NMG Doh – Page 3 – Network Media Group

ပင်မစာမျက်နှာ
သတင်း
ဓါတ်ပုံများ
ဗွီဒီယို
ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်
နိုင်ငံတကာသတင်း
NMG အကြောင်း
Contact

Home
Author Archive

NMG Doh

Author: NMG Doh

Sep 30

ကုလ ကန့်ကွက်သည့်ကြားမှ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁,၅၀၀ နီးပါးအား မလေးရှား ပြန်လည်လွှဲပြောင်း သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်။ မလေးရှားအစိုးရသည် ကုလသမဂ္ဂနှင့် နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းများ၏ ကန့်ကွက်မှုများကြားမှ ကလေးငယ်များ ပါဝင်သည့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၁,၅၀၀ နီးပါးအား စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စစ်အုပ်စု၏ စစ်ရေယာဉ်များဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်း ပို့ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ယခု လွှဲပြောင်းမှုသည် မလေးရှားနှင့် မြန်မာစစ်အုပ်စုတို့အကြား သဘောတူထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၅,၀၀၀ အထိ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး အစီအစဉ်၏ ပထမဆုံးအဆင့် ဖြစ်သည်။ မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပို့ဆောင်ခံရသူများတွင် အမျိုးသား ၁,၃၇၀ ဦး၊ အမျိုးသမီး ၇၉ ဦး၊ ယောက်ျားလေး ၂၀ ဦးနှင့် မိန်းကလေး ၇ ဦး ပါဝင်သည်။ မလေးရှားဘက်က ယခု ပို့ဆောင်မှုသည် သဘောထားဆန္ဒအလျောက် ပြန်လည်ထွက်ခွာခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုသော်လည်း၊ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) နှင့် အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများကမူ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများ ပြင်းထန်နေဆဲ ဖြစ်သည့်အတွက် ဘေးကင်းလုံခြုံမှု မရှိကြောင်း ထောက်ပြထားကြသည်။ မလေးရှား အစိုးရကမူ ဒုက္ခသည် ဦးရေ များပြားလာခြင်းသည် နိုင်ငံ၏ နယ်စပ်လုံခြုံရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု အကြောင်းပြခဲ့ပါသည်။ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခံရသူများအနက် ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်များ ပါဝင်ခြင်း ရှိမရှိ တိတိကျကျ မသိရသေးသော်လည်း၊ UNHCR ဒုက္ခသည်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသူ အချို့နှင့် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံထားသူများ ပါဝင်နေကြောင်း ချင်းဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက အတည်ပြုထားပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပါက စစ်အုပ်စု၏ အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းခိုင်းခြင်းခံရပြီး ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာစာများတွင် အသက်အန္တရာယ် ကြုံတွေ့ရနိုင်ကြောင်း လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းများက စိုးရိမ်မကင်း ထုတ်ပြန်ထားကြပါသည်။

ကုလ ကန့်ကွက်သည့်ကြားမှ မြန်မာနိုင်ငံသား ၁,၅၀၀ နီးပါးအား မလေးရှား ပြန်လည်လွှဲပြောင်း

Sep 30

‘ဦးဆောက်ရိုး၏ အိုအေစစ်ကမ္ဘာ’ သို့မဟုတ် မျိုးဆက်သစ်အပူကို သစ်ပင်ဖြင့် အံတုမည့်သူ သတင်းနှင့်မီဒီယာ ကွန်ရက်အတွက် ဘုဏ်းမြတ်ရွှေရေးသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ အရွယ်စုံ အစိမ်းရောင်ထီးများ ဖွင့်ဆောင်းထားသည့်ပမာ ပျဉ်းကတိုး၊ ဒီဒူး (တောင်လက်ပံ)၊ ကြက်မောက်နှင့် ကညောင်း သစ် ပင်များဖြင့် အုံ့ဆိုင်းနေသော ဥယျာဉ်ထဲတွင် နေပျောက် ကျိုးတိုးကျဲတဲသာ ကျလို့နေသည်။ အပူချိန် ၃၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည့် တော်သလင်း နေ့လယ်ခင်းကို ဆံပင်တိုတို၊ အသားဖြူဖြူ၊ ကိုယ်ထည် တုတ်တုတ်နှင့် အသက် ၈၀ အရွယ် ဦးဆောက်ရိုးသည် ဝါးကွပ်ပြစ်ပေါ်တွင် သက်တောင့်သက်သာထိုင်၍ ရေနွေးကြမ်းသောက်ရင်း အံတုနေသည်။ ယခုလို ဆူပါအယ်လ်နီညို အစပျိုးနေချိန် ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုကို သက်တောင့်သက်သာ ရင်ဆိုင်နိုင်ရန်နှင့် သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သည့် လေကို ရှုရှိုက်နိုင်ရန် ဦးဆောက်ရိုးတစ်ယောက် ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုခန့် ခက်ခက်ခဲခဲ ကျော်လွှားဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ ဧရာဝတီတိုင်း၊ သာပေါင်းမြို့နယ်၊ ကြက်သွန်ကွင်း-မကျီးဇင်သွား ကားလမ်းဘေး ၂ မိုင်ကျော်ခန့် အကွာရှိ လှေကြီးတက်ကျေးရွာတွင် အကျယ်အဝန်း ၁၅ ဧကခန့်ရှိသည့် အဆိုပါ ဥယျာဉ်ခြံ တည်ရှိသည်။ လုံးပတ် ၂ ပေကျော်ရှိသည့် ကညောင်းပင်ကြီး အရိပ်အောက်တွင် မန်ဂျန်ရှား၊ ကွမ်းသီး၊ သရက်၊ ပိန္နဲနှင့် ငှက်ပျောပင်များ ဝိုင်းပတ်ခြံရံထားသည့် လက်တစ်ဖောင်ကျော်မြင့်သော ခြေတန်ရှည် ဓနိမိုး ထရံကာ တဲအိမ် ငယ်တစ်ခုကိုလည်း မြင်တွေ့ရသည်။ ဦးဆောက်ရိုးသည် သာပေါင်းဒေသခံ အများနည်းတူ သစ်ပင်များကို အပြောင်ရှင်းကာ သီဟိုဠ်စိုက်ပျိုးရန် စိတ်ကူးခဲ့သော်လည်း ဒေသတွင်း ပြောင်းလဲသွားသည့် အခြေအနေများကြောင့် စိုက်ပျိုးမှုပုံစံ ပြောင်းလဲရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ပုသိမ်-သာပေါင်း ကားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် လမ်းအူကြောင်း ရှာဖွေစဉ် လမ်းဧရိယာအတွင်း မလွတ်ကင်းသည့် သစ်ပင်များကို ခုတ်လှဲခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံအချို့ကလည်း သီဟိုဠ်ခြံစိုက်ရန် သစ်တောများကို အပြိုင်အဆိုင် ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် မြေလွတ်မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို ပုဂ္ဂလိကများထံ စစ်တပ်အစိုးရ အဆက်ဆက်က ငှားရမ်းလုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးခဲ့ရာ သဘာဝတောများကို အပြောင်ရှင်းခြင်း၊ သစ်အလွန်အကျွံ ခုတ်လှဲထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် မီးသွေးဖုတ် ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသဖြင့် သာပေါင်းဒေသ၏ ပထဝီနှင့် ရာသီဥတု အနေအထား ပြောင်းလဲသွားခဲ့ရသည်။ အပြောင်ရှင်းထားသည့် ကားလမ်းကြီးနှင့်အပြိုင် တောင်ဂတုံးများ၊ ကွင်းပြင်များနှင့် မီးလောင်ငုတ်များက ပထဝီ မြင်ကွင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သလို အပင်မရှိသည့် အကျိုးဆက်အဖြစ် အပူဒဏ်ကိုလည်း နှစ်စဉ် ပိုမိုခံစားလာ ကြရသည်။ လှေကြီးတက်ကျေးရွာမှ အသက် ၇၅ နှစ်အရွယ် ကျောင်းဆရာဟောင်းတစ်ဦးက “တနှစ်ထက်တနှစ် ပိုပိုပြီး အပူဒဏ်ကို ခံစားလာကြရတယ်။ လူတိုင်းက ပါးစပ်နဲ့ ငြီးနေချိန်မှာ ဦးဆောက်ရိုးက လက်နဲ့ အနာဂတ်ကို မျှော်ပြီး သစ်ပင်စိုက်နေပြီ၊ တောမပြုန်းအောင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းနေပြီ။ အရိပ်ရဖို့ နေပူထဲမှာ ပင်ပန်းဆင်း ရဲခံနေတာ” ဟု ပြောသည်။ ဦးဆောက်ရိုးသည် အပြောင်ရှင်းပြီးမှ သီဟိုဠ်စိုက်မည့် အစီအစဉ်ကို ဖျက်၍ သဘာဝတောကို သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ကြီးထွားစေရန် ပြုစုပျိုးထောင်ရင်း ‘ဆောက်ရိုး၏ အိုအေစစ်ကမ္ဘာ’ ကို တည်ဆောက်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချခဲ့ သည်။ “ကျုပ်ရဲ့ လက်ကျန်သက်တမ်းကို အဟောင်းပြုပြင်ပြီး အသစ်ကို တည်ဆောက်ဖို့ မြှုပ်နှံထားတယ်” ဟု နှစ်ရှည်ပင် စိုက်ပျိုးရသည့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဦးဆောက်ရိုးက ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောသည်။ အဆိုပါ ဥယျာဉ်အတွင်း သဘာဝအတိုင်း ပေါက်ရောက်နေသည့် လုံးပတ် ၃ ပေမှ ၃ ပေခွဲအထိရှိသော အမျိုးစုံ သစ်ပင်ကြီးပေါင်း ၁၄၀ ခန့်နှင့် ထပ်မံပြုစုထားသည့် ထွာဆိုင်ခန့် မန်ဂျန်ရှားအပါအဝင် နှစ်ရှည်ပင်ပျိုပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ထို့ပြင် တဲပတ်ချာလည် မြေ ၁ ဧကပေါ်တွင် ၆ ပေစီခြား၍ စိုက်ပျိုးထားသည့် လုံးပတ် ၁ ပေခွဲခန့်ရှိ မန်ဂျန်ရှား အပင်ပေါင်း ၁,၂၀၀ ခန့်လည်း ရှိနေသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စားပင်၊ သီးပင်နှင့် တန်ဖိုးကြီး ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး ကဲ့သို့သော အဖိုး တန်သစ်များကို ပြန်လည်ခုတ်ရောင်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးသူများ ရှိသော်လည်း ဦးဆောက်ရိုးကမူ သစ်ပင်ချစ်စိတ် တစ်ခုတည်းဖြင့် ပြန်လည်ခုတ်ရောင်းရန် ရည်ရွယ်ခြင်းမရှိဘဲ တပိုင်တနိုင် စိုက်ပျိုးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဆောက်ရိုး ခြံအတွင်းရှိ သဘာဝတောမှ သစ်ပင်ကြီး ၁၄၀ ကျော်ကို ခုတ်ရောင်းပါက သစ်တန် ၃၀ ခန့် ထွက် ရှိနိုင်ပြီး သစ်လုံးအတိုင်း ရောင်းချပါက ငွေကျပ် သိန်း ၄၅၀ နှင့် ခွဲသားအဖြစ် ရောင်းချပါက ကျပ်သိန်း ၉၀၀ ခန့် ရရှိနိုင်ကြောင်း သာပေါင်းမြို့မှ သစ်ကုန်သည်တစ်ဦးက ခန့်မှန်းတွက်ချက်ပြသည်။ သို့သော် ဦးဆောက်ရိုးသည် မိမိနေရာကွက်ကွက်လေးတွင် အရိပ်ရရှိရေးဆိုသည့် လက်တွေ့ကျသည့် ရည်ရွယ် ချက်ဖြင့် နှစ်ရှည်ပင်များကို တကိုယ်ရည် ထိန်းသိမ်းစိုက်ပျိုးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ “အစိုးရနဲ့ ဘယ်လူမှုအဖွဲ့အစည်းကိုမှ အားကိုးမျှော်လင့် မနေသင့်ဘူး။ ကိုယ်လုပ်နိုင်သလောက် တစ်ပင်တတ်နိုင် ရင် တစ်ပင်၊ ဆယ်ပင်တတ်နိုင်ရင် ဆယ်ပင် ကိုယ့်ခြံနဲ့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်အတွက် စိုက်ကြရင် လာမယ့် အနာဂတ် ဆယ်စုနှစ်တခုမှာ အရိပ်ရမယ်၊ အပူဒဏ် သက်သာမယ်” ဟု ဦးဆောက်ရိုးက လှေကြီးတက် ရွာသားများကို လှုံ့ဆော်စကား ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် ဦးဆောက်ရိုး ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုခန့် ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သည့် ဥယျာဉ်အတွင်း ကြက်မောက်၊ မအူ၊ လင်း လွန်း၊ လျှော်၊ ဒီးဒူး၊ ထောင်ပိုင်း၊ ကညောင်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ သစ်တို၊ တောင်သရက်နီ၊ တောင်သရက်ဖြူ၊ သစ်ပုတ်၊ မျောက်ငိုနှင့် ရေငန်းပင်တို့ ပေါက်ရောက်နေကြပြီး လျှို၊ မြောင်၊ ချောင်းရိုးတို့အပြင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရေမခန်း သည့် ရေကန်တစ်ခုပါ ရှိနေသည်။ “ဟိုအရင်ကတော့ နွေမရောက်သေးဘူး ကန်ကရေခန်းသွားပြီ။ ခုတော့ တနှစ်ပတ်လုံး ရေမခန်းတော့ဘူး။ သစ် ပင်တွေက မြေသားနံရံတွေကို ထိန်းပေးထားသလို မြေကို အစိုဓာတ်ရစေတာကြောင့် ပူပေမဲ့ ရေပြန်ထိန်းပြီး သား ဖြစ်သွားတာ” ဟု ဦးဆောက်ရိုးက ရှင်းပြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်မိနစ်လျှင် ဘောလုံးကွင်းတစ်ကွင်းစာ သစ်တောပြုန်းတီးနေပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အပူချိန် ၀ ဒသမ ၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ပိုမိုမြင့်တက်လာကြောင်း ပညာရှင်များက သတိပေးထားသည်။ သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှင့် ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှုများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် မိုးခေါင်ရေရှားခြင်းနှင့် အပူဒဏ်လွန်ကဲခြင်းများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။ သစ်တောပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ အနှစ် ၃၀ ခန့် သက်တမ်းရှိ သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်သည် တစ်နှစ်လျှင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ၁၀ ကိလိုဂရမ်မှ ၄၀ ကိလိုဂရမ်အထိ စုပ်ယူပေးနိုင်ပြီး လူ ၂ ဦးမှ ၄ ဦးအတွက် တစ်နေ့ တာ လိုအပ်သည့် အောက်ဆီဂျင် ကိလိုဂရမ် ၁၀၀ မှ ၁၂၀ အထိ ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ဦးဆောက်ရိုး စိုက်ပျိုးထားသည့် မန်ဂျန်ရှားပင်သည် ပဲမျိုးရင်းဝင် (Fabaceae) အပင်မျိုးစိတ် ဖြစ်သဖြင့် မြေဆီလွှာတွင် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ် ဖမ်းယူပေးနိုင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း သစ်တောပြန်လည်တည်ထောင်ရေး လုပ်ငန်း စဉ်များတွင် အဓိက အသုံးပြုကြသည့် အပင်ဖြစ်သည်။ “သူက အနာဂတ် ဖြေရှင်းနည်းကို သိလို့လုပ်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ ခြုံတွေ၊ နွယ်တွေနဲ့ အပင်ကြပ်၊ အပင်ညပ်တွေ ကြောင့် အပင်တွေ ကြီးထွားမှုနှေးမယ်ဆိုတာလောက်တော့ တောနေသဘာဝအရ သိတယ်။ ဒါကြောင့် လုပ် တာ။ အဲလိုလုပ်တာကပဲ ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုနဲ့ ကိုက်ညီနေပြီး အနာဂတ်ကို ဖြေရှင်းပြီးသား ဖြစ်သွားတာ” ဟု စိုက်ပျိုးရေးဘွဲ့ရ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးသူတစ်ဦးက သုံးသပ်သည်။ လွန်ခဲ့သော ၁၀ နှစ် (၂၀၁၆ ခုနှစ်) က ပြင်းထန်အယ်လ်နီညို ကျရောက်စဉ်က ချောက်နှင့် မကွေးမြို့တို့တွင် အပူချိန် ၄၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ စံချိန်တင် မြင့်တက်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုစဉ်က ကြက်သွန်ကွင်းကျေးရွာတွင် အပူရှပ်သည့် အန္တရာယ်ကြောင့် လူအချို့ သေဆုံးခဲ့ရစဉ် ဦးဆောက်ရိုး သည် သူ၏ မြေးငယ် ၉ ဦးနှင့် သက်ကြီးရွယ်အို ၄ ဦးကို ၎င်း၏ ဥယျာဉ်ခြံအတွင်းသို့ ခေါ်ယူစောင့်ရှောက်ခဲ့ ရသည်။ “ခြံထဲမှာ သစ်ပင်တွေရဲ့ အရိပ်ကြောင့် အပူဒဏ် လျော့ကျကာ လေကောင်းလေသန့်နဲ့ လေပြေလေး တဖြူးဖြူး ရတာကြောင့် လူကြီးတွေကို သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်စေပြီး ကလေးတွေအတွက် ပြေးလွှား ဆော့ကစား စရာ ကစားကွင်းဖြစ်ခဲ့တယ်” ဟု ဦးဆောက်ရိုးက ပြုံး၍ ပြောပြသည်။ မိုးလေဝသပညာရှင်များက လာမည့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးရွားဆုံး အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားချိန်တွင် ဦးဆောက်ရိုးကမူ သူ၏ ဥယျာဉ်ခြံဖြင့် အနာဂတ်အတွက် အဆင် သင့် ပြင်ဆင်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ ဦးဆောက်ရိုးသည် ၎င်း၏ လက်ကျန်ဘဝခရီးတွင် သစ်ပင်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ရင်း ဆက်လက်နေထိုင်သွားရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီး အဓိဋ္ဌာန်တစ်ရပ်ကို ခိုင်မာစွာ ချမှတ်ထားသည်။ “ဟောဒီ သာပေါင်းနယ်တစ်ထိုးမှာ ဆောက်ရိုးရဲ့ အိုအေစစ် သားစဉ်မြေးမြစ် ပြောထုံးဖြစ်စေရမယ်” ဟု တော် သလင်းလ၏ အပူချိန်ကို အံတု၍ ဦးဆောက်ရိုးက အလေးအနက် ဆိုလိုက်သည်။ ‘ဦးဆောက်ရိုး၏ အိုအေစစ်ကမ္ဘာ’ သို့မဟုတ် မျိုးဆက်သစ်အပူကို သစ်ပင်ဖြင့် အံတုမည့်သူ သတင်းနှင့်မီဒီယာ ကွန်ရက်အတွက် ဘုဏ်းမြတ်ရွှေရေးသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ အရွယ်စုံ အစိမ်းရောင်ထီးများ ဖွင့်ဆောင်းထားသည့်ပမာ ပျဉ်းကတိုး၊ ဒီဒူး (တောင်လက်ပံ)၊ ကြက်မောက်နှင့် ကညောင်း သစ် ပင်များဖြင့် အုံ့ဆိုင်းနေသော ဥယျာဉ်ထဲတွင် နေပျောက် ကျိုးတိုးကျဲတဲသာ ကျလို့နေသည်။ အပူချိန် ၃၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ရှိသည့် တော်သလင်း နေ့လယ်ခင်းကို ဆံပင်တိုတို၊ အသားဖြူဖြူ၊ ကိုယ်ထည် တုတ်တုတ်နှင့် အသက် ၈၀ အရွယ် ဦးဆောက်ရိုးသည် ဝါးကွပ်ပြစ်ပေါ်တွင် သက်တောင့်သက်သာထိုင်၍ ရေနွေးကြမ်းသောက်ရင်း အံတုနေသည်။ ယခုလို ဆူပါအယ်လ်နီညို အစပျိုးနေချိန် ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုကို သက်တောင့်သက်သာ ရင်ဆိုင်နိုင်ရန်နှင့် သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်သည့် လေကို ရှုရှိုက်နိုင်ရန် ဦးဆောက်ရိုးတစ်ယောက် ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုခန့် ခက်ခက်ခဲခဲ ကျော်လွှားဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ ဧရာဝတီတိုင်း၊ သာပေါင်းမြို့နယ်၊ ကြက်သွန်ကွင်း-မကျီးဇင်သွား ကားလမ်းဘေး ၂ မိုင်ကျော်ခန့် အကွာရှိ လှေကြီးတက်ကျေးရွာတွင် အကျယ်အဝန်း ၁၅ ဧကခန့်ရှိသည့် အဆိုပါ ဥယျာဉ်ခြံ တည်ရှိသည်။ လုံးပတ် ၂ ပေကျော်ရှိသည့် ကညောင်းပင်ကြီး အရိပ်အောက်တွင် မန်ဂျန်ရှား၊ ကွမ်းသီး၊ သရက်၊ ပိန္နဲနှင့် ငှက်ပျောပင်များ ဝိုင်းပတ်ခြံရံထားသည့် လက်တစ်ဖောင်ကျော်မြင့်သော ခြေတန်ရှည် ဓနိမိုး ထရံကာ တဲအိမ် ငယ်တစ်ခုကိုလည်း မြင်တွေ့ရသည်။ ဦးဆောက်ရိုးသည် သာပေါင်းဒေသခံ အများနည်းတူ သစ်ပင်များကို အပြောင်ရှင်းကာ သီဟိုဠ်စိုက်ပျိုးရန် စိတ်ကူးခဲ့သော်လည်း ဒေသတွင်း ပြောင်းလဲသွားသည့် အခြေအနေများကြောင့် စိုက်ပျိုးမှုပုံစံ ပြောင်းလဲရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ပုသိမ်-သာပေါင်း ကားလမ်းဖောက်လုပ်ရန် လမ်းအူကြောင်း ရှာဖွေစဉ် လမ်းဧရိယာအတွင်း မလွတ်ကင်းသည့် သစ်ပင်များကို ခုတ်လှဲခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံအချို့ကလည်း သီဟိုဠ်ခြံစိုက်ရန် သစ်တောများကို အပြိုင်အဆိုင် ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် မြေလွတ်မြေလပ်နှင့် မြေရိုင်းများကို ပုဂ္ဂလိကများထံ စစ်တပ်အစိုးရ အဆက်ဆက်က ငှားရမ်းလုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးခဲ့ရာ သဘာဝတောများကို အပြောင်ရှင်းခြင်း၊ သစ်အလွန်အကျွံ ခုတ်လှဲထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် မီးသွေးဖုတ် ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသဖြင့် သာပေါင်းဒေသ၏ ပထဝီနှင့် ရာသီဥတု အနေအထား ပြောင်းလဲသွားခဲ့ရသည်။ အပြောင်ရှင်းထားသည့် ကားလမ်းကြီးနှင့်အပြိုင် တောင်ဂတုံးများ၊ ကွင်းပြင်များနှင့် မီးလောင်ငုတ်များက ပထဝီ မြင်ကွင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သလို အပင်မရှိသည့် အကျိုးဆက်အဖြစ် အပူဒဏ်ကိုလည်း နှစ်စဉ် ပိုမိုခံစားလာ ကြရသည်။ လှေကြီးတက်ကျေးရွာမှ အသက် ၇၅ နှစ်အရွယ် ကျောင်းဆရာဟောင်းတစ်ဦးက “တနှစ်ထက်တနှစ် ပိုပိုပြီး အပူဒဏ်ကို ခံစားလာကြရတယ်။ လူတိုင်းက ပါးစပ်နဲ့ ငြီးနေချိန်မှာ ဦးဆောက်ရိုးက လက်နဲ့ အနာဂတ်ကို မျှော်ပြီး သစ်ပင်စိုက်နေပြီ၊ တောမပြုန်းအောင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းနေပြီ။ အရိပ်ရဖို့ နေပူထဲမှာ ပင်ပန်းဆင်း ရဲခံနေတာ” ဟု ပြောသည်။ ဦးဆောက်ရိုးသည် အပြောင်ရှင်းပြီးမှ သီဟိုဠ်စိုက်မည့် အစီအစဉ်ကို ဖျက်၍ သဘာဝတောကို သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ကြီးထွားစေရန် ပြုစုပျိုးထောင်ရင်း ‘ဆောက်ရိုး၏ အိုအေစစ်ကမ္ဘာ’ ကို တည်ဆောက်ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချခဲ့ သည်။ “ကျုပ်ရဲ့ လက်ကျန်သက်တမ်းကို အဟောင်းပြုပြင်ပြီး အသစ်ကို တည်ဆောက်ဖို့ မြှုပ်နှံထားတယ်” ဟု နှစ်ရှည်ပင် စိုက်ပျိုးရသည့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဦးဆောက်ရိုးက ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောသည်။ အဆိုပါ ဥယျာဉ်အတွင်း သဘာဝအတိုင်း ပေါက်ရောက်နေသည့် လုံးပတ် ၃ ပေမှ ၃ ပေခွဲအထိရှိသော အမျိုးစုံ သစ်ပင်ကြီးပေါင်း ၁၄၀ ခန့်နှင့် ထပ်မံပြုစုထားသည့် ထွာဆိုင်ခန့် မန်ဂျန်ရှားအပါအဝင် နှစ်ရှည်ပင်ပျိုပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ထို့ပြင် တဲပတ်ချာလည် မြေ ၁ ဧကပေါ်တွင် ၆ ပေစီခြား၍ စိုက်ပျိုးထားသည့် လုံးပတ် ၁ ပေခွဲခန့်ရှိ မန်ဂျန်ရှား အပင်ပေါင်း ၁,၂၀၀ ခန့်လည်း ရှိနေသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စားပင်၊ သီးပင်နှင့် တန်ဖိုးကြီး ကျွန်း၊ ပျဉ်းကတိုး ကဲ့သို့သော အဖိုး တန်သစ်များကို ပြန်လည်ခုတ်ရောင်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးသူများ ရှိသော်လည်း ဦးဆောက်ရိုးကမူ သစ်ပင်ချစ်စိတ် တစ်ခုတည်းဖြင့် ပြန်လည်ခုတ်ရောင်းရန် ရည်ရွယ်ခြင်းမရှိဘဲ တပိုင်တနိုင် စိုက်ပျိုးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဦးဆောက်ရိုး ခြံအတွင်းရှိ သဘာဝတောမှ သစ်ပင်ကြီး ၁၄၀ ကျော်ကို ခုတ်ရောင်းပါက သစ်တန် ၃၀ ခန့် ထွက် ရှိနိုင်ပြီး သစ်လုံးအတိုင်း ရောင်းချပါက ငွေကျပ် သိန်း ၄၅၀ နှင့် ခွဲသားအဖြစ် ရောင်းချပါက ကျပ်သိန်း ၉၀၀ ခန့် ရရှိနိုင်ကြောင်း သာပေါင်းမြို့မှ သစ်ကုန်သည်တစ်ဦးက ခန့်မှန်းတွက်ချက်ပြသည်။ သို့သော် ဦးဆောက်ရိုးသည် မိမိနေရာကွက်ကွက်လေးတွင် အရိပ်ရရှိရေးဆိုသည့် လက်တွေ့ကျသည့် ရည်ရွယ် ချက်ဖြင့် နှစ်ရှည်ပင်များကို တကိုယ်ရည် ထိန်းသိမ်းစိုက်ပျိုးနေခြင်း ဖြစ်သည်။ “အစိုးရနဲ့ ဘယ်လူမှုအဖွဲ့အစည်းကိုမှ အားကိုးမျှော်လင့် မနေသင့်ဘူး။ ကိုယ်လုပ်နိုင်သလောက် တစ်ပင်တတ်နိုင် ရင် တစ်ပင်၊ ဆယ်ပင်တတ်နိုင်ရင် ဆယ်ပင် ကိုယ့်ခြံနဲ့ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်အတွက် စိုက်ကြရင် လာမယ့် အနာဂတ် ဆယ်စုနှစ်တခုမှာ အရိပ်ရမယ်၊ အပူဒဏ် သက်သာမယ်” ဟု ဦးဆောက်ရိုးက လှေကြီးတက် ရွာသားများကို လှုံ့ဆော်စကား ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် ဦးဆောက်ရိုး ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုခန့် ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သည့် ဥယျာဉ်အတွင်း ကြက်မောက်၊ မအူ၊ လင်း လွန်း၊ လျှော်၊ ဒီးဒူး၊ ထောင်ပိုင်း၊ ကညောင်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ သစ်တို၊ တောင်သရက်နီ၊ တောင်သရက်ဖြူ၊ သစ်ပုတ်၊ မျောက်ငိုနှင့် ရေငန်းပင်တို့ ပေါက်ရောက်နေကြပြီး လျှို၊ မြောင်၊ ချောင်းရိုးတို့အပြင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရေမခန်း သည့် ရေကန်တစ်ခုပါ ရှိနေသည်။ “ဟိုအရင်ကတော့ နွေမရောက်သေးဘူး ကန်ကရေခန်းသွားပြီ။ ခုတော့ တနှစ်ပတ်လုံး ရေမခန်းတော့ဘူး။ သစ် ပင်တွေက မြေသားနံရံတွေကို ထိန်းပေးထားသလို မြေကို အစိုဓာတ်ရစေတာကြောင့် ပူပေမဲ့ ရေပြန်ထိန်းပြီး သား ဖြစ်သွားတာ” ဟု ဦးဆောက်ရိုးက ရှင်းပြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်မိနစ်လျှင် ဘောလုံးကွင်းတစ်ကွင်းစာ သစ်တောပြုန်းတီးနေပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် အပူချိန် ၀ ဒသမ ၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ပိုမိုမြင့်တက်လာကြောင်း ပညာရှင်များက သတိပေးထားသည်။ သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှင့် ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှုများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် မိုးခေါင်ရေရှားခြင်းနှင့် အပူဒဏ်လွန်ကဲခြင်းများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။ သစ်တောပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ အနှစ် ၃၀ ခန့် သက်တမ်းရှိ သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်သည် တစ်နှစ်လျှင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက် ၁၀ ကိလိုဂရမ်မှ ၄၀ ကိလိုဂရမ်အထိ စုပ်ယူပေးနိုင်ပြီး လူ ၂ ဦးမှ ၄ ဦးအတွက် တစ်နေ့ တာ လိုအပ်သည့် အောက်ဆီဂျင် ကိလိုဂရမ် ၁၀၀ မှ ၁၂၀ အထိ ထုတ်ပေးနိုင်သည်။ ထို့ပြင် ဦးဆောက်ရိုး စိုက်ပျိုးထားသည့် မန်ဂျန်ရှားပင်သည် ပဲမျိုးရင်းဝင် (Fabaceae) အပင်မျိုးစိတ် ဖြစ်သဖြင့် မြေဆီလွှာတွင် နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ် ဖမ်းယူပေးနိုင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း သစ်တောပြန်လည်တည်ထောင်ရေး လုပ်ငန်း စဉ်များတွင် အဓိက အသုံးပြုကြသည့် အပင်ဖြစ်သည်။ “သူက အနာဂတ် ဖြေရှင်းနည်းကို သိလို့လုပ်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ ခြုံတွေ၊ နွယ်တွေနဲ့ အပင်ကြပ်၊ အပင်ညပ်တွေ ကြောင့် အပင်တွေ ကြီးထွားမှုနှေးမယ်ဆိုတာလောက်တော့ တောနေသဘာဝအရ သိတယ်။ ဒါကြောင့် လုပ် တာ။ အဲလိုလုပ်တာကပဲ ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုနဲ့ ကိုက်ညီနေပြီး အနာဂတ်ကို ဖြေရှင်းပြီးသား ဖြစ်သွားတာ” ဟု စိုက်ပျိုးရေးဘွဲ့ရ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးသူတစ်ဦးက သုံးသပ်သည်။ လွန်ခဲ့သော ၁၀ နှစ် (၂၀၁၆ ခုနှစ်) က ပြင်းထန်အယ်လ်နီညို ကျရောက်စဉ်က ချောက်နှင့် မကွေးမြို့တို့တွင် အပူချိန် ၄၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ စံချိန်တင် မြင့်တက်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုစဉ်က ကြက်သွန်ကွင်းကျေးရွာတွင် အပူရှပ်သည့် အန္တရာယ်ကြောင့် လူအချို့ သေဆုံးခဲ့ရစဉ် ဦးဆောက်ရိုး သည် သူ၏ မြေးငယ် ၉ ဦးနှင့် သက်ကြီးရွယ်အို ၄ ဦးကို ၎င်း၏ ဥယျာဉ်ခြံအတွင်းသို့ ခေါ်ယူစောင့်ရှောက်ခဲ့ ရသည်။ “ခြံထဲမှာ သစ်ပင်တွေရဲ့ အရိပ်ကြောင့် အပူဒဏ် လျော့ကျကာ လေကောင်းလေသန့်နဲ့ လေပြေလေး တဖြူးဖြူး ရတာကြောင့် လူကြီးတွေကို သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်စေပြီး ကလေးတွေအတွက် ပြေးလွှား ဆော့ကစား စရာ ကစားကွင်းဖြစ်ခဲ့တယ်” ဟု ဦးဆောက်ရိုးက ပြုံး၍ ပြောပြသည်။ မိုးလေဝသပညာရှင်များက လာမည့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် သမိုင်းတစ်လျှောက် အဆိုးရွားဆုံး အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားချိန်တွင် ဦးဆောက်ရိုးကမူ သူ၏ ဥယျာဉ်ခြံဖြင့် အနာဂတ်အတွက် အဆင် သင့် ပြင်ဆင်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ ဦးဆောက်ရိုးသည် ၎င်း၏ လက်ကျန်ဘဝခရီးတွင် သစ်ပင်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ရင်း ဆက်လက်နေထိုင်သွားရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီး အဓိဋ္ဌာန်တစ်ရပ်ကို ခိုင်မာစွာ ချမှတ်ထားသည်။ “ဟောဒီ သာပေါင်းနယ်တစ်ထိုးမှာ ဆောက်ရိုးရဲ့ အိုအေစစ် သားစဉ်မြေးမြစ် ပြောထုံးဖြစ်စေရမယ်” ဟု တော် သလင်းလ၏ အပူချိန်ကို အံတု၍ ဦးဆောက်ရိုးက အလေးအနက် ဆိုလိုက်သည်။

‘ဦးဆောက်ရိုး၏ အိုအေစစ်ကမ္ဘာ’ သို့မဟုတ် မျိုးဆက်သစ်အပူကို သစ်ပင်ဖြင့် အံတုမည့်သူ

Sep 29

ဘန်ကောက်ရေကြီးမှုကြောင့် ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်များ လျှော့ချ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းပြီး ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် ထိုင်းအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း (Thai Airways) အနေဖြင့် ခရီးစဉ်များကို လျှော့ချ ပြေးဆွဲနေရသည်။ အင်္ဂါနေ့တွင် ဘန်ကောက်မှ ထွက်ခွာမည့် ခရီးစဉ် စုစုပေါင်း၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် (ခရီးစဉ် ၃၀ နီးပါး) ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး ယင်းသို့ လျှော့ချပြေးဆွဲမှုကို အနည်းဆုံး သုံးရက်ကြာ ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်သည်ဟု ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်းက ဆိုသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ရက်အတွင်း ခရီးစဉ် စုစုပေါင်း၏ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ကြန့်ကြာမှုများ ရှိခဲ့သည့်အပြင် သုဝဏ္ဏဘူမိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်တွင် ခရီးဆောင်အိတ် ၅,၆၀၀ ကျော် ပိတ်မိနေသည်။ ပိတ်မိနေသော ခရိးဆောင်အိတ်များကို ထိုင်းလေတပ် စစ်သည် ၆၉ ဦးက ဝင်ရောက်ကူညီ ရှင်းလင်းပေးနေရပြီး ၇၂ နာရီအတွင်း အပြီးသတ် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။ မိုးထပ်မရွာပါက ဘန်ကောက်မြို့ ရေကြီးမှုသည် သုံးရက်အတွင်း ပြန်လည် ကျဆင်းသွားမည်ဟု ထိုင်းအစိုးရက ခန့်မှန်းထားသည်။ ယခု တစ်ကြိမ် ဘန်ကောက်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ရေကြီး ရေလျှံမှုကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း ၁,၂၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခဲ့ကာ စုစုပေါင်း ဆုံးရှုံးမှု ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၂၀ ကျော် ရှိနိုင်သည်ဟု ထိုင်းအစိုးရက ခန့်မှန်းသည်။

ဘန်ကောက်ရေကြီးမှုကြောင့် ထိုင်းလေကြောင်းလိုင်း ခရီးစဉ်များ လျှော့ချ

Sep 29

ဆွစ်ဇာလန်တွင် ပိုမို တင်းကျပ်သော ကြားနေဝါဒ ကျင့်သုံးရေး အဆိုကို ပယ်ချ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင် ပိုမို တင်းကျပ်သော ကြားနေဝါဒ ကျင့်သုံးရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲတွင် မဲဆန္ဒရှင် ၇၁ ရာခိုင်နှုန်းက ကန့်ကွက်မဲပေးခဲ့ကြသဖြင့် အဆိုပါ အဆိုပြုချက် ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ယင်း ပြည်သူ့ဆန္ဒခံယူပွဲကို လက်ယာယိမ်း အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Pro Schweiz က တင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရုရှား-ယူကရိန်း စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဆွစ်ဇာလန် အစိုးရသည် ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် နေတိုးအဖွဲ့တို့ဘက်သို့ ယိုင်နဲ့သွားသည်ဟု စွပ်စွဲကာ ချွင်းချက်မရှိ အပြည့်အဝ ကြားနေရေးနှင့် ကုလသမဂ္ဂ အတည်မပြုသော အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုများတွင် မပါဝင်ရေး တောင်းဆိုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဆွစ်ဇာလန် အစိုးရနှင့် အဓိက နိုင်ငံရေးပါတီ အများစုကမူ လက်ရှိ ကမ္ဘာ့အခြေအနေတွင် ကြားနေဝါဒကို ကျင့်သုံးရာ၌ လိုက်လျောညီထွေရှိမှု လိုအပ်သည်ဟု ဆိုကာ ထိုအဆိုပြုချက်ကို ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။

ဆွစ်ဇာလန်တွင် ပိုမို တင်းကျပ်သော ကြားနေဝါဒ ကျင့်သုံးရေး အဆိုကို ပယ်ချ

Sep 29

ရုရှား စစ်စရိတ် ဘတ်ဂျက် စံချိန်တင် တိုးမြှင့် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် လာမည့် ၂၀၂၇ ခုနှစ်အတွက် စစ်စရိတ် ဘတ်ဂျက်ကို ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်ကာ ရူဘယ် ၁၇ ဒသမ ၁ ထရီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၂၀၀ ကျော်) အထိ သုံးစွဲသွားရန် စီစဉ်နေကြောင်း အစိုးရ ဘတ်ဂျက် မူကြမ်း စာရွက်စာတမ်းများတွင် ဖော်ပြသည်။ ယင်းပမာဏသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ယူကရိန်းစစ်ပွဲ စတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံး စစ်စရိတ် ပြင်ဆင်မှုဖြစ်ပြီး လာမည့် သုံးနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း စစ်စရိတ် ရူဘယ် ထရီလီယံ ၅၀ အထိ ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။ စစ်စရိတ် မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြမှုကိုလည်း ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်လုပ်မှုတန်ဖိုး (GDP) ၏ ၃ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့် ပြင်ဆင်ထားသည်။ အဓိက ဝင်ငွေရလမ်းဖြစ်သော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရောင်းရငွေ ခန့်မှန်းချက်များ လျှော့ချလိုက်ရသဖြင့် ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြမှုကို ဖြည့်ဆည်းရန် သတ္တုနှင့် သတ္တုတွင်း ကုမ္ပဏီများထံမှ အထူးအခွန် တိုးကောက်ရန် စီစဉ်နေသည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် ကြွေးမြီ ပမာဏသည် GDP ၏ ၂၁ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်ရာ အာဏာပိုင်များ သတ်မှတ်ထားသည့် လုံခြုံရေး စံနှုန်းထက် ကျော်လွန်သွားမည်ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်သည် တပ်မတော် အင်အား စုစုပေါင်း ၂ ဒသမ ၄ သန်းကျော်အထိ တိုးချဲ့ရန် အမိန့်ဒီကရီ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ရာ ထိုအထဲတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ စစ်သည်အင်အား ၁ ဒသမ ၅ သန်း ပါဝင်မည် ဖြစ်သည်။

ရုရှား စစ်စရိတ် ဘတ်ဂျက် စံချိန်တင် တိုးမြှင့်

Sep 29

မကွေးမှ ချင်းနှင့် ရခိုင်သို့ ထိုးစစ်ဆင်သည့် စစ်တပ် ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး အကျအဆုံးများပြား သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ မကွေးတိုင်း၊ လောင်းရှည်မြို့မှတစ်ဆင့် ချင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်ဘက်သို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာသည့် စစ်အုပ်စုတပ် စစ်ကြောင်းကို ချင်းပြည်၊ ကျင်ဒွေးမြို့နယ်အတွင်း၌ တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်များက ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ သဖြင့် အထိအခိုက်အကျအဆုံး များပြားနေကြောင်း ဒေသတွင်း စစ်ရေးသတင်းအရင်းအမြစ်များက ပြော သည်။ အဆိုပါ စစ်ကြောင်းသည် လောင်းရှည်မြို့မှတစ်ဆင့် ချင်းပြည်၊ ကျင်ဒွေးမြို့ဘက်သို့ စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်မှ ၂၈ ရက်နေ့အထိ စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်လာစဉ် ဒေသခံ တော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ပွဲများ ဖော်ဆောင် ကာ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒေသခံ စစ်ရေးသတင်းအရင်းအမြစ် အမျိုးသားတစ်ဦးက “လောင်းရှည်အနောက်ပိုင်းက ရိုးမကိုကျော်ရင် လည်း ရခိုင်ဘက်ရောက်ပေမဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်တွေကို မကျော်နိုင်တော့ ချင်းပြည်နယ်၊ ကျင်ဒွေးမြို့ကတဆင့် ချင်းရော၊ ရခိုင်ရော ပြန်ပြီး စစ်ကြောင်းထိုးလာတာပါ။ စစ်တပ်အင်အား များတယ်၊ ဒါပေမဲ့ တော်လှန်ရေး တပ်တွေ ဖြတ်တိုက်တာ တော်တော် အကျအဆုံး များတယ်” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် မဆာတွီကျေးရွာ အပါအဝင် ကျင်ဒွေး-လောင်းရှည် လမ်းပိုင်းပေါ်၌ နှစ်ဖက် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။ လောင်းရှည်မြို့သို့ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက် ညနေပိုင်းတွင် စတင်ရောက်ရှိလာသည့် ပဲခူးတိုင်းအခြေစိုက် တပ်မ (၇၇) ဗျူဟာမှူး ဦးဆောင်သော အင်အား ၅၀၀ ကျော်ပါ စစ်ကြောင်းသည် တော်လှန်ရေးတပ်များ၏ တိုက်ခိုက်မှု ကြောင့် အကျအဆုံး များစွာဖြင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်ဘက်သို့ ဦးတည်ရွှေ့လျားနေကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် စစ်အုပ်စုတပ်သည် စစ်ကြောင်း အရှေ့သို့ တိုးနိုင်ရန်အတွက် လောင်းရှည်-ကန်ပက်လက် နယ်စပ်ရှိ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ မဆာတွီကျေးရွာသို့ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများပါ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါ စစ်ကြောင်းတွင် တပ်မ (၇၇) ဗျူဟာမှူး ဦးဆောင်၍ စစ်မှုထမ်းသစ်များအပြင် မိတ္ထီလာအခြေစိုက် တပ်မ (၉၉)၊ မကွေးအခြေစိုက် တပ်မ (၈၈) နှင့် ကလောအခြေစိုက် တပ်မ (၅၅) တို့မှ အင်အား ၅၀၀ ကျော် ပါဝင်ပြီး လောင်းရှည်မြို့ ဆွဲလွဲကျင်းကျေးရွာ ဘက်မှတစ်ဆင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ မဆာတွီကျေးရွာ ဘက်သို့ ထိုးစစ်ဆင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆောမြို့နယ်ရှိ အဓိက လမ်းကြောင်းများနှင့် ချင်းပြည်၊ မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်မြို့များကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် စစ်အုပ်စုတပ်သည် လွန်ခဲ့သည့် မေလမှစတင်၍ စက်တင်ဘာလအထိ ဆောမြို့နယ်အတွင်းသို့ စစ်အင်အား ၄,၅၀၀ ဝန်းကျင်အထိ ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး အများပြားမှာ ရခိုင်-အမ်း ရိုးမဘက်သို့လည်း ရောက်ရှိနေ သည်။ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ ကျင်ဒွေးမြို့ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်-ကန်ပက်လက် (CDF-Kanpetlet)၊ ချင်းညီနောင် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ပူးပေါင်းတပ်များက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိတွင် စစ်အုပ်စုတပ်က တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ရန် ကြိုးပမ်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဓါတ်ပုံ - (ပုံဟောင်း / Crd) #လောင်းရှည်မြို့

မကွေးမှ ချင်းနှင့် ရခိုင်သို့ ထိုးစစ်ဆင်သည့် စစ်တပ် ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခံရပြီး အကျအဆုံးများပြား

Sep 29

ထားဝယ်တွင် တောင်ပြို၍ ၁၇ ဦး သေဆုံးပြီး အရေးပေါ် ကူညီရေး လိုအပ်နေ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်ခရိုင်အတွင်း မိုးသည်းထန်စွာ အဆက်မပြတ် ရွာသွန်းမှုကြောင့် တောင်ပြိုမြေပိမှုများ ဆိုးရွားစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လက်ရှိအချိန်အထိ သေဆုံးသူ ၁၇ ဦးထက်မနည်း ရှိလာပြီး ပျောက်ဆုံးနေသူ ရာနှင့်ချီ ရှိနေကြောင်း ထားဝယ်ခရိုင် ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားမှု သပိတ်ကော်မတီ (DDMSC) နှင့် ထားဝယ်အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်တို့က ထုတ်ပြန်သည်။ စက်တင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ ထားဝယ်၊ သရက်ချောင်းနှင့် လောင်းလုံးမြို့နယ်များတွင် မိုးရွာသွန်းမှု ကြောင့် ရေကြီးရေလျှံမှုနှင့် တောင်ပြိုမှုများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လောင်းလုံး မြို့နယ် ကမ်းခြေတစ်လျှောက် တောင်ပိုင်းကျေးရွာပေါင်း ၅၀ ခန့်တွင် တောင်ပြိုကျမှုကြောင့် လူနေအိမ် ရာနှင့်ချီ မြေပိပျက်စီးခဲ့သည်ဟု ကြေညာချက်များတွင် ဖော်ပြသည်။ လောင်းလုံးမြို့နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည့် အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ DDMSC သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ ကိုဘွန်းက ယခုကဲ့သို့ ပြောသည်။ “အဓိကတော့ ရေဘေးဆိုတာထက် ကျနော်တို့မှာ ဖြစ်တဲ့ပြဿနာကျတော့ တောင်ပြိုတဲ့ဘေးကို ခံရတာပေါ့ နော်။ တောင်ပြိုတဲ့ဒဏ် အဓိကခံရတာ။ ရေကကျတော့ မိုးလည်းစဲသွားပြီ၊ ဒီရေလည်း အကျဘက်ကို ရောက် နေတာဖြစ်တဲ့အတွက် ရေပြန်ကျနေပြီ။ ဒါပေမဲ့ အခုလက်ရှိ ဖြစ်နေတာ ဒီတောင်ပြိုလို့ မြေပိနေတဲ့ ပြဿနာ က ကျနော်တို့မှာ ကြီးကြီးမားမား ရှိသေးတယ်။ အဲ့ဒါက ဘယ်မှာလဲဆိုတော့ လောင်းလုံးမြို့နယ်ထဲမှာပေါ့နော် တောင်ပိုင်းတစ်ခြမ်းလုံး ပြောလို့ရတယ်။ ကားလမ်းတစ်လျှောက် ကျေးရွာပေါင်း ၅၀ လောက် ရှိမယ်။ အဲ့မှာ တောင်ပြိုပြီးတော့ မြေပိနေလို့ပဲ။ ထပ်ပြိုလာမှာလည်း ကျနော်တို့က စိုးရိမ်နေရသေးတယ်။” လက်ရှိတွင် ရုပ်အလောင်းများကို ဆက်လက် တူးဖော်ရရှိနေပြီး ပိတ်မိနေသူများလည်း ရှိနေသေးသဖြင့် သေဆုံး သူ အရေအတွက် ထပ်မံ မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်းဆိုသည်။ နေအိမ် ပျက်စီးမှုများပြားသည့် အခြေအနေကို လည်း ကိုဘွန်းက ယခုကဲ့သို့ ဆက်လက်ရှင်းပြသည်။ “၁၇ ယောက်ဆိုတာ ကျနော်တို့ အခု နောက်ဆုံးရရှိထားတဲ့ အချက်အလက်ပေါ့နော်။ ပျောက်ဆုံးနေတာက လည်း ဒါ ရာနဲ့ချီ ရှိတာဆိုတော့ သေဆုံးသူကတော့ ထပ်တိုးလာနိုင်တဲ့ အနေအထား ရှိပါတယ်။ နေအိမ်ပျက်စီး မှုရဲ့ အရေအတွက်ကကျတော့ ဒါ ရာနဲ့ချီ ရှိတယ်။ တချို့ရွာတွေမှာ ဆိုလို့ရှိရင် နေအိမ် အလုံး ၅၀ လောက် မြေ ထဲ ပိသွားတာမျိုး ရှိတယ်၊ တချို့ရွာတွေမှာ ဆိုရင် ၃၀၊ ၄၀ အများကြီးပဲပေါ့နော်။ အဲ့တော့ ၁၀၀ အထက်မှာပဲ ရှိတယ် နေအိမ်ပျက်စီးတာကလေ။” လက်ရှိ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဘေးဒဏ်သင့် ဒေသခံများနှင့် မြို့ပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ အနည်း ငယ်ကသာ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ဆောင်ရွက်နေရသဖြင့် ဝန်နှင့်အား မမျှတသည့် အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ကိုဘွန်းက “ကယ်ဆယ်ရေးတွေကိုကျတော့ ဒါကျနော်တို့ ဒေသခံတွေကပဲ ဒါကိုယ်ထူကိုယ်ထ လုပ်နေရတဲ့ အနေအထားပေါ့နော်။ ဒေသခံဆိုတဲ့ နေရာမှာ အဲ့ဒီ ဒေသခံကိုယ်တိုင်က သဘာဝဘေးဒဏ်သင့်ထားတဲ့ ဒေသခံ တွေကပဲ။ ဒါကယ်ဆယ်ရေး လုပ်နေရတဲ့ အနေအထား။ ထားဝယ်မြို့ပေါ်က ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေလည်း လာကူပေမဲ့ ဖြစ်နေတဲ့ အခက်အခဲနဲ့ အဲ့ဒီ ရှိတဲ့အဖွဲ့တွေကကျတော့ ဝန်နဲ့အားနဲ့ လုံးဝမမျှဘူး။ အဲ့တော့ ကယ် ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေရဲ့ အကူအညီတွေကို ကျနော်တို့ အများကြီး လိုအပ်နေတဲ့ အနေအထားပါ” ဟု ပြော သည်။ ထို့ကြောင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးတိုင်းနှင့် မွန်ပြည်နယ် အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လူမှုကူညီကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် ထားဝယ်ဒေသသို့ လာရောက်ကာ အရေးပေါ် ကူညီပေးကြရန် DDMSC က အကူ အညီတောင်းခံထားသည်။ ထို့ပြင် စစ်အုပ်စုတပ်အနေဖြင့်လည်း လာရောက်ကူညီသည့် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ ကို ဟန့်တားပိတ်ပင်ခြင်း မပြုဘဲ လွတ်လပ်စွာ ကူညီခွင့်ပြုရန် တောင်းဆိုထားသည်။ လက်ရှိတွင် ထားဝယ်-မြိတ် ပြည်ထောင်စုလမ်းပိုင်းရှိ ကညင်ချောင်းတံတား ပျက်စီးသွားသဖြင့် လမ်းပန်းဆက် သွယ်ရေး ပြတ်တောက်နေသည့်အပြင် ဖုန်းနှင့် အင်တာနက်လိုင်းများလည်း ပြတ်တောက်နေသဖြင့် ဒေသခံ သောင်းနှင့်ချီမှာ သောက်သုံးရေနှင့် အရေးပေါ် စားနပ်ရိက္ခာများ အရေးတကြီး လိုအပ်လျက်ရှိသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း မုတ္တမကွေ့အနီး ဖြစ်ပေါ်နေသည့် လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းသည် အားကောင်းသော မုန်တိုင်းငယ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာနိုင်သဖြင့် မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနက အနီရောင်အဆင့် သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အဆိုပါ မုန်တိုင်းငယ်သည် လာမည့် ၄၈ နာရီအတွင်း သုံးခွနှင့် ကျိုက်ထိုမြို့တို့ကြားမှတစ်ဆင့် ပဲခူးနှင့် မကွေး တိုင်းတို့ဘက်သို့ ဖြတ်ကျော်နိုင်သဖြင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်နှင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ပြည်သူများ ရုတ်တရက် ရေကြီး မြေပြိုမှု ဘေးအန္တရာယ်ကို အထူးသတိပြုကြရန် နှိုးဆော်ထားသည်။ #ထားဝယ်

ထားဝယ်တွင် တောင်ပြို၍ ၁၇ ဦး သေဆုံးပြီး အရေးပေါ် ကူညီရေး လိုအပ်နေ

Sep 29

အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှုကို စုပေါင်းဆန့်ကျင်ကြရန် NUG တိုက်တွန်း သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ စစ်အုပ်စု၏ အဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းမှုကို တစ်ဦးတည်း ကိုယ်လွတ်မရုန်းဘဲ စုပေါင်းဆန့်ကျင်ကြရန်နှင့် တော်လှန်ရေးနယ်မြေများသို့ လာရောက်ပူးပေါင်းကြရန် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်များက တိုက်တွန်းနှိုးဆော်လိုက်သည်။ စစ်အုပ်စုသည် စစ်အင်အား လိုအပ်ချက်ကြောင့် နိုင်ငံအနှံ့ရှိ လူငယ်များကို ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ အကြောင်းပြ၍ ဖိအားပေးဖမ်းဆီးခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်ခေါ်ဆောင်ခြင်းများ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ပြုလုပ်နေသည့် အပြင် မြို့ပေါ်များတွင် သိန်းဆယ်ဂဏန်းမှ ရာဂဏန်းအထိ ငွေကြေးတောင်းခံပြီး ငွေမပေးနိုင်ပါက အတင်း အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းအဖြစ် စုဆောင်းနေကြောင်း လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူများက ပြောသည်။ စစ်အုပ်စုတပ်၏ လုပ်ရပ်သည် တရားဝင် လိုင်စင်ရ ပြန်ပေးဆွဲဂိုဏ်းကဲ့သို့ ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်ပြီး တစ်ဦးတည်း ကိုယ်လွတ်ရုန်း၍ မရဘဲ အားလုံး အတူတကွ ဆန့်ကျင်ကြရန် ၈၈ မျိုးဆက် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ဦးမင်းကိုနိုင်က ထောက်ပြထားသည်။ “တစ်ယောက်တည်း ကိုယ်လွတ်မရုန်းနဲ့၊ မရဘူး။ တစ်ယောက်တည်း ကိုယ်လွတ်ရုန်းတယ် ဆိုတာက လာဘ် ထိုးပြီးတော့ဗျာ ကာလတစ်ခု ရှောင်တာပေါ့။ မရဘူးလေ၊ လူဆိုတဲ့သဘောက ပေးနိုင်မှန်းသိရင် ပိုဆိုးမှာပဲ။ အဲတော့ ကျနော်တို့ တစ်ပြိုင်နက် တစ်ခဲနက် ဆန့်ကျင်ရမယ်” ဟု ဦးမင်းကိုနိုင်က ပြောသည်။ ထို့ပြင် စစ်အုပ်စုတပ်က စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို အကြောင်းပြ၍ လူငယ်များကို ဖမ်းဆီးနေသည့် ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဦးမင်းကိုနိုင်က ဆက်ပြောသည်။ “သူတို့မှာ ရည်ရွယ်ချက် ၂ ခုရှိမယ်လို့ ကျနော်မြင်တယ်။ အဲဒါဘာလဲဆိုတော့ တစ်အချက်က သူတို့ရဲ့ ထောက် တိုင်တွေကို မွေးတာပဲ။ ဘာဖြစ်တာလဲဆိုတော့ တရားဝင်လိုင်စင်ရ ပြန်ပေးဆွဲဂိုဏ်းကြီးကို မြို့ပေါ်မှာ စိတ် ကြိုက်ပေါ့ ရမ်းကားခွင့် ရသွားတာပေါ့။ ကြည့်လေ၊ လူတစ်ယောက်ကို သိန်း သုံးလေး ငါးဆယ်ကနေ ရာနဲ့ ချီပြီးတော့ ငွေညှစ်လို့ရတယ်လေ။ ဆိုတော့ အဲဒီကောင်တွေက ခိုင်းတာ အကုန်လုပ်တော့မှာကိုး၊ ဒါလည်း ပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက တကယ်လည်း လူလိုတယ်ပေါ့” စစ်အုပ်စုတပ်၏ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်း အစီအစဉ်သည် ၎င်းတို့ ရေရှည်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် အသက်ရှူပေါက် ဖြစ်သဖြင့် နည်းမျိုးစုံဖြင့် တိုက်ဖျက်ရန် လိုအပ် ကြောင်းနှင့် အဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းခံရမည့် အန္တရာယ်မှ လွတ် မြောက်အောင် တော်လှန်ရေးနယ်မြေများသို့ လာရောက်ကြရန် NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးရည်မွန်ကလည်း လူငယ်များကို ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။ “အဓမ္မ စစ်သားစုဆောင်းခံရဖို့ပေါ့ ကျနော်တို့ အန္တရာယ်ရှိနေတယ်ဆိုရင် ဒီလူငယ်တွေ အနေနဲ့ ဒီ တော်လှန်ရေး နယ်မြေတွေကို လာကြမလားပေါ့။ တော်လှန်ရေး နယ်မြေတွေကို လာမယ်ဆိုရင်လည်း ကျနော်တို့ ဖိတ်ခေါ် ထားတာရှိတယ်။” တော်လှန်ရေး အင်အားစုများရှိရာသို့ လာရောက်သူများအနေဖြင့် အသက်အန္တရာယ် လုံခြုံမှု ရရှိမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ တိုက်ခိုက်ရေး တာဝန်တင်မကဘဲ အခြား ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူထုဝန်ဆောင်မှု ကဏ္ဍမျိုးစုံတွင် ပါဝင်နိုင် ရန် စီစဉ်ပေးမည်ဟုလည်း NUG ဘက်က အာမခံထားသည်။ ဦးရည်မွန်က “တော်လှန်ရေး နယ်မြေရောက်ရင်လည်း ဒါ တိုက်ခိုက်ရေး တာဝန်ထမ်းဆောင်ချင်တယ် ဆိုရင် တော့ PDF သို့မဟုတ် ပကဖ မှာ ဝင်နိုင်အောင် ကျနော်တို့ စီစဉ်မှာပေါ့။ မဟုတ်ဘူး၊ တိုက်ခိုက်ရေး တာဝန်မျိုး မဟုတ်ဘူး၊ တခြား ကျနော်တို့ တာဝန်တွေ ထမ်းဆောင်ချင်တယ်။ ဥပမာ ပညာရေး ကိစ္စမျိုးပေါ့၊ ကလေးတွေ ကို ပညာသင်ကြားပေးဖို့ ကိစ္စမျိုးတွေမှာ တာဝန်ယူချင်တယ် ဆိုရင်လည်း အဆင်ပြေအောင် စီစဉ်မယ်ပေါ့။ လူထုရဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကိစ္စ ဒါမျိုးတွေမှာ ပါဝင်မလား၊ စစ်ဘေးရှောင် စောင့်ရှောက်ရေးကိစ္စ ဒါမျိုးတွေမှာ ပါဝင်မလား၊ လုပ်နိုင်အောင် ကျနော်တို့ စီစဉ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဆက် ပြောသည်။ စစ်အုပ်စုတပ်သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင် အသက်သွင်းခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသား အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်၊ အမျိုးသမီး အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၂၇ နှစ်အထိ စစ်မှုထမ်းရမည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် စစ်အုပ်စုတပ်သည် စစ်မှုထမ်း သင်တန်းအပတ်စဉ်များကို အချိန်တိုအတွင်း အရှိန်အဟုန်မြှင့် ခေါ်ယူ နေပြီး မြို့ပေါ်နယ်မြေများ၌ ညဘက် ဧည့်စာရင်း စစ်ဆေးခြင်း၊ လမ်းဆုံလမ်းခွများတွင် ပိတ်ဆို့ဖမ်းဆီးခြင်းများ ပြုလုပ်၍ လူငယ်များကို စစ်သင်တန်းကျောင်းများသို့ အတင်းအဓမ္မ ပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါ ဥပဒေဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ စစ်သင်တန်း ၂၈ ကြိမ်အထိ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး သင်တန်းအပတ် စဉ် တစ်ခုလျှင် စစ်သားသစ် ၅,၀၀၀ စုဆောင်းရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ #စစ်မှုထမ်း

အဓမ္မ စစ်မှုထမ်းခေါ်ယူမှုကို စုပေါင်းဆန့်ကျင်ကြရန် NUG တိုက်တွန်း

Sep 29

ရခိုင်ပြည် မြို့တော်အနီး နေရာ ၄ ခုတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၉ ရက်။ ရခိုင်ပြည်၊ စစ်တွေနှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့နယ်အစပ်ရှိ နေရာ ၄ ခုတွင် စစ်အုပ်စုတပ်က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ သော်လည်း တပ်လန်ကာ အထိအခိုက် အကျအဆုံး များစွာဖြင့် ပြန်လည် ဆုတ်ခွာနေရကြောင်း ဒေသတွင်း စစ်ရေးသတင်းအရင်းအမြစ်များနှင့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။ စစ်တွေနှင့် ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့နယ်စပ်/အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ဝါဘို၊ အောင်ဇေယျ၊ ခမောင်းတောနှင့် ကွန်းတောင် ကျေးရွာများတွင် နှစ်ဖက် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လျက်ရှိပြီး စစ်အုပ်စုတပ် ဘက်မှ အထိအခိုက် အကျအဆုံး များပြားကာ စစ်မျက်နှာအသစ်၌ ထပ်မံ ရှုံးနိမ့်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ဒေသခံ စစ်ရေးသတင်းအရင်းအမြစ်တစ်ခုက “စစ်တွေနဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်စပ်က နေရာတွေမှာ တိုက်ပွဲ တွေက လက်ရှိနိစ္စဓူဝ ဖြစ်နေတာပါ။ ဝါဘိုဘက်မှာ အေအေက စခန်းတွေပါ ရတယ်လို့ သိရတယ်။ စစ်တပ် ဘက်ကတော့ ထိုးစစ်ရှိနေတယ်၊ အကျအဆုံးများတာကြောင့် ထွက်ပြေးတာတွေ၊ ဖမ်းမိတာတွေ ရှိတယ်။ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ထဲက နေရာတစ်ခုခုကို စစ်တပ်က တပ်စွဲပြီး အထိုင်ချနေတာလို့တော့ မကြားသေးဘူး၊ ထွက်လိုက် ဝင်လိုက်ပဲ။ အေအေဘက်က မြစ်လက်တက်တွေကိုပါ ထိန်းထားတယ် ” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် အဆိုပါ ကျေးရွာများအနီး၌ စစ်ရေး တင်းမာနေဆဲ ဖြစ်ပြီး ပစ်ခတ်မှုများနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။ စစ်တွေမြို့ အခြေစိုက် စစ်အုပ်စုတပ်စခန်းများ၊ ဒေဝါလီ အမြောက်တပ်နှင့် ရေတပ်သင်္ဘောများက ပုဏ္ဏားကျွန်း နှင့် စစ်တွေနယ်စပ်ရှိ ကျေးရွာများဘက်သို့ လက်နက်ကြီးများဖြင့် မကြာခဏ ပစ်ခတ်နေသည့်အပြင် စစ်တွေ-ပုဏ္ဏားကျွန်း ပြည်ထောင်စု ကားလမ်းမကြီး အပါအဝင် ရေလမ်းကြောင်းများကိုလည်း လုံခြုံရေး အကြောင်းပြ ချက်ဖြင့် ဆက်လက် ပိတ်ဆို့ထားသည်။ စစ်အုပ်စုတပ်၏ လက်နက်ကြီး ပစ်ခတ်မှုများနှင့် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကျေးရွာ အများ စုမှ ဒေသခံ ပြည်သူများသည် ဘေးလွတ်ရာ ပုဏ္ဏားကျွန်း အတွင်းပိုင်း ကျေးရွာများသို့ စစ်ဘေးရှောင်နေကြရ သည်။ လက်ရှိတွင် နှစ်ဖက်တပ်များသည် အနည်းဆုံး စစ်မျက်နှာပြင် ၇ ခုထက်မနည်း၌ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက် ဖြစ်ပွား နေပြီး အချို့ စစ်မျက်နှာများတွင် နေ့စဉ်ရက်ဆက် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်သည်။ စစ်တွေ-ပုဏ္ဏားကျွန်း မြို့အစပ် ၄ နေရာတွင် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည့် စစ်အုပ်စုတပ်သည် အထိအခိုက် အကျအဆုံး များစွာဖြင့် စစ်ရှုံးတပ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိနေသည်ဟု အာရက္ခတပ်တော် (AA) က ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်သုံ့ပန်းစခန်းနှင့် စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများကို စစ်အုပ်စုတပ်က လေ ကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့မှုများကြောင့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ရရှိတော့မည့် စစ်သုံ့ပန်းများ၊ မိသားစုဝင်များ နှင့် ကလေးသူငယ်များ အပါအဝင် အပြစ်မဲ့ အရပ်သား အများအပြား သေဆုံး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များ လည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဓါတ်ပုံ - ပုံဟောင်း (ULA/AA) #ရခိုင်ပြည်

ရခိုင်ပြည် မြို့တော်အနီး နေရာ ၄ ခုတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေ

« Prev 1 2 3 4 5 … 1,148 Next »

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဒီနေ့ အစီအစဉ်တွေထဲမှာတော့…..

– ချင်းပြည်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းက ဗုံးကြဲလို့ စစ်သုံ့ပန်းတွေ အပါအဝင် လူသေဆုံး

– ရှမ်းမြောက်-ကချင် အစပ် မဘိမ်းဘက်မှာ စစ်တပ်က အင်အားအမြောက်အများ တိုးချဲ့

– ထိုင်းရောက် မြန်မာတွေ လုံခြုံရေးနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖို့ အကန့်အသတ်တွေက ဘာတွေလဲ။

– UFC ခါးပတ်ပိုင်ရှင် ဂျော့ရှူဝါဗန် ထိုင်းနဲ့ မလေးရှားကို လာဖို့ရှိ

– အမေရိကား-တရုတ် ထိပ်သီး အစည်းအဝေး မတိုင်ခင် ဘာတွေ ကြိုတင် ပြင်ဆင်နေသလဲ

– ပီကင်း ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်ခင် ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အမေရိကန် စစ်လေ့ကျင့်မှု

– ယူကရိန်း ဒရုန်းတွေက စစ်ပွဲတွေအတွက် ခေတ်သစ်တစ်ခု ပြောင်းစေမလား

– ၂ နှစ်ကျော်က မြုပ်သွားတဲ့ ရုရှား သင်္ဘောမှာ ဘာတွေပါသလဲ

×Close

News

ဂျပန်နိုင်ငံက အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့် လျှောက်ထားခအား အဆ ၂၀ ထိ တိုးမြှင့် — October 1, 2026 6:37 pm
လာအိုနိုင်ငံတွင် တရုတ်စစ်တပ်က စစ်ရေးအထောက်အကူပြု လေကြောင်းစခန်းသစ် ဖွင့်လှစ် — October 1, 2026 6:35 pm
ဗြိတိန် သုတေသနများအား တရုတ်ထောက်လှမ်းရေးများက အသုံးချနေကြောင်း MI5 သတိပေး — October 1, 2026 6:35 pm

Recent Posts

ကချင်နှင့် ရှမ်း-ကချင်အစပ် မြို့နယ် ၆ ခုတွင် KIA နှင့် စစ်အုပ်စုတပ်တို့ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်
ဂျပန်နိုင်ငံက အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့် လျှောက်ထားခအား အဆ ၂၀ ထိ တိုးမြှင့်
လာအိုနိုင်ငံတွင် တရုတ်စစ်တပ်က စစ်ရေးအထောက်အကူပြု လေကြောင်းစခန်းသစ် ဖွင့်လှစ်
ဗြိတိန် သုတေသနများအား တရုတ်ထောက်လှမ်းရေးများက အသုံးချနေကြောင်း MI5 သတိပေး
ကာလင်နင်ဂရက်ဒေသအား ပိတ်ဆို့ပါက နျူကလီးယားလက်နက်ဖြင့် တုံ့ပြန်မည်ဟု ရုရှား သတိပေး

Archives

Archives

×Close