February 2026 – Page 17 – Network Media Group

ပင်မစာမျက်နှာ
သတင်း
ဓါတ်ပုံများ
ဗွီဒီယို
ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်
English News
NMG အကြောင်း
Contact

Home
Monthly Archive

Archive: February 2026

Feb 3

မွန်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရန် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့များကို NRFF တိုက်တွန်း သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ မွန်တော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား မွန်ပြည်သူတို့လိုလားသည့် ‘မွန်အစိုးရ’ တစ်ရပ်ကို အမြန်ဆုံးအကောင်အထည်ဖော်ရန် ရာမညဖက်ဒရယ် အင်အားစုသစ် (NRFF) က တိုက်တွန်းလိုက်သည်။ ထိုသို့ ဖြစ်ပေါ်ရန် အတွက် ပြည်သူ့အကျိုးစီးပွားကို ရှေးရှုကာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းမှုများပြုလုပ်ဖို့လည်း NRFF က တိုက်တွန်းထားသည်။ ယမန်နေ့ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်) တွင် ကျရောက်သည့် ၇၉ ကြိမ်မြောက် မွန်အမျိုးသားနေ့တွင် NRFF က သဘော ထားထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးတိုက်ပွဲကို ဟန်ချက်ညီညီ ဖော်ဆောင်နိုင်မှ သာ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ရှိသော လွတ်လပ်သည့် မွန်ပြည်သစ်ကို ရရှိနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ဘုံရည်မှန်းချက် တူညီသော်လည်း လုပ်ငန်းစဉ်ပိုင်းတွင် စိန်ခေါ်မှုများရှိနေ ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ NRFF ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ နိုင်ပီတာက ယခုကဲ့သို့ ပြောသည်။ နိုင်ပီတာက “နိုင်ငံရေးအရ ဦးတည်ချက်ပေါ့လေ နောက်ပြီးတော့ ဒီတော်လှန်ရေးရဲ့ ဘုံရည်မှန်းချက်က အထွေ ထွေအားဖြင့် ဒီအင်အားစုတွေကြားထဲမှာ တူညီတယ်လို့တော့ ပြောလို့ရတယ်ပေါ့နော်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့် တကယ် သွားချင်တဲ့ နည်းလမ်းပုံစံတွေကြားထဲမှာ ညှိနှိုင်းလို့ မရနိုင်လောက်တဲ့၊ မရသေးဘူးဆိုတဲ့ အခြေအနေ မျိုးက ဒီလက်ရှိအခြေအနေမှာ စိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေသေးတယ်လို့တော့ ကျနော် မြင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ ထို့ပြင် NRFF အနေဖြင့် အာဏာရှင်စနစ်အမြစ်ပြတ်ရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ပေါ်ထွန်းရေးအတွက် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ အလားတူ စစ်ကော်မရှင်က ဖော်ဆောင်နေသည့် တရားမဝင် ရွေးကောက်ပွဲမှ တစ်ဆင့် ပေါ်ပေါက်လာမည့် အတုအယောင် လွှတ်တော်နှင့် အစိုးရတို့ကိုလည်း အသိအမှတ်မပြုဘဲ ဆန့်ကျင်သွားကြရန် မွန်ပြည်သူများကို တိုက်တွန်းထားသည်။ ပြည်သူလူထု၏ ပါဝင်မှုကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍လည်း နိုင်ပီတာက “ပြည်သူတွေရဲ့ တွန်းအားနဲ့ပဲ ဒီတော်လှန်ရေး က ရှေ့ဆက်နေတာပါ။ ပြည်သူတွေရဲ့ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုက ဒီတော်လှန်ရေးမှာ အခရာကျပါတယ်။ ကျနော်တို့ NRFF အနေနဲ့ကတော့ အမျိုးသားတော်လှန်ရေး ပန်းတိုင်ရောက်ဖို့လည်း တစိတ်တပိုင်းပါဝင်သလို၊ ဒီနွေဦး တော်လှန်ရေး အောင်မြင်ဖို့ အတွက်ပါ ကျရာအခန်းကဏ္ဍကနေ ကျနော်တို့က ပါဝင်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရထားသည့် မွန်ပါတီများသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုတွင် ကြံရာပါများဖြစ်နေပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ကတိကဝတ်များသည်လည်း လက်တွေ့ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိသဖြင့် ယုတ္တိမတန်ကြောင်း NRFF က ဝေဖန်ထားသည်။ NRFF အနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲကို အပိုင်း ၃ ပိုင်းလုံးကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး၊ နောင်တွင်လည်း မဟာ မိတ်များနှင့်အတူ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး တိုက်ပွဲများကို လူထုအသိပညာပေးမှုများနှင့်အတူ အရှိန်အဟုန် မြှင့် လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

မွန်အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရန် တော်လှန်ရေး အဖွဲ့များကို NRFF တိုက်တွန်း

Feb 3

အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်အတွင်း စစ်အုပ်စုကြောင့် ချင်းလူမျိုး ၁,၂၀၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ရ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ အကြမ်းဖက် ဖြိုခွင်း မှုများနှင့် စစ်ပွဲများကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည့် ချင်းလူမျိုး အယောက် ၁,၁၈၃ ဦးအထိ ရှိလာပြီ ဖြစ်ကြောင်း ချင်းရေးရာအဖွဲ့ချုပ် (ICA) က ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ အဆိုပါ သေဆုံးမှုများထဲတွင် အသက် ၁၀ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ၃၃ ဦး ပါဝင်နေပြီး၊ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော်အထိ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းက ချင်းလူမျိုးတို့အတွက် အဆိုးရွား ဆုံးသော ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ICA ၏ ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုသည်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ကျူးလွန်ခံနေရသည့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများနှင့် ပတ်သက်ပြီး CHRO အဖွဲ့၏ စီမံကိန်းမန်နေဂျာ ဆလိုင်းမာန်ဟရဲလျန်က ယခုကဲ့သို့ ရှင်းပြသည်။ “ချင်းပြည်နယ်မှာ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ဘုရားကျောင်းတွေနဲ့ ဆေးရုံတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်နေသလို၊ အရပ်သားတွေကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးချပြီး သတ်ဖြတ်တာတွေကလည်း တစ်နေ့ ထက်တစ်နေ့ ပိုဆိုးလာနေပါတယ်။ ဒီလို ဗြောင်ကျကျ ကျူးလွန်နေတဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေဟာ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေတွေကို အပြင်းထန်ဆုံး ချိုးဖောက်နေတာဖြစ်လို့ ကျနော်တို့အနေနဲ့ ကမ္ဘာက သိအောင် သက်သေအထောက်အထား ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ တရားစွဲဆိုရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။” ဤကဲ့သို့သော လူသားမျိုးနွယ်စုအပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တရားမျှတမှု ရှာဖွေနိုင်ရန် ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည့် တီမောလက်စ်တေ နိုင်ငံတွင် စစ်ကော်မရှင်အား တရားစွဲဆိုထားပြီ ဖြစ်သည်။ စွဲချက်များတွင် ၂၀၂၂ ခုနှစ်က မတူပီမြို့၌ လူ ၁၀ ဦးကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့မှု၊ ခရစ်ယာန်သင်းအုပ် ဆရာများ သတ်ဖြတ်ခံရမှု၊ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ဆေးရုံများကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်မှု စသည့် ခိုင်မာသော သက်သေအထောက်အထားများ ပါဝင်နေသည်။ CHRO အဖွဲ့၏ စီမံကိန်းမန်နေဂျာ ဆလိုင်းမာန်ဟရဲလျန်က “တီမောနိုင်ငံက ကျနော်တို့ ချင်းလူမျိုးတွေလိုပဲ အာဏာရှင်စနစ်အောက်မှာ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ ခံစားခဲ့ရတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကကတော့ သူတို့နိုင်ငံရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ နိုင်ငံပြင်ပက ဒီလိုရာဇဝတ်မှုတွေကို သူတို့နိုင်ငံမှာ တရားစီရင်ခွင့်ပြုတယ်ဆိုတဲ့ လမ်းဖွင့်ပေးထားချက် ရှိနေတာကြောင့် ကျနော်တို့ တရားစွဲဆိုဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့တာပါ” ဟု ပြောသည်။ ချင်းပြည်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ပေါင်း ၄၀၀ ကျော် ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် အရပ်သားနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀၀ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ဘုရားကျောင်း ၇၆ ကျောင်းနှင့်နေအိမ် ၂,၀၀၀ ကျော်လည်း ပြာကျခဲ့ရတယ်လို့ ICA က ဆိုသည်။ လက်ရှိတွင် ချင်းပြည်အတွင်း လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခံရမှုများနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် ရှိနေဆဲ ဖြစ်ကာ၊ ချင်းလူမျိုး ၁ သိန်းခွဲကျော်သည် နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရဆဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ အထိ ဖလမ်းမြို့နယ်အတွင်းမှာ ရွာသား အယောက် ၃၀ ကျော်ကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ပစ်သတ်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်များပင်ရှိခဲ့သည်ဟု ICA က ဆိုသည်။ ICA နှင့် CHRO အပါအဝင် ချင်းလူမှုအဖွဲ့အစည်းများကမူ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် စစ်ကော်မရှင်ကို ထိရောက်စွာ အရေးယူပေးရန်နှင့် တီမောတရားရုံးကဲ့သို့သော တရားစီရင်ရေး လမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် တရားမျှတမှု ဖော်ဆောင်ပေးရန် အလေးအနက် တောင်းဆိုနေကြသည်။

အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်အတွင်း စစ်အုပ်စုကြောင့် ချင်းလူမျိုး ၁,၂၀၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ရ

Feb 3

မကွေး၊ တနင်္သာရီနှင့် ကရင်နီမှ စစ်ဘေးရှောင်အများအပြား အရေပြား ဝဲရောဂါ ဆိုးဝါးစွာ ခံစားနေရ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ မကွေး၊ တနင်္သာရီနှင့် ကရင်နီတို့တွင် ရေရှားပါးမှုနှင့် ဆေးဝါးပိတ်ဆို့မှုကြား စစ်ဘေးရှောင်ထောင်ချီ အရေပြား ယားနာ ဝေဒနာကို ဆိုးဝါးစွာ ခံစားနေရသည်ဟု မြေပြင်ကူညီပေးရေးအဖွဲ့များက ပြောသည်။ နိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများတွင် သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေ ရှားပါးလာမှုနှင့်အတူ အရေပြား ရောဂါများ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု ဆိုးဝါးနေပြီး စစ်ကော်မရှင်၏ ဆေးဝါးသယ်ယူခွင့် တင်းကျပ်ပိတ်ဆို့ထားမှုများ ကြောင့် အရေးပေါ်ဆေးဝါးကူညီမှုများ လိုအပ်နေသည်ဟု အကူအညီပေးနေသူများက ပြောသည်။ အထူးသဖြင့် မကွေးတိုင်း ပေါက်မြို့နယ်တွင် စစ်ဘေးရှောင် ၁,၀၀၀ ခန့်နှင့် စလင်းမြို့နယ်တွင် ဇန်နဝါရီလ တတိယပတ်မှစ၍ တိမ်းရှောင်နေရသည့် ဒေသခံ ၈,၀၀၀ ကျော်သည် ရေရှားပါးမှုဒဏ်နှင့်အတူ အရေပြားရောဂါ ကို ဆိုးဆိုးရွားရွား ကြုံတွေ့နေရသည်။ ပေါက်မြို့နယ် ဇုန် (၁) နယ်မြေအတွင်းမှာ ကာလရှည်ကြာ နေရပ်စွန့်ခွာ တိမ်းရှောင်နေရတဲ့ စစ်ဘေးရှောင်ပြည် သူ ၁,၀၀၀ ဝန်းကျင်မှာ အရေပြားရောဂါဝေဒနာကို ဆိုးဆိုးရွားရွား ခံစားနေရသည်ဟု လူသားချင်း စာနာထောက် ထားရေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန ပေါက်မြို့က ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ထား သည်။ အလားတူ တနင်္သာရီတိုင်းထဲတွင်လည်း စစ်ဘေးရှောင်များ အရေပြားယားနာရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသည်ဟု တနင်္သာရီ - စစ်ဘေးရှောင်များ အထောက်အကူပြုရေးအဖွဲ့က ပြောသည်။ ဒေါန တနင်္သာရီ-စစ်ဘေးရှောင်များ အထောက် အကူ ပြုရေးအဖွဲ့ မြေပြင်တာဝန်ခံ ကိုယောနသံက “အဓိက တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းမှုအားနည်းတာ၊ သောက် သုံးရေ သုံးစွဲနေတဲ့ ရေအရင်းမြစ်မှာလည်း မသန့်ရှင်းမှု ကြောင့်လည်း ပါတယ်ပေါ့နော်။ ပြီးတော့ လုံလောက်တဲ့ ဆေးဝါးကုသမှု မရရှိတာတွေလည်း ပါတယ်။ ဒီလို မျိုး အကြောင်းအရာတွေကြောင့် အရေပြား ယာနာ ဖြစ်ပွား တယ်။ ဖြစ်ပွားလာလို့ရှိရင်လည်း စနစ်တကျ မကုသနိုင်ဘဲနဲ့ ပိုပြီးတော့ ဖြစ်ပွားမှုတွေများလာတယ် အမြစ် မပြတ်ဘဲ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အနေအထားနဲ့ ကြုံရတာပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ ကရင်နီပြည်၊ ရှားတောမြို့နယ်ရှိ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများတွင်လည်း ဇန်နဝါရီလအတွင်း အရေပြားရောဂါ ဖြစ်ပွားသူ ၄၀ ကျော်ရှိခဲ့ပြီး အများစုမှာ အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များ ဖြစ်နေသည်ဟု အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေး၊ ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ (ကရင်နီ) CTER-Karenni က ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်ထားသည်။ CDM ဆရာဝန်များ၏ အဆိုအရ ယခုဖြစ်ပွားနေသည့် လက္ခဏာများသည် ကူးစက်မှုမြန်ဆန်လှသည့် ‘ဝဲရောဂါ (Scabies)’ ဖြစ်ပြီး ထိတွေ့ဆက်ဆံသူ အားလုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း ကုသပေးနိုင်မှသာ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် စစ်ကော်မရှင်၏ ‘ဖြတ်လေးဖြတ်’ မူဝါဒကြောင့် ဆေးဝါးသယ်ယူခွင့်များ ပိတ်ဆို့ခံထားရခြင်းက အဓိက အဟန့်အတား ဖြစ်နေသည်။ အဆိုပါ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ ကိုယောနသံက “စစ်တပ်က ဖြတ်လေးဖြတ် လုပ်ပြီးတော့ ဆေးဝါး သယ် ယူခွင့်တွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်နဲ့ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် တားမြစ်ထားတာတွေ ရှိတယ်။ လက်ရှိမှာက ကုန်ဈေး နှုန်းလည်း မြှင့်တက်နေတဲ့ အနေအထားမှာ ဆေးဝါးတွေကို ခိုးဝှက်ပြီးတော့ သယ်ရတဲ့ အနေအထား ဆိုတော့ ဆေးဝါးတွေက အဆမတန်‌ဈေးမြင့်သွားတဲ့ အနေအထားရှိတယ်” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် ပဋိပက္ခဒေသများ၌ ပိုးသတ်ဆေးလိမ်းဆေးများနှင့် ယားယံခြင်းကို လျှော့ချပေးသည့် အရေးပေါ် ဆေးဝါးများ ပြတ်လပ်နေသည်။ အဆိုပါ အရေပြားရောဂါသည် တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည်မှာ တစ်နှစ်ကျော်ရှိပြီ ဖြစ်သော်လည်း ဆေးဝါးရှားပါးမှုနှင့် တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး အခက်အခဲများကြောင့် ယနေ့တိုင် အမြစ်ပြတ်အောင် မကုသနိုင် ဘဲ ရှိနေကြောင်း အကူအညီပေးနေသူများက ပြောသည်။ ဓါတ်ပုံ - လူသားချင်း စာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဘေးန္တာရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန ပေါက်မြို့/CTER-Karenni

မကွေး၊ တနင်္သာရီနှင့် ကရင်နီမှ စစ်ဘေးရှောင်အများအပြား အရေပြား ဝဲရောဂါ ဆိုးဝါးစွာ ခံစားနေရ

Feb 3

အင်းတော်မြို့နယ်အတွင်း အရပ်သား ကျေးရွာကို ဗုံးကြဲ၊ မိသားစု ဝင် ၇ ဦး အပါအဝင် ၈ ဦး သေဆုံး သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။  ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ အင်းတော်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာ တစ်ရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်က ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၃ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးပါသော မိသားစုဝင် ၇ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၈ ဦး ပွဲချင်းပြီး သေဆုံးခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလ ၂၉ ရက်၊ ည ၉ နာရီဝန်းကျင်တွင် တံတားဦးလေတပ်စခန်းမှ တက်လာသည့် ဂျက်ဖိုက်တာ တစ်စီးက ဗုံးသီး ၃ လုံးဖြင့် မော်လူးမြို့နယ် အတွင်းရှိ လေဘိုကျေးရွာအတွင်းသို့ ပစ်မှတ်ထား ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသူ ၈ ဦးအနက် ၇ ဦးမှာ မိသားစုဝင်များဖြစ်ကြပြီး၊ အခြားအရပ်သား ၂ ဦးလည်း ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိခဲ့သည်။ ဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဒေသခံအမျိုးသားတစ်ဦးက “သေဆုံးသူတွေ အကုန်လုံးက အရပ်သားတွေချည်းပဲ။ အဲ့အရပ်သားတွေထဲ ၈ ယောက်ဆုံးတယ်။ ၂ ယောက်ဒဏ်ရာရတယ်။ ၇ ယောက်ကတော့ မိသားစုတစ်စုတည်း ဖြစ်သွားတာပေါ့။ သားတွေသမီးတွေ၊ အဲ့သားသမီးတွေရဲ့ မိန်းမရယ်ကလေးရယ်ပေါ့။ ပြီးတော့ ဘေးအိမ်က တစ်ယောက်ပေါ့လေ” ဟု ပြောသည်။ လေဘိုကျေးရွာသည် ယခင်က တစ်ကြိမ်မျှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရဖူးခြင်း မရှိသည့်အပြင် ကျေးရွာအတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အခြေစိုက်နေထိုင်ခြင်း မရှိဘဲ စစ်ကော်မရှင်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်သွားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ မော်လူးမြို့နယ်အတွင်း စစ်ကောင်မရှင်တပ်သည် ဇန်နဝါရီလ တစ်လအတွင်း ၃ ကြိမ်တိုင်တိုင် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား ၉ ဦးနှင့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦးအထိ အသက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့က ပဲခူးကျေးရွာ ပလဖရုံး တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွင် ၁၂ တန်းကျောင်းသူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သလို၊ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့ကလည်း မာန်ဟဲကျေးရွာ ပကဖရုံး တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် KIA နှင့် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦး ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဒေသခံအမျိုးသားက “ပစ်တဲ့နေရာတွေကလည်း တစ်လအတွင်းကို ၃ ကြိမ်ဗျာ။ သူတို့က သတင်းတွေ အတိ အကျရတာ။ နေရာတွေကလည်း ပလဖ စခန်း၊ ပကဖစခန်းတွေ နောက်ဆုံးကြဲတဲ့ လေဘိုရွာမှာတော့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ ရွာထဲမနေဘူး။ ဒါကတော့ ရွာကို ဦးတည်ကြဲသွားတာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ မော်လူးမြို့သည် မြစ်ကြီးနား–မန္တလေး ဗျူဟာလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းက တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား လည်ပတ်နေသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်သည် ၎င်းတို့ လက်လွှတ်ထားရသည့် နယ်မြေများရှိ အရပ်သားပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား ကာ လေကြောင်းမှ အငြိုးအတေးဖြင့် တိုက်ခိုက်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။

အင်းတော်မြို့နယ်အတွင်း အရပ်သား ကျေးရွာကို ဗုံးကြဲ၊ မိသားစု ဝင် ၇ ဦး အပါအဝင် ၈ ဦး သေဆုံး

Feb 3

၅ နှစ်အတွင်း ထောင်တွင်း သေဆုံးမှု စံချိန်တင် မြင့်မားလာ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် (၅) နှစ်တာကာလအတွင်း ထောင်တွင်းသေဆုံးမှု စံချိန်တင်မြင့်တက် ခဲ့ပြီး အိုးဘိုထောင်တွင် သေဆုံးသူ အများဆုံးဖြစ်နေသည်ဟု မြန်မာအကျဉ်းထောင်သက်သေ (MPW) အဖွဲ့က ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ အကျဉ်းထောင်အသီးသီး၌ မတရားဖမ်းဆီးခံထားရသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားနှင့် အကျဉ်းသူ စုစုပေါင်း ၂၇၄ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် တစ်နှစ်တည်းမှာပင် ၁၁၃ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သေဆုံးရသည့် အကြောင်းရင်းများတွင် လုံလောက်သော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မရရှိခြင်းမှာ ၅၁ ရာခိုင် နှုန်းကျော်ဖြင့် ထိပ်ဆုံးတွင်ရှိနေပြီး၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက် သတ်ဖြတ်ခံရခြင်းနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် သေဆုံးခြင်းတို့က ကျန်ရှိသော အပိုင်းကဏ္ဍများတွင် ပါဝင်နေသည်။ အကျဉ်းထောင်များ အတွင်း အကျဉ်းသူ/သားများအား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မရရှိခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကုသ ခွင့် မပေးခြင်းသည် လူသား တစ်ယောက် ရရှိရမည့် အသက်ရှင်သန်ပိုင်ခွင့်ကို အတိအလင်း ချိုးဖောက်‌နေခြင်း ဖြစ်သည် ဟု မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကွန်ရက် (PPNM) မှ ကိုသိုက်ထွန်းဦးက ပြော သည်။ “အထူးသဖြင့် အကျဉ်းထောင်ထဲမှာ ရှိတဲ့ အကျဉ်းသားတွေဟာ အကျဉ်းသား အခွင့်အရေးရော လူ့အခွင့် အရေး ရော ဆုံးရှုံးနေတဲ့ အခြေအနေ တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ထောင်ထဲမှာရှိတဲ့ လက်ရှိ ပြည်သူ လူထု ခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အပါအဝင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေရဲ့ အသက်ရှင်သန် ပိုင်ခွင့်ကို အဆိုး ဝါးဆုံး ခြိမ်းခြောက်ခံရတဲ့ အခြေအနေမှာ ရောက်နေတယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ အဲ့တော့ အကျဉ်းထောင်ထဲမှာ ရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေကိုလုံလောက်တဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု မပေးတာ အကျဉ်းသားတွေ အရေးပေါ်ဖြစ်တဲ့ အခြေအနေမှာ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေကို ပြင်ပဆေးရုံ မထုတ်တာဟာ တစ်ဖက်ကနေ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေ အသက်သေဆုံးအောင် သတ်ဖြတ်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။” အကျဉ်းထောင်အလိုက် ကြည့်မည်ဆိုပါက မန္တလေး အိုးဘိုအကျဉ်းထောင်သည် သေဆုံးသူ ၉၆ ဦးဖြင့် အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်နေပြီး၊ ရန်ကုန် အင်းစိန်အကျဉ်းထောင်တွင် ၆၂ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လအတွင်းက ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငလျင်ဘေးတွင် အဆောက်အအုံပြိုကျမှုကြောင့် အိုးဘိုထောင်အတွင်းရှိ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၅၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ရ သည့် ဖြစ်စဉ်မှာ ထောင်တွင်းဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေး ယန္တရား ပျက်စီးနေမှုကို ပြသရာရောက်ခဲ့သည်။ ယခုကဲ့သို့ ထောင်တွင်း အသေအပျောက် များပြားလာမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး နိုင်ကျဉ်းဟောင်းတစ်ဦးက “ဒီကိန်းဂဏန်းတွေဟာ အကျဉ်းထောင် ယန္တရားတစ်ခု လုံးက နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေကို အငြိုးအတေးနဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ သေတွင်းထဲ ပို့နေတာကို သက်သေပြနေ တာပါ။ ဆေးကုသခွင့် ပိတ်ပင်တာ၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက် တာတွေဟာ မတော်တဆဖြစ်ရပ်တွေ မဟုတ်ဘဲ စနစ် တကျ ကျူးလွန်နေတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ထောင်အာဏာပိုင်တွေရဲ့ လက်ထဲမှာတင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားတွေရဲ့ အသက်ဟာ စက္ကန့်နဲ့အမျှ စိုးရိမ်နေရတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ သေဆုံးသူများအနက် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၄ နှစ်ကြား လူငယ်များမှာ ၇၆ ဦးဖြင့် အများဆုံးဖြစ်သလို၊ အသက် ၆၀ ကျော် သက်ကြီးရွယ်အို ၄၆ ဦးနှင့် အသက် ၁၈ နှစ်အောက် ကလေးငယ်တစ်ဦးလည်း ပါဝင်နေသည်။ ၎င်းအခြေအနေသည် စစ်ကော်မရှင်၏ အကျဉ်းဦးစီးဌာနသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာ စာတမ်း (UDHR) ပါ အသက်ရှင်သန်ပိုင်ခွင့်ကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်နေခြင်း ဖြစ်သည်ဟု MPW က သုံးသပ်ထားသည်။ မြန်မာအကျဉ်း ထောင်သက်သေ (MPW) အဖွဲ့သည် နိုင်ငံရေးအရ မတရားဖမ်းဆီးခံထားရသူအားလုံးကို ချွင်း ချက်မရှိ လွှတ်ပေးရန်၊ သေဒဏ်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းရန်နှင့် နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်မှုတွင် ပါဝင်သည့် ထောင်အာဏာ ပိုင်များကို ထိရောက်စွာ အရေးယူရန် ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းသို့ အရေးပေါ် တောင်းဆိုထား သည်။ ဤအစီရင်ခံစာသည် မတရားကြွေလွင့်သွားရသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအတွက် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းတစ်ခု ဖြစ်သလို၊ ကျန်ရှိနေသူများအတွက် တရားမျှတမှု ရှာဖွေပေးရန် လှုံ့ဆော်မှုတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ နှစ်စဉ်သေဆုံးမှုနှုန်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အကျဉ်းထောင်များအတွင်းရှိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေမှာ အနီရောင်အဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေပြီး နိုင်ကျဉ်း အရေး စောင့်ကြည့်နေသူများက ပြောသည်။ ထို့ပြင် ကျူးလွန်သူများကို တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိစေရန် နိုင်ငံတကာက လက်တွေ့ကျကျ ဆောင်ရွက်ပေးရန် လိုလားသည်ဟု ဆိုကြသည်။

၅ နှစ်အတွင်း ထောင်တွင်း သေဆုံးမှု စံချိန်တင် မြင့်မားလာ

Feb 3

တရုတ်နိုင်ငံက ပယ်မိသားစုဝင်များကို သေဒဏ်စီရင် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ ကိုးကန့်ဒေသ လောက်ကိုင်မြို့၌ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းများကို ဦးဆောင်ခဲ့သည့် ပယ်မိသားစုဝင် ၄ ဦးအား တရုတ်နိုင်ငံက သေဒဏ်စီရင်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။ ကွမ်တုံပြည်နယ် တရားရုံး၏ စီရင်ချက်အရ ပယ်မိသားစုဝင်များနှင့် အပေါင်းအပါ ၂၁ ဦးသည် ငွေလိမ်လည်မှု၊ လူသတ်မှုနှင့် ပြန်ပေးဆွဲမှုများကို ကျူးလွန်ခဲ့သဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရာဇဝတ်မှုများကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသား ၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု တရုတ်တရားရုံး ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြသည်။ မိသားစုခေါင်းဆောင် ပယ်စောက်ချိန်မှာမူ သေဒဏ် မစီရင်မီမှာပင် ဖျားနာ၍ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံက ပယ်မိသားစုဝင်များကို သေဒဏ်စီရင်

Feb 3

အမေရိကန်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့အကြား ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီမှု ရရှိ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒရာမိုဒီတို့သည် ဖုန်းဖြင့် ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် နှစ်နိုင်ငံအကြား အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်အရ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ရုရှားနိုင်ငံထံမှ ရေနံဝယ်ယူမှုကို ရပ်ဆိုင်းမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်နှင့် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတို့ထံမှ ရေနံကို အစားထိုး ဝယ်ယူသွားမည်ဖြစ်သည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အိန္ဒိယပို့ကုန်များအပေါ် ကောက်ခံထားသည့် အခွန်နှုန်းထား (Tariffs) ကို ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသို့ လျှော့ချပေးရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည်လည်း အမေရိကန်ကုန်စည်များအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ဖယ်ရှားပေးမည့်အပြင် အမေရိကန်ထံမှ စွမ်းအင်၊ နည်းပညာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ကုန်စည်များကို ဒေါ်လာ ၅၀၀ ဘီလီယံကျော်ဖိုး ဝယ်ယူရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ဤသဘောတူညီချက်သည် အမေရိကန်၏ အခွန်တိုးမြှင့်မှုကြောင့် ကျဆင်းသွားသော အိန္ဒိယ၏ ပို့ကုန်ကဏ္ဍကို ပြန်လည်ဦးမော့လာစေမည်ဟု ပညာရှင်များက သုံးသပ်ကြသည်။

အမေရိကန်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့အကြား ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီမှု ရရှိ

Feb 3

မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်များအား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအပေါ် တီမောတရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုမှု စတင် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အပေါင်းအပါများအား စစ်ရာဇဝတ်မှုများဖြင့် အရေးယူရန် တီမောလက်စ်တေးနိုင်ငံ (Timor-Leste) တရားရုံး၌ ဥပဒေကြောင်းအရ စတင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က တင်သွင်းခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ဖိုင်တွဲကို စစ်ဆေးရန်အတွက် တီမောအစိုးရက အစိုးရရှေ့နေတစ်ဦးကို ခန့်အပ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း CHRO နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ တာဝန်ခံမှုရှိရေး စီမံကိန်း (MAP) တို့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဆလိုင်းဇအုပ်က တီမောပြည်သူများသည်လည်း လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲကာလအတွင်း အလားတူ ခါးသီးသောနှိပ်စက်မှုများ ခံစားခဲ့ရဖူးသဖြင့် မြန်မာပြည်သူများနှင့် ထပ်တူခံစားရကာ ယခုကဲ့သို့ တရားမျှတမှုအတွက် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းကို ကြိုဆိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တရားရုံးသို့ တင်သွင်းထားသော သက်သေများတွင် ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးအား ခင်ပွန်းဖြစ်သူရှေ့၌ အုပ်စုဖွဲ့မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း၊ ကလေးငယ်များနှင့် သတင်းထောက်များကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များအား သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆေးရုံ၊ ဘုရားကျောင်းများကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲခြင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ ပါဝင်သည်။ တီမောနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ကြီးလေးသောပြစ်မှုများကို မိမိနိုင်ငံတရားရုံး၌ စစ်ဆေးစီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့် (Universal Jurisdiction) ကို ပြဌာန်းထားသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်များသည် ICJ၊ ICC တို့အပြင် အာဂျင်တီးနား၊ တူရကီနှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့တွင်လည်း တရားစွဲဆိုခံထားရသည်။

မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်များအား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအပေါ် တီမောတရားရုံး၌ တရားစွဲဆိုမှု စတင်

Feb 3

အမေရိကန်စစ်အတွက် ပြင်ဆင်နေတဲ့ ဗီယက်နမ်ရဲ့ လျှို့ဝှက် အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်။ ဗီယက်နမ်စစ်တပ်ဟာ အမေရိကန်နဲ့ စစ်ဖြစ်လာနိုင်ခြေအတွက် ပြင်ဆင်နေတယ်ဆိုတဲ့ ဗီယက်နမ် အစိုးရ အတွင်းပိုင်းက လျှို့ဝှက်အစီရင်ခံစာတစ်စောင် ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံဟာ အမေရိကန်နဲ့ သံတမန်ရေးအရ အမြင့်ဆုံးအဆင့် (Comprehensive Strategic Partnership) အထိ တိုးမြှင့်ထားပေမဲ့၊ ဗီယက်နမ်စစ်တပ်ရဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လထုတ် လျှို့ဝှက်စာတမ်းတစ်ခုမှာ အမေရိကန်ကို "ရန်လိုသော အင်အားစု" (Belligerent power) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ The 88 Project က ထုတ်ဖော်လိုက်ပါတယ်။ စာတမ်းရဲ့ အမည်ကိုတော့ "အမေရိကန်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကျူးကျော်မှုစီမံကိန်း" (The 2nd U.S. Invasion Plan) လို့ ပေးထားပါတယ်။ ဒီစာတမ်းမှာ ဗီယက်နမ်စစ်ဘက် နည်းဗျူဟာပညာရှင်တွေက အမေရိကန်ဟာ တရုတ်ကို တားဆီးဖို့အတွက် အာရှနိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းနေပေမဲ့၊ တစ်ဖက်မှာလည်း ဗီယက်နမ်ရဲ့ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကို ပြောင်းလဲဖို့ "အရောင်တော်လှန်ရေး (Color Revolution)" တွေကတစ်ဆင့် ကြိုးပမ်းလာနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။ အရောင်တော်လှန်ရေးဆိုတာကတော့ ၁၉၉၀ ခုနှစ်တွေက ဆိုဗီယက် ယူနီယံကို ပြိုကွဲစေခဲ့တဲ့ လူထု လှုပ်ရှားမှုတွေကို အခြေခံတဲ့ တော်လှန်ရေးတွေကို ဆိုလိုပါတယ်။ ယူကရိန်းမှာ လိမ္မော်ရောင် တော်လှန်ရေး (Orange Revolution)၊ ဂျော်ဂျီယာမှာ နှင်းဆီတော်လှန်ရေး (Rose Revolution)၊ ဖိလစ်ပိုင်မှာ အဝါရောင်တော်လှန်ရေး (Yellow Revolution) စသဖြင့် သုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ တော်လှန်ရေး ပုံစံမျိုးကို အမေရိကန်နဲ့ အနောက်တိုင်းနိုင်ငံတွေက ပုံဖော်မယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ အမေရိကန်ဟာ ဗီယက်နမ်အတွက် အကြီးမားဆုံး ပို့ကုန်စျေးကွက်ဖြစ်သလို၊ တရုတ်ရဲ့ ရန်ကိုကာကွယ်ဖို့ အရေးပါတဲ့ မဟာမိတ်ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်တပ်နှင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်ဟောင်းတွေ ကတော့ ၁၉၇၅ မှာ ပြီးဆုံးခဲ့တဲ့ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲရဲ့ အငြိုးကို မမေ့သေးဘဲ အမေရိကန်ဟာ ဗီယက်နမ်မှာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးတွေကို အကြောင်းပြပြီး အစိုးရကို ဖြုတ်ချဖို့ ကြိုးစားလိမ့်မယ်လို့ သံသယရှိနေဆဲပါ။ လက်ရှိ ဗီယက်နမ်ခေါင်းဆောင် တိုလမ် (To Lam) ဟာ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်နဲ့ ရင်းနှီးတဲ့ ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ထားပါတယ်။ ထရမ့်မိသားစုဟာ ဗီယက်နမ်မှာ ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံတန် ဂေါက်ကွင်းနဲ့ အိမ်ခြံမြေစီမံကိန်းတွေ လုပ်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်က ဗင်နီဇွဲလားသမ္မတ မာဒူရိုကို ဖမ်းဆီးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်မျိုးတွေက ဗီယက်နမ်စစ်တပ်ကို ပိုပြီး စိုးရိမ်ထိတ်လန့်စေပါတယ်။ အမေရိကန် ရဲ့ ရန်သူ အဖြစ် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားတဲ့ ကျူးဘား နိုင်ငံဟာ ဗီယက်နမ်ရဲ့ မဟာမိတ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ဟာ ၁၉၅၅ ကနေ ၁၉၇၅ အထိ အမေရိကန်နဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကြာ စစ်ပွဲပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ စစ်ပွဲပြီးနောက်ပိုင်း ၁၉၉၅ မှာမှ နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ရေး ပြန်လည်စတင်ခဲ့တာပါ။ ဗီယက်နမ်ဟာ တရုတ်နဲ့ ပိုင်နက်အငြင်းပွားမှုတွေ ရှိပေမဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီ အချင်းချင်းဖြစ်လို့ အစိုးရဖြုတ်ချခံရမယ့် အန္တရာယ် (Existential Threat) အနေနဲ့ မမြင်ပါဘူး။ အမေရိကန်ကတော့ စီးပွားရေးအရ အားကိုးရပေမဲ့ "ဒီမိုကရေစီ" ဆိုတဲ့ အယူအဆက ကွန်မြူနစ်ပါတီ အာဏာတည်မြဲရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုလို့ သူတို့က ယူဆနေပါတယ်။ အခု ထွက်ပေါ်လာတဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဗီယက်နမ်အတွက် အမေရိကန်ရဲ့ အန္တရာယ်က ကာကွယ်ဖို့ အကြံပြုချက်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။ အဓိက အကြံပြုချက် ၃ ခုကို ပေးထားပါတယ်။ ၁။ ကျူးကျော်မှုအတွက် အကြောင်းပြချက်တွေကို ကာကွယ်ရန် (Pretext for Invasion) ဗီယက်နမ်စစ်ဘက် နည်းဗျူဟာပညာရှင်တွေက အမေရိကန်ဟာ စစ်တိုက်ဖို့အတွက် "အကြောင်းပြချက်" (Pretext) တစ်ခုခု ဖန်တီးလာလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်နေပါတယ်။ ဥပမာ - လူမျိုးစုပဋိပက္ခ သို့မဟုတ် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေကို အကြောင်းပြပြီး ဝင်ရောက်စွက်ဖက်လာမှာကို စိုးရိမ်တာပါ။ ဒါကြောင့် အမေရိကန်နဲ့ သူ့ရဲ့မဟာမိတ်တွေက ဗီယက်နမ်ကို ကျူးကျော်ဖို့ အကြောင်းပြချက် မရအောင် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး (Prevention) တွေကို အလေးထားလုပ်ဆောင်ဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ ၂။ "ပုံစံသစ်စစ်ပွဲ" များအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း (Unconventional Warfare) စစ်တပ်ဟာ ရှေးရိုးစဉ်လာ သေနတ်ကိုင်တိုက်တဲ့ စစ်ပွဲထက် ပိုမိုနက်နဲတဲ့ ပုံစံသစ်စစ်ပွဲ (Unconventional Warfare) တွေအတွက် ပြင်ဆင်နေပါတယ် - (၂-က) အရောင်တော်လှန်ရေးကို တားဆီးခြင်း ပြည်တွင်းမှာ အုံကြွမှုတွေ မဖြစ်အောင်၊ အနောက်တိုင်း တန်ဖိုးထားမှုတွေ (လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်၊ ဒီမိုကရေစီ) စိမ့်ဝင်မလာအောင် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးနဲ့ ဝါဒဖြန့်ချိရေးပိုင်းကို တင်းကျပ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ (၂-ခ) သတင်းအချက်အလက် စစ်ပွဲ အင်တာနက်နဲ့ လူမှုကွန်ရက်တွေကတစ်ဆင့် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ မပြန့်ပွားအောင် စောင့်ကြည့် ထိန်းချုပ်ဖို့ အလေးပေးထားပါတယ်။ ၃။ မဟာဗျူဟာမြောက် နိုးနိုးကြားကြားရှိမှု (Strategic Vigilance) ဗီယက်နမ်ဟာ အမေရိကန်နဲ့ "ဘက်စုံမဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်" အဖြစ် ပေါင်းနေပေမဲ့ စစ်တပ်ကတော့ "ရန်သူ့သဘောသဘာဝ" (Belligerent Nature) ဟာ ဘယ်တော့မှ ပြောင်းလဲမှာမဟုတ်ဘူးလို့ မှတ်ယူထားပါတယ်။ အမေရိကန်ဟာ တရုတ်ကို ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့ဖို့ ဗီယက်နမ်ကို အသုံးချချင်နေတာဖြစ်လို့ အမေရိကန်ဦးဆောင်တဲ့ "တရုတ်ဆန့်ကျင်ရေး အုပ်စု" ထဲကို လုံးဝမဝင်ပါဘဲ သီးခြားလွတ်လပ်စွာ ရပ်တည်နိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ သံတမန်ရေး ချဉ်းကပ်မှုတွေဟာ ဗီယက်နမ်ရဲ့ ဆိုရှယ်လစ်အစိုးရကို တဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ မြင်တဲ့အတွက် "နိုင်ငံရေးအရ နိုးကြားမှု" ရှိဖို့ အရာရှိတွေကို လေ့ကျင့်ပေးနေပါတယ်။

အမေရိကန်စစ်အတွက် ပြင်ဆင်နေတဲ့ ဗီယက်နမ်ရဲ့ လျှို့ဝှက် အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်

« Prev 1 … 15 16 17 18 19 Next »

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဒီနေ့ အစီအစဉ်တွေထဲမှာတော့…..

– ချင်းပြည်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းက ဗုံးကြဲလို့ စစ်သုံ့ပန်းတွေ အပါအဝင် လူသေဆုံး

– ရှမ်းမြောက်-ကချင် အစပ် မဘိမ်းဘက်မှာ စစ်တပ်က အင်အားအမြောက်အများ တိုးချဲ့

– ထိုင်းရောက် မြန်မာတွေ လုံခြုံရေးနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖို့ အကန့်အသတ်တွေက ဘာတွေလဲ။

– UFC ခါးပတ်ပိုင်ရှင် ဂျော့ရှူဝါဗန် ထိုင်းနဲ့ မလေးရှားကို လာဖို့ရှိ

– အမေရိကား-တရုတ် ထိပ်သီး အစည်းအဝေး မတိုင်ခင် ဘာတွေ ကြိုတင် ပြင်ဆင်နေသလဲ

– ပီကင်း ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်ခင် ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အမေရိကန် စစ်လေ့ကျင့်မှု

– ယူကရိန်း ဒရုန်းတွေက စစ်ပွဲတွေအတွက် ခေတ်သစ်တစ်ခု ပြောင်းစေမလား

– ၂ နှစ်ကျော်က မြုပ်သွားတဲ့ ရုရှား သင်္ဘောမှာ ဘာတွေပါသလဲ

×Close

News

Bloody Ballot Boxes and an Election Under the Shadow of “Made in China” — February 16, 2026 2:29 pm
IDPs Face Severe Medicine Shortages in Paletwa Township — November 7, 2024 3:02 pm
1,000 Displaced Need Urgent Aid in Pinlaung Township, Shan State — October 30, 2024 1:52 pm

Recent Posts

ဗင်နီဇွဲလားတွင် နှစ်ထပ်ဆင့် အားပြင်းငလျင် လှုပ်
အာဖရိကတွင် ရှားပါး သတ္တုတူးဖော်ရေး အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရ
တရုတ်နှင့် ဆက်ဆံရေး ကောင်းလာပြီဟု အိန္ဒိယ ပြော
ဥရောပ အပူလှိုင်းကြောင့် ပြင်သစ်တွင် သေဆုံးသူ ၄၀ ကျော်ပြီ
ရွှေအတုနှင့် အစစ်လဲသူ မြန်မာအမျိုးသမီး ဖမ်းခံရ

Archives

Archives

×Close