့သဖြင့် တောင်သူများသည် အတိုးနှုန်းများသည့် ပြင်ပငွေချေးငွေများ ကိုသာ အားကိုးခဲ့ကြရသည်။ အတိုးပေါ် အတိုးဆင့်သည့် ဒဏ်ကြောင့် တောင်သူများသည် ၎င်းတို့ ပိုင်ဆိုင်သည့် ခြံမြေများကို ဈေးနှိမ်၍ ရောင်းချရခြင်း၊ လက်ဝတ်လက်စားများ ပေါင်နှံရောင်းချရခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများဖြင့်သာ ကြွေးမြီများကို ဖြေရှင်းနေကြရသည်။ ဤသို့ဖြင့် ပင်လောင်းဒေသရှိ ကျေးရွာများတွင် ကြွေးမြီပြဿနာ ဖြေရှင်းရန်အတွက် အမျိုးသားများသည် အခြားမြို့ရွာများ၊ ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြရပြီး သက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် အမျိုးသမီးများသာ အများစု ကျန်ရှိတော့သည် ဟု ဒေသခံ တောင်သူများက ဆိုသည်။

ပအို့ဝ် တောင်သူများ ကြွေးနွံနစ်နေ

Oct 29

စစ်ကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲ NUG လက်မခံ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။  ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ (NUG) သည် စစ်ကော်မရှင်က ဦးဆောင်ကျင်းပမည့် မည်သည့် အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲကိုမဆို လက်မခံကြောင်း အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်က ထုတ်ဖော် ပြောကြားလိုက်သည်။ NUG သည် နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှုရှိသော ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ဆက်လက်ကိုင်စွဲ ထားပြီး၊ တော်လှန် ရေး အင်အားစုများနှင့် လက်တွဲကာ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေပေါ် အခြေခံသည့် ကိုယ်ပိုင် နိုင်ငံရေး လမ်းစဉ်အတိုင်း ဆက်လက်ရပ်တည် ဆောင်ရွက်သွားမည် ဟု ပြောဆိုလိုက်သည်။ NUG ၏ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဦးနေဘုန်းလတ်က “အမျိုးသား ညီညွတ်ရေး အစိုးရ အနေနဲ့ မိတ်ဖက်တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့တွေအပါအဝင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေအားလုံးနဲ့ လက်တွဲကာ နိုင်ငံ ရေး အရ တရားဝင်ဆဲဖြစ်တဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို ဆက်လက်ကိုင်စွဲလျက် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပဋိညာဉ်အခန်း (၃) နှင့် နိုင်ငံရေး လမ်းညွှန် မြေပုံအဆင့် (၁၁) အတိုင်း ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ် ကြောင်း ပြောကြားလိုပါသည်” ဟု ပြောသည်။ ဦးနေဘုန်းလတ်က ၎င်း၏ နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်သူလူထုများအား သတင်းစကားပြောကြားခြင်း အစီအစဉ်တွင် NUG ၏ တရားဝင် ရပ်တည်ချက်ကို ထပ်လောင်း အတည်ပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ NUG အနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို လက်မခံဘဲ၊ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှ ဆင်းသက်လာသည့် အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်အဖြစ် ၎င်းတို့ ချမှတ်ထားသော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ် အတိုင်းသာ ရှေ့ဆက်သွားမည်ဟု ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ NUG သည် အနာဂတ် နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပဋိညာဉ်နှင့် နိုင်ငံရေး လမ်းညွှန်မြေပုံအတိုင်း အဆင့်လိုက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်ဟု ဦးနေဘုန်းလတ်က ပြောသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဦးစွာ တိုင်းပြုပြည်ပြုညီလာခံ ကျင်းပခြင်း၊ ထို့နောက် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေ ခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲခြင်း၊ ရေးဆွဲပြီးသော ဥပဒေကို လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပကာ အတည်ပြုခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး အဆင့်တွင်မှ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခြင်းတို့ ပါဝင်မည် ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ရှင်းပြသည်။ “တိုင်းပြုပြည်ပြု ညီလာခံက ရေးဆွဲ အတည်ပြုထားသည့် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပပြီး အတည်ပြု ပြဌာန်းခြင်းနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခြင်း မူဘောင်အတိုင်း ရပ်တည် ကာ စနစ်ပြောင်း တော်လှန်ရေးကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် NUG သည် ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပဋိညာဉ်၏ အဆင့် (၈) အရ ဖက်ဒရယ်အသွင် ကူးပြောင်းရေး အခြေခံဥပဒေ (AFTA) ကို တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်းများ အကြား စုပေါင်း ရေးဆွဲနေပြီး ဘုံနိုင်ငံရေး သဘောတူညီချက်များ ရရှိရန် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက် ပြုလုပ်နေကြောင်းလည်း သိရသည်။ NUG ၏ ဤရပ်တည်ချက်သည် စစ်တပ်က ကြိုးကိုင်ထားသော ဟန်ပြနိုင်ငံရေး လှည့်စားမှု မဟုတ်ဘဲ၊ ပြည်သူ က တွန်းအားပေးသော အားလုံးပါဝင်နိုင်သည့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ကြောင်း NUG ဘက်က အလေးပေး ပြောဆိုထားသည်။ မကြာသေးမီက NUG အပါအဝင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်း ၂၀ ဖွဲ့ မှ စစ်ကော်မရှင်ကို ဆန့်ကျင်ရေး ဘုံတောင်း ဆိုချက် (၅) ချက်ကို ပူးတွဲ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုဘုံတောင်းဆိုချက်တွင်လည်း စစ်အုပ်စုက စီစဉ်သော မည်သည့် ရွေးကောက်ပွဲကို မဆို ငြင်းပယ်ရန် အချက်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ NUG က အာဆီယံနှင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးအရ တရားဝင်မှုရှိသော NUG၊ CRPH နှင့် တိုင်းရင်းသား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ အမြဲတမ်း သက်ဆိုင်မှုရှိသည့် ဤဘုံသဘောတူညီချက် ကို အလေးအနက်ထား စဉ်းစားသင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။

စစ်ကော်မရှင် ရွေးကောက်ပွဲ NUG လက်မခံ

Oct 29

မြဝတီ KK Park မှ အိန္ဒိယ ၅၀၀ ကို ပြန်ပို့ရေး ထိုင်းကို အိန္ဒိယ တောင်းဆို သတင်းနှင့်မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်၊ ကရင်ပြည်၊ မြဝတီ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုမှ ထွက်ပြေးလာသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၅၀၀ ကို မိခင်နိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ရန် ထိုင်းကို တောင်းဆိုလိုက်သည်။ မြဝတီမြို့နယ်ရှိ ဆိုက်ဘာငွေလိမ်ခြံဝန်း (KK Park) ကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဝင်ရောက် ရှင်းလင်းခဲ့ပြီးနောက် လူကုန်ကူးခံရသူများ ထိုင်းနိုင်ငံထဲသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံလာခဲ့ရာ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၅၀၀ ခန့် ပါဝင်ကြောင်း သိရ သည်။ ၎င်းတို့၏ မိခင်နိုင်ငံရင်းဆီသို့ ပြန်ပို့နိုင်ရန်အတွက် အိန္ဒိယအစိုးရသည် ထိုင်းအစိုးရ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တောင်းခံခဲ့ကြောင်း ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အနုထင် ချန်ဗီရာကူလ် (Anutin Charnvirakul) က အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် အနုထင်၏ အဆိုအရ ထိုင်းနိုင်ငံထဲ ရောက်ရှိလာသည့် ဤအိန္ဒိယနိုင်ငံသားများကို တာဝန်ယူ စောင့်ရှောက်ပေးရန် အိန္ဒိယဘက်က တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ ပြန်လည် ပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို အမြန်ဆုံး လုပ်ဆောင်ရန်လည်း တောင်းဆိုထားသည်။ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်က “အိန္ဒိယအစိုးရဟာ သူတို့နိုင်ငံကနေ လေယာဉ်တစ်စင်း စေလွှတ်ပြီး မဲဆောက် လေဆိပ်က နေ ဒီအိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၅၀၀ ကို တိုက်ရိုက် ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ကျနော်တို့ ထိုင်း အစိုးရက အပြည့်အဝ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာပါ” ဟု ထိုင်းသတင်းမီဒီယာများကို ပြောကြားခဲ့သည်။ KK Park ရှင်းလင်းမှုကြောင့် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်များက စတင်၍ နိုင်ငံပေါင်း ၂၈ နိုင်ငံမှ လူပေါင်း ၁,၅၀၀ ကျော်သည် ထိုင်းနယ်စပ် မဲဆောက်မြို့ဘက်သို့ ထွက်ပြေး ခိုလှုံလာခဲ့သည်။ COVID-19 ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ လာအို နယ်စပ်ဒေသများသည် လူကုန်ကူးခံရ သူ ရာထောင်ချီကို အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေပြီး ဒေါ်လာ ဘီလီယံနှင့်ချီသော အွန်လိုင်း လိမ်လည်မှုများ လုပ်ဆောင် နေသည့် အဓိက ဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ယခုဖြစ်စဉ်သည် ဒေသတွင်း လူကုန်ကူးမှုနှင့် ဆိုက်ဘာပြစ်မှုများ၏ ဆိုးရွားသော နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်များကို မီးမောင်းထိုး ပြလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

မြဝတီ KK Park မှ အိန္ဒိယ ၅၀၀ ကို ပြန်ပို့ရေး ထိုင်းကို အိန္ဒိယ တောင်းဆို

Oct 29

ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းတွင် တရုတ်ကုမ္ပဏီ သတ္တုတူးဖော်မှုကြောင့် မြစ်ရေ အဆိပ်သင့်၊ SHRF သတိပေး   သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။  ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံပိုင် ကုမ္ပဏီတစ်ခုက မြေရှားသတ္တုနှင့် ရွှေတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများကို အကြီးအကျယ် ချဲ့ထွင်လုပ်ဆောင်နေခြင်းသည် ဒေသတွင်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက် စေနိုင်သည်ဟု ရှမ်းလူ့အခွင့်အရေး မဏ္ဍိုင် (SHRF) က သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ တူးဖော်မှုများမှာ ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်း၊ မိုင်းဆတ်မြို့နယ်၊ မိုင်းယောင်းဒေသ၌ ဖြစ်ပွားနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်နေ့ထုတ် SHRF ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုသည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် China Investment Mining Company သည် အဆိုပါဒေသတွင် မြေရှားသတ္တုနှင့် ရွှေတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကို သိသာစွာ ချဲ့ထွင်လာနေကြောင်း ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံ အသစ်များ အရ တွေ့ရှိရသည်ဟု SHRF က ဆိုသည်။ မိုင်းယောင်းဒေသသည် လက်ရှိတွင် ‘ဝ’ ပြည်သွေးစည်း ညီညွတ်ရေးတပ်မတော် (UWSA) နှင့် စစ်ကော်မရှင် တပ်တို့ ပူးတွဲ ထိန်းချုပ်ထားသည့် နယ်မြေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယခုကဲ့သို့ ကြီးမားသည့် တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ရန်အတွက် နှစ်ဖက်စလုံး၏ ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်ကြောင်း SHRF က ထောက်ပြသည်။ အလားတူ မြေရှားသတ္တုနှင့် ရွှေတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများမှ အဆိပ်သင့်နိုင်သည့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများသည် နမ့်ခုတ်မြစ်ထဲသို့ တိုက်ရိုက် စီးဝင်နေခြင်းက ဒေသခံများအတွက် အဓိက စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်နေသည်။ မြေရှားသတ္တု တူးဖော်မှုတွင် မြေအောက်ကို ဓာတုပစ္စည်းများ ဖိသွင်းသည့် နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသောကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှု အလွန်ပြင်းထန်စေနိုင်သည်ဟု SHRF က ဆိုသည်။ “တူးဖော်တဲ့ စွန့်ပစ်ရေတွေက မြစ်ထဲကို တိုက်ရိုက် စီးဝင်နေတာကို မျက်မြင်တွေ့နေရတယ်။ ဒီရေကို သောက် သုံးရင် ဒါမှမဟုတ် စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းတွေမှာ သုံးရင် ကျနော်တို့ ဒေသခံအားလုံး ဘေးအန္တရာယ် ကြီးမားစွာ ရင်ဆိုင်ရတော့မှာပါ" ဟု မိုင်းယောင်းဒေသခံ တစ်ဦးက ၎င်းတို့၏ စိုးရိမ်မှုကို ပြောပြသည်။ ထိုင်းအာဏာပိုင်များကလည်း နမ့်ခုတ်မြစ်ရေကို စစ်ဆေးရာတွင် အာဆင်းနစ်နှင့် ခဲဓာတ် ပမာဏသည် သတ် မှတ် ဘေးအန္တရာယ်အဆင့်ထက် အကြိမ်ကြိမ် ကျော်လွန်နေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဤအဆိပ်သင့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများသည် မြစ်အောက်ပိုင်းရှိ ထိုင်း - မြန်မာ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ဒေသခံများကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်၍ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် စိုးရိမ်မှုများ ကြီးထွားနေသည်။

ရှမ်းပြည်အရှေ့ပိုင်းတွင် တရုတ်ကုမ္ပဏီ သတ္တုတူးဖော်မှုကြောင့် မြစ်ရေ အဆိပ်သင့်၊ SHRF သတိပေး 

Oct 29

ချင်းပြည် မြောက်ပိုင်းတွင် စစ်ရေးတင်းမာမှု ပြန်မြင့်၊ စစ်ကော်မရှင်တပ် အင်အား ရာချီ ဖြည့်တင်း   သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်တို့တွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ အင်အား အလုံး အရင်းဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးမှုများ ပြန်လည် လုပ်ဆောင်လာခြင်းကြောင့် စစ်ရေးတင်းမာမှုများ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုများ၏ အဆိုအရ အောက်တိုဘာ ၂၇ ရက်နေ့က စတင်၍ စစ်ကော်မရှင်တပ်သည် ကလေးမြို့မှတစ်ဆင့် ချင်းပြည်ဘက်သို့ စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်နေသည်။ အထူးသဖြင့် တီးတိန်မြို့ပေါ်သို့ လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် အင်အားဖြည့်တင်းမှုများ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် ပြုလုပ် ခဲ့ပြီး၊ အင်အား ရာနှင့်ချီ စုဆောင်းထားသည် ဟု ဒေသခံများက ခန့်မှန်းပြောဆိုသည်။ ချင်းတော်လှန်ရေး အဖွဲ့နှင့် နီးစပ်သူ တစ်ဦးက“ဒီစစ်ကြောင်းက အင်အားက အရမ်းများတယ်။ သူတို့က တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းကနေတစ်ဆင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဖလမ်းမြို့ဘက်ကို ဦးတည် လာနိုင်တယ်လို့ ကျနော်တို့ သုံးသပ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒေသခံတွေ သွားလာတဲ့ ဆိုင်ကယ်လမ်းမတွေကိုပါ ပိတ် ထားလိုက်ရပြီ” ဟု ပြောသည်။ ချင်းပြည် မြောက်ပိုင်းသည် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်များ၏ အားကောင်းသည့် နယ်မြေဖြစ်ပြီး မြို့နယ်အချို့ကို တော်လှန်ရေး အဖွဲ့များက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဤသို့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် စစ်ကော်မရှင်က ဦးဆောင်ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ ကာလနှင့် နီးကပ်နေချိန်တွင် ချင်းပြည် မြောက်ပိုင်းကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ ဖိအား ပေးခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံရေး လေ့လာသူများက သုံးသပ်ကြသည်။

ချင်းပြည် မြောက်ပိုင်းတွင် စစ်ရေးတင်းမာမှု ပြန်မြင့်၊ စစ်ကော်မရှင်တပ် အင်အား ရာချီ ဖြည့်တင်း  

Oct 28

က‌လေးများ အနေဖြင့် လမ်း၌ ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်းများ တွေ့ပါက မည်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ရမည်နည်း   သတင်းနှင့်မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်။ အရင် တပါတ်ကတော့ မြေမြှုပ်မိုင်း အန္တရာယ် ကင်းအောင် ဘယ်လို လမ်းတွေကနေ သွားသင့်သလဲ ဆိုတာကို ပြောပြခဲ့ပါတယ်၊ ဒီတပါတ်ကတော့ မြေမြုပ်မိုင်းနဲ့ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ စစ်လက်ကျန် ပစ္စည်းတွေ တွေ့ရင် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ ဆိုတာကို ပြောပြသွားမှာပါ။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းနဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတို့ဟာ မြေမြှုပ်မိုင်းနှင့် ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ စစ်လက်ကျန် ပစ္စည်းတွေ ရဲ့ အန္တရာယ် အများဆုံး ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ဒေသတွေထဲမှာ ပါဝင်ပြီး ကလေးငယ်တွေ ထိခိုက်သေဆုံး မှုတွေလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ UNICEF (ကုလသမဂ္ဂ ကလေးသူငယ်များ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့) ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာ မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ စစ်လက်ကျန် ပစ္စည်းတွေကြောင့် ထိခိုက်သေဆုံး၊ ဒဏ်ရာရရှိသူ အရပ်သားတွေရဲ့ ၃၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဟာ ကလေးငယ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှမ်းပြည်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းတို့ဟာလည်း ထိခိုက်မှု အများဆုံး ဒေသများထဲမှာ အမြဲလိုလို ပါဝင်နေပါတယ်။ နမူနာ အဖြစ်အပျက်တွေကို ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စစ်ကိုင်းတိုင်း ယင်းမာပင်မြို့နယ်က အဖြစ်အပျက်ကလေးက ဂရုဏာ သက်ဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်ကတော့ စစ်ကိုင်းတိုင်း ယင်းမာပင်ကို စစ်တပ်ဝင်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ စစ်တပ်တွေ ပြန်ထွက်သွားတဲ့ အချိန်မှာ အသက် (၅) နှစ်အရွယ်ကလေး တစ်ယောက်က စစ်တပ်ဝင်လာတုန်းက ကျန်ခဲ့တဲ့ လက်ပစ်ဗုံး ဒါမှမဟုတ် ဗုံးသီးကျည် တစ်ခုကို ကစားစရာထင်ပြီး ကစားခဲ့ရာကနေ ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ အဲဒီ ပေါက်ကွဲမှု ကြောင့် အဲဒီ ပေါက်ကွဲတတ်တဲ့ စစ်ကျန်ပစ္စည်းနဲ့ ကစားခဲ့တဲ့ ၅ နှစ်အရွယ်ကလေးကော သူ့ရဲ့ အသက် ၁၀ လပဲ ရှိသေးတဲ့ ဝမ်းကွဲ ညီလေးကော သေဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ စစ်ကျန် ပစ္စည်းကို မိဘတွေက စစ်ကျန် ပစ္စည်းမှန်းမသိပဲ သိမ်းထားမိတာလို့ ဆိုပါတယ်။ နောက်ထပ် နမူနာ အဖြစ်အပျက် တစ်ခုကို ပြောရမယ် ဆိုရင်တော့ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အတွင်းက ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ သတင်းမှတ်တမ်းတွေ အရဆိုရင် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း နမ္မတူဒေသမှာ ကလေးငယ်တွေ ထိခိုက် သေဆုံးမှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ သတင်းတွေနဲ့ ဒေသခံ လူမှုရေး အသင်းအဖွဲ့တွေရဲ့ ပြောပြချက်အရ မြေမြုပ်မိုင်း နင်းမိတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ ကြောင့် ကလေးငယ်တွေ ခြေလက်ဆုံးရှုံးခြင်း၊ သေဆုံးရခြင်းတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ စစ်လက်ကျန်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို လူကြီးတွေတင်မက ကလေးတွေလည်း သိထားသင့်ပါတယ်။ သိရှိလာတဲ့ လူကြီးတွေက ကလေးတွေလည်း သိလာအောင် ပြန်ပြောပြဖို့ လိုပါတယ်။ အဓိကကတော့ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ နေရာတွေ၊ စစ်တပ်တွေ စခန်းချသွားတဲ့ နေရာတွေ၊ စစ်တပ်တွေ ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့တဲ့ နေရာတွေမှာ ကိုယ်မသိတဲ့ ပစ္စည်းတွေ တွေ့ခဲ့ရင် အထူးသတိထားကြဖို့ လိုပါတယ်။ မိုင်း၊ ဖြစ်စေ ပေါက်ကွဲ စေတတ်တဲ့ စစ်ကျန်ပစ္စည်းဖြစ်စေ အမျိုးအမည်မသိတဲ့ ပစ္စည်း ဖြစ်စေ တွေ့ရှိခဲ့မယ် ဆိုရင် အရေးအကြီးဆုံးက မထိပါနဲ့၊ မကိုင်ပါနဲ့ မကန်လိုက်ပါနဲ့။ စူးစမ်း ခြင်း တု တ်နှင့် ထိုးခြင်း များ လုံးဝ မပြုလုပ်ပါနှင့် တွေ့တဲ့နေရာမှာ ချက်ချင်း ရပ်တန့်ပြီး ငြိမ်ငြိမ်လေး နေလိုက်ပါ။ ဘာလို့လဲ ဆိုရင် အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုခု တွေ့တယ်ဆိုရင် အနီးအနားမှာလည်း အဲလို ပစ္စည်းမျိုးတွေ ရှိနေနိုင်တာမို့လို့ပါ။ အဲဒီနောက်မှာတော့ လာတဲ့ လမ်းအတိုင်း နောက်ပြန်ဆုတ်ရပါမယ်။ ခြေရာ ရှိတယ်ဆိုရင် ခြေရာအတိုင်း ဆုတ်ရမှာ ဖြစ်ပြီး ခြေရာမပေါ်ရင်တော့ ကိုယ်လာခဲ့တဲ့ လမ်းကြောင်း အတိုင်း ပြန်ဆုတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ထွက်ပြေးတာမျိုး၊ လမ်းကြောင်းပြောင်းပြီး သွားတာမျိုးတွေ မလုပ်ရပါဘူး။ တချိန်ထဲမှာပဲ ကိုယ်နဲ့ အတူ သွားလာနေတဲ့ သူတွေကို အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ပစ္စည်း တစ်ခုခု တွေ့တဲ့ အကြောင်း အသိပေးရပါမယ်။ အနီးကလူတွေကို လှမ်းအော်ပြီး သတိပေးပါ။ သူတို့ဆီသွားဖို့ မလိုသလို သူတို့ကိုလည်း ကိုယ့်ဆီလာအောင် ခေါ်ဖို့ မလိုပါဘူး။ အဲဒီ မြေမြှုပ်မိုင်း၊ ဒါမှမဟုတ် စစ်လက်ကျန် ပစ္စည်း ဒါမှမဟုတ် သံသယ ဖြစ်စရာ ပစ္စည်းတွေ့တဲ့ အနီးအနားမှာ မီးမရှို့ပါနဲ့၊ ဆေးလိပ် မသောက်ပါနဲ့။ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ အနီးမှာ လက်ကိုင်ဖုန်း ခေါ်ဆိုခြင်းကိုလည်း မလုပ်သင့်ပါဘူး။ လုံခြုံစိတ်ချ လောက်တဲ့ နေရာရောက်မှသာ ဖုန်းကို အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။ လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့ နေရာရောက်ရင်တော့ အဲဒီဒေသမှာ တာဝန်ယူ အုပ်ချုပ်နေတဲ့ အာဏာပိုင်တွေကို အကြောင်း ကြားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းကြားတဲ့ အခါမှာတော့ ပစ္စည်းတွေ့တဲ့ နေရာကိုလည်း သေသေချာချာ ပြောပြဖို့ သင့်ပါတယ်။ ဘေးအန္တရာယ်ပိုပြီးနီးတဲ့သူတွေကတော့ ထင်းရှာတဲ့သူ၊ ရေခပ်တဲ့သူ၊ တောင်ယာသွားတဲ့သူ၊ ကျွဲနွားကျောင်းတဲ့သူ နဲ့ ကလေးငယ်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့ကို မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ ပေါက်ကွဲ စေတတ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပညာပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အရင် တပတ်က ပြောထားသလို့ ဘယ်လို လမ်းမျိုးက အန္တရာယ် ပိုကင်းတယ်။ မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေက ဘယ်လိုမျိုးတွေ ဖြစ်တယ်။ ဆိုတာ သိအောင် ပြောထားပြီး အဲဒါတွေ တွေ့တာနဲ့ အရေးကြီးဆုံးက ဒီပစ္စည်းတွေကို တွေ့ရင် မထိဖို့၊ မကိုင်ဖို့၊ ဆက်မသွားဖို့နဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေကို ပြောပြဖို့ အသိပေးသင့်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခု သတိထားရမှာကတော့ သတိပေး ဆိုင်းဘုတ်တွေကို လိုက်နာဖို့ လိုပါတယ်။ ဦးခေါင်းခွံပုံ၊ အရိုးပုံ၊ အနီရောင် တြိဂံပုံ၊ ဒေသတွင်းရှိ အမှတ် အသား များ၊ သတိ၊ မိုင်းရှိသည် စတဲ့ သတိပေး ဆိုင်းပုတ်တွေကို သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။ တွေ့ရင်လည်း ဆက်မသွားပဲ နောက်ပြန်ဆုတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ကလေးတွေကိုတော့ အကြောက်တရားရစေတာမျိုးထက် အန္တရာယ်ရှိတယ်ဆိုတာကို နားလည်ဖို့ ပညာပေးသင့် ပါတယ်။ အန္တရာယ်ကင်းဖို့ အတွက် ဆိုရင် မြေ မြုပ်မိုင်း နှင့် အခြားပေါက်ကွဲစေနိုင်သော ပစ္စည်း များ ပညာပေးဖို့ အပြင် စစ်ဘေးရှောင်တဲ့ နေရာတွေ ပြန်သွားတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် စစ်တပ်တွေ လှုပ်ရှားသွားလာခဲ့တဲ့ နေရာတွေ သွားတဲ့ အခါ အနီးဝန်းကျင်တွေကို လူကြီးတွေက သာ အရင်ဦးအောင် စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ စစ်/တိုက်ပွဲ ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့နေရာ၊ စစ်တပ်/လက်နက်ကိုင်များ ခန်းချခဲ့တဲ့နေရာ၊ လမ်းဟောင်း/တံတားဟောင်း၊ စွန့်ပစ်ထားတဲ့ အဆောက်အအုံ တွေဟာ အန္တရာယ်ရှိတယ်လို့ သတ်မှတ်ပြီး ကလေးတွေ မသွားဖို့ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် တားမြစ်ဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ မြေမြှုပ်မိုင်းနဲ့ ပေါက်ကွဲစေတတ်တဲ့ ပစ္စည်း ဘေးအန္တရာယ်က ကင်းဝေးကြပါစေ။

က‌လေးများ အနေဖြင့် လမ်း၌ ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်းများ တွေ့ပါက မည်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ရမည်နည်း 

« Prev 1 2 3 4 … 17 Next »

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဒီနေ့ အစီအစဉ်တွေထဲမှာတော့…..

– ချင်းပြည်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းက ဗုံးကြဲလို့ စစ်သုံ့ပန်းတွေ အပါအဝင် လူသေဆုံး

– ရှမ်းမြောက်-ကချင် အစပ် မဘိမ်းဘက်မှာ စစ်တပ်က အင်အားအမြောက်အများ တိုးချဲ့

– ထိုင်းရောက် မြန်မာတွေ လုံခြုံရေးနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖို့ အကန့်အသတ်တွေက ဘာတွေလဲ။

– UFC ခါးပတ်ပိုင်ရှင် ဂျော့ရှူဝါဗန် ထိုင်းနဲ့ မလေးရှားကို လာဖို့ရှိ

– အမေရိကား-တရုတ် ထိပ်သီး အစည်းအဝေး မတိုင်ခင် ဘာတွေ ကြိုတင် ပြင်ဆင်နေသလဲ

– ပီကင်း ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်ခင် ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အမေရိကန် စစ်လေ့ကျင့်မှု

– ယူကရိန်း ဒရုန်းတွေက စစ်ပွဲတွေအတွက် ခေတ်သစ်တစ်ခု ပြောင်းစေမလား

– ၂ နှစ်ကျော်က မြုပ်သွားတဲ့ ရုရှား သင်္ဘောမှာ ဘာတွေပါသလဲ

×Close

News

Bloody Ballot Boxes and an Election Under the Shadow of “Made in China” — February 16, 2026 2:29 pm
IDPs Face Severe Medicine Shortages in Paletwa Township — November 7, 2024 3:02 pm
1,000 Displaced Need Urgent Aid in Pinlaung Township, Shan State — October 30, 2024 1:52 pm

Recent Posts

စစ်ကိုင်း လဝကရုံး ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတွင် ဝန်ထမ်းနှင့် အရပ်သား ၂၀ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရ
အလုပ်ရှာဖွေရေး အေးဂျင့်အဖြစ် တရုတ်သူလျှိုများ အသွင်ယူနေကြောင်း ဗြိတိန် MI5 ထုတ်ဖော်
ထိုင်း စားသုံးသူ ကောင်စီက ငွေလိမ်ကြော်ငြာများအတွက် Facebook (Meta) ကို တရားစွဲမည်
ကမ္ဘာ့ဖလားဝင်မည့် ဘရာဇီးအသင်း လေယာဉ်အား ရေဖြန်း ကောင်းချီးပေး
ယူကရိန်းကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လက်ခံရန် EU ဆွေးနွေးမည်၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွေ့ရန် ရုရှားကို ယူကရိန်း သမ္မတ စာပို့

Archives

Archives

×Close