NMG Doh – Page 126 – Network Media Group

ပင်မစာမျက်နှာ
သတင်း
ဓါတ်ပုံများ
ဗွီဒီယို
ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်
English News
NMG အကြောင်း
Contact

Home
Author Archive

NMG Doh

Author: NMG Doh

Nov 27

မြိတ် အားကစားကွင်း အရှေ့ဖက် မှ ဆိုင်ခန်းများ နစ်နာကြေးမပေးပဲ ဖယ်ရှားခိုင်း သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့ရှိ မြို့မအားကစားကွင်း အရှေ့ဘက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ရှိခဲ့သော ဆိုင်ခန်းတွဲပေါင်း ၃၀ နီးပါးကို အားကစားဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ဖြင့် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား၍ အပြီးသတ် ဖယ်ရှားပေးရန် အဓမ္မစေခိုင်းခံနေရသည်ဟု ဆိုင်ခန်းပိုင်ရှင်များက ပြောသည်။ အဆိုပါ ဖယ်ရှားမှုသည် မြို့မအားကစားကွင်းကို အဆင့်မြင့် တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်မည့် စီမံကိန်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပြီး၊ နှစ်ရှည် စာချုပ်စာတမ်းဖြင့် တရားဝင် ဝယ်ယူထားသူများအနေဖြင့် နစ်နာကြေး တစ်စုံတစ်ရာ မရဘဲ ရုတ်တရက် ဖယ်ရှားခံရသည်ဟု ဆိုင်ခန်း ပိုင်ရှင်များက ပြောသည်။ ဖယ်ရှားခံရမည့် ဆိုင်ခန်းတွဲများတွင် အိမ်သုံးပစ္စည်းအမျိုးမျိုး၊ လျပ်စစ်ပစ္စည်းဆိုင်များ၊ အထည်ဆိုင်များ၊ အလှပြင်ဆိုင်များ၊ ကား/လေယာဉ် လက်မှတ်အရောင်းဆိုင်များနှင့် အစားအသောက်ဆိုင်များ ပါဝင်သည်။ ဆိုင်ခန်းပိုင်ရှင် အများစုသည် နှစ် ၃၀ စာချုပ်ဖြင့် တရားဝင် ရောင်းချဝယ်ယူထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အချို့မှာ စာချုပ် သက်တမ်း ပြည့်ရန် လေးနှစ်ခန့်လိုသေးသည်ဟု ဆိုသည်။ အသက် ၅၀ ခန့်အရွယ် ဆိုင်ခန်းပိုင်ရှင် အမျိုးသားတစ်ဦးက “တရားဝင် နှစ်ရှည်စာချုပ်နဲ့ ဝယ်ထားတာပါ၊ နှစ်ပြည့်အောင် မစောင့်ဘဲ ချက်ခြင်းကြီး မောင်းထုတ်တာက အတော်လေး လွန်တယ်ဗျာ၊ တဆင့်ငှားရမ်းတဲ့ သူတွေကတော့ ထားပါတော့၊ စာချုပ်စာတမ်းနဲ့ တရားဝင် ဝယ်ထားတဲ့သူတွေမှာ အရမ်း နစ်နာပါတယ်၊ အာ ဏာကြီးနဲ့အချိန် ဆယ်ရက်လောက်နဲ့ ဖယ်ခိုင်းတာဆိုတော့ ဖယ်ပေးရမှာပေါ့လေ” ဟု ပြောသည်။ ဆိုင်ခန်းများကို ဖယ်ရှားပေးရန် မြို့နယ်အားကစားဦးစီးဌာနမှ ပေးပို့သော အကြောင်းကြားစာတွင်လည်း အခန်း ပိုင်ရှင်များအား နစ်နာကြေးအတွက် တစ်စုံတစ်ရာ ပြန်ပေးရန် ဆိုသည်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားခြင်း မရှိကြောင်း ဆိုင်ခန်းပိုင်ရှင်များက ပြောသည်။ ဆိုင်ခန်းတွဲနေရာများကို ဖြိုဖျက်ပြီးနောက် မြို့မအားကစားကွင်းကို အဆင့်မြင့် တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း မြို့ခံများက ပြောဆိုသည်။ ထိုစီမံကိန်းသည် စစ်ကော်မရှင်ခေါင်းဆောင် မြိတ်မြို့သို့ လာရောက်ခဲ့စဉ်က မြိတ်မြို့မအားကစားကွင်းကို တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ရန်နှင့် မြိတ်လေယာဉ်ကွင်းကိုပါ တိုးချဲ့ရန်အတွက် ပြောဆိုသွားခဲ့ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်ဟု မြို့ခံများက ယူဆနေကြသည်။ ဒေသအတွင်း အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာတည်ငြိမ်မှု မရှိသေးသည့် ကာလတွင် နှစ်ရှည်စာချုပ်ဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထား သည့် ပြည်သူများအား အချိန်တိုအတွင်း နစ်နာကြေးမပါဘဲ ဖယ်ရှားခိုင်းခြင်းသည် အာဏာသုံး ဖိအားပေးမှုသာ ဖြစ်ပြီး၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးအရ မသင့်လျော်ဟု ဆိုင်ခန်းပိုင်ရှင်များက ထောက်ပြဝေဖန်လျက်ရှိသည်။

မြိတ် အားကစားကွင်း အရှေ့ဖက် မှ ဆိုင်ခန်းများ နစ်နာကြေးမပေးပဲ ဖယ်ရှားခိုင်း

Nov 27

မိုးကုတ် သယံဇာတများ TNLA က တတ်စွမ်းသလောက် ထုတ်ယူသွားဟု ဒေသခံများပြော သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်။ တအာင်းတပ် TNLA ထိန်းချုပ်မှု နောက်ဆုံးအချိန်အထိ မြို့၏ အဖိုးတန်သယံဇာတများကို “အလွန်အကျွံ” ထုတ်ယူခြင်းနှင့် ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းများ သိမ်းယူခြင်းတို့ကြောင့် မြို့၏ အမွေအနှစ်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် “ပြင်းထန်စွာ” ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရကြောင်း မြို့ခံများက ပြောသည်။ စစ်ရေးအရ သိမ်းယူထားသော မြို့ကို စွန့်ခွာချိန်တွင် မိုးကုတ်မြို့သည် ‘အခွံသက်သက်’ သာ ကျန်ရှိတော့မည့် အခြေအနေကို “ရင်နာစရာ” မြင်တွေ့နေရသည်ဟု ဒေသခံများက ပြောသည်။ TNLA က မိုးကုတ်မြို့ကို သိမ်းယူထားသည့် ကာလတစ်လျှောက်လုံး၊ ၎င်းတို့နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိသော တရုတ်ကုမ္ပဏီများနှင့် မဟာမိတ် ကိုးကန့်ဒေသမှ လုပ်ငန်းများကို ပတ္တမြားမြေတွင် ကျောက်တူးဖော်ခွင့်များ ချထားပေးခဲ့သည်။ ယခင်က တူးဖော်ခြင်းမရှိသည့် မြို့ရှိ ဂေါက်ကွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသများတွင်ပင် ကျောက်တူးဖော်မှုအား “အရှိန်အဟုန်ဖြင့်” ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းကို ဒေသခံများက ထောက်ပြကြသည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအရ တအာင်းတပ် TNLA က မြို့မှ ဆုတ်ခွာရန် နီးကပ်လာသော နောက်ဆုံးအချိန်အထိ တရုတ်ကုမ္ပဏီများက ဂေါက်ကွင်းတွင် ကျောက်တူးဖော်မှု အရှိန်မြှင့်တင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မိုးကုတ်မြို့ခံ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက “ကျမတို့ မြို့ရဲ့ ဂေါက်ကွင်းလည်း ကုန်ပြီ ရစရာကို မရှိတော့ဘူး။ ကျမတို့ရဲ့ ဒီဂေါက်ကွင်းကြီးကိုပါ ကျောက်တူးခွင့် ပေးခဲ့တာက ကျမတို့ ဒေသခံတွေရဲ့ မျက်နှာကို လုံးဝ မထောက်ခဲ့တဲ့ ရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်တဲ့ လုပ်ရပ်ပဲ။ ဒီလိုဆုံးရှုံးမှုက ငွေနဲ့ ပြန်ဝယ်လို့ မရနိုင်ဘူး” ဟု ပြောသည်။ ဒေသခံကျောက်တူးသမားများကိုပါ ထုတ်ယူခွင့်ပေးမှု အနည်းငယ်ရှိခဲ့သည် ဆိုသော်လည်း အများစုမှာ တရုတ်ကုမ္ပဏီများကသာ လုပ်ကွက်ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး အဆိုပါ ကျောက်တူးဖော်ရေး လုပ်ကွက် များတွင်လည်း ဒေသခံများကို ခေါ်ယူငှားရမ်းခြင်းပင် မရှိခဲ့ဟု ဆိုသည်။ တအာင်းတပ် TNLA ဆုတ်ခွာချိန်တွင် သဘာဝသယံဇာတများ အပြင် မြို့လယ်ရှိ ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းများ၊ ဌာနဆိုင်ရာ ပရိဘောဂများနှင့် သစ်တောထွက် ပစ္စည်းများကိုပင် ယူဆောင်သွားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ထောက်ပြသည်။ မြို့၏ စိမ်းစိုသော အမွေအနှစ်များကိုပါ ထိခိုက်ခဲ့သည့်အပေါ် ပြည်သူများက ရင်နာနေရသည်ဟု ဆိုသည်။ မိုးကုတ်မြို့ခံ တစ်ဦးက “နောက်ဆုံး ကုန်ကုန်ပြောရရင်‌တော့ သစ်တောဆို သစ်တောဌာနမှာစိုက်တဲ့ ကျွန်းပင် ကစ ခုတ်လှဲပြီး ယူသွားတာမျိုး ဒါကျတော့ ရုပ်ဆိုးတဲ့ အပိုင်းတွေဖြစ်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ အဆိုပါ ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ တအာင်းတပ် TNLA ပြောခွင့်ရ လွေးယေဦးကို ဆက်သွယ်ခဲ့သော်လည်း ဆက်သွယ်၍ မရခဲ့ပေ။ အခြားဒေသခံတစ်ဦးကလည်း “ဒီလိုမျိုးကြီး ပေးလိုက်တယ်ဆိုတာ ပြည်သူလည်း အခုလက်ရှိ မိုးကုတ်၊ မိုးမိတ် ကို ပေးလိုက်တဲ့ ပြည်သူလူထုတွေလည်း မျက်နှာမထောက် သူတို့ရဲ့လူမျိုးအတွက်ပဲ သူတို့လုပ်သွားတယ်လို့ ထင်တယ်” ဟု ပြောသည်။ TNLA ၏ လုပ်ဆောင်မှုများကို တားမြစ်၍ မရနိုင်သောကြောင့် “ရင်နာနာဖြင့်” လက်ပိုက်ကြည့်နေရသည် ဟုလည်း မြို့ခံများက ပြောသည်။ နိုဝင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်ထိ မြို့ခံလူဦးရေ ထက်ဝက်ကျော်သည် စစ်ကော်မရှင်၏ ထိုးစစ်အသစ်နှင့် ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်မှုများကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဆက်လက် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသည်။ မြို့ကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခြင်းကြောင့် လုံခြုံရေး မတည်ငြိမ်မှုများအပြင် သယံဇာတ ထုတ်ယူမှုကြောင့် ပျက်စီးသွားသော ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကိုပါ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသော မိုးကုတ် ဒေသခံများသည် မျှတမှုရှိသော အုပ်ချုပ်မှုနှင့် လုံခြုံရေးကိုသာ အဓိက မျှော်လင့် တောင်းဆိုနေကြသည်။

မိုးကုတ် သယံဇာတများ TNLA က တတ်စွမ်းသလောက် ထုတ်ယူသွားဟု ဒေသခံများပြော

Nov 27

လွိုင်ကော်ထောင် အကျဉ်းသားများအား မဲထည့်ခိုင်း သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ စစ်ကော်မရှင်က လွိုင်ကော်ထောင်ရှိ အကျဉ်းသားများအား ဖိအားပေးပြီး မဲမသာမှု လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု ကရင်နီ နိုင်ကျဉ်း များ အဖွဲ့က စွပ်စွဲပြောဆိုသည်။ ကရင်နီပြည်၊ လွိုင်ကော်အကျဉ်းထောင်တွင် စစ်ကော်မရှင်က အကျဉ်းသားများကို မဖြစ်မနေ မဲပေးရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်ဟု ကရင်နီ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ အစည်းအရုံး (KPPA) က နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည်။ လွိုင်ကော်အကျဉ်းထောင်တွင် ပြီးခဲ့သည့် စက်တင်ဘာလအတွင်း အချုပ်သားနှင့် အကျဉ်းသား စုစုပေါင်း ၇၀၀ ကျော်အား မဲပေးရန် စေခိုင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု KPPA က ဆိုသည်။ KPPA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက “သတိထားရမယ့် အချက်က ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူက မဲပေးပိုင်ခွင့် မရှိဘူး။ အဲ့ဒါ အပြင် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံရသူတွေရဲ့ နာမည်တွေကလည်း မဲစာရင်းမှာ မရှိဘူး။ ဆိုတော့ ဒီလိုကိစ္စကို ဗမာ့ တပ်မတော် က သိုသိုဝှက်ဝှက် လုပ်နေတာက နိုင်ငံရေး ရွှေ့ကစားဖို့အတွက်၊ မဲမသာမှုကိစ္စတွေ ဆောင်ရွက်ဖို့ အတွက် ကြိုတင်ကြံစည်ခြင်းပဲ ဖြစ်တယ်လို့ ယူဆပါတယ်” ဟု ပြောသည်။ အကျဉ်းသားများအား မဲပေးခိုင်းရာတွင် ပါတီတစ်ခုတည်းကိုသာ ပေးရန် ဖိအားပေးမှု ရှိ/မရှိ မေးမြန်းရာတွင်မူ ပါတီရွေးချယ်ခိုင်းသည့် ဖိအားပေးမှုမျိုး မကြားရသော်လည်း ‘မဲမပေးရင် မနေရဘူး’ ဆိုသည့် ပုံစံဖြင့် အတင်းအကြပ် စေခိုင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း KPPA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောသည်။ “အဲ့လိုမျိုးတော့ မကြားမိဘူးပေါ့နော်။ ဒါပေမယ့် မဲမပေးရင် မနေရဘူးဆိုတဲ့ ပုံစံနဲ့ အတင်းအကြပ်ပေးခိုင်းတာ ပေါ့နော်” ဟု KPPA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောသည်။ KPPA က အကျဉ်းကျခံနေရသူများအား မဖြစ်မနေ မဲပေးခိုင်းခြင်းသည် စစ်ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ကျူးလွန်နေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တရားမျှတစွာ မဲပေးပိုင်ခွင့် ဖြစ်သည့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရေးကိုလည်း စော်ကားလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ KPPA သည် စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲကို အပြင်းအထန် ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ကြောင်း ၎င်းတို့ ၏ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်၌ ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်သူ့ပါတီမှ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည့် မောင်သက်မှူးအောင် ကိုလည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် မှ ထုတ်ပယ်လိုက်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။ KPPA ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်၊ ယူဆမိုဆို ကျေးရွာ၌ ပထမအကြိမ်မြောက် နိုင်ကျဉ်းဟောင်းများဆိုင်ရာ ညီလာခံ ကျင်းပသည့်ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ လွတ်မြောက်လာသည့် နိုင်ကျဉ်း အားလုံးကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

လွိုင်ကော်ထောင် အကျဉ်းသားများအား မဲထည့်ခိုင်း

Nov 27

နေရပ် မပြန်နိုင်သေးသည့် မောတောင်မှ ဒုက္ခသည်များ ထိုင်းဘက်တွင် နေထိုင်ရန်လည်း အခက်တွေ့နေ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသကြီး၊ မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်ရှိ အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေးမြို့ဖြစ်သည့် မောတောင်မြို့သိမ်း တိုက်ပွဲ ကြောင့် တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည့် ဒေသခံ ၃,၀၀၀ ဝန်းကျင် သည် နေရပ်သို့ ပြန်၍ မရသည့်အပြင် ထိုင်းဘက်ခြမ်းတွင်ပါ ဆက်လက်ခိုလှုံရန် ခက်ခဲနေသည်ဟု အကူအညီပေးနေသူများက ပြောသည်။ မောတောင်မြို့ကို ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (KNLA) ဦးဆောင်သည့် ပူးပေါင်းတပ်က နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မြို့၏ အဓိက လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ သိန်ခွန်း နှင့် သဲဖြူကျေးရွာ တို့တွင် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့မှစ၍ ယနေ့အထိ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်သည် အင်အား အလုံးအရင်းဖြင့် စစ်ကြောင်းထိုးခြင်း၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက် လုပ်နေခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသခံများသည် မြို့ထဲသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်ရန် စိုးရိမ်ကြောက်ရွံ့ နေကြရသည်။ ခုနှစ်စင်ကြယ်အဖွဲ့ (မြိတ်ခရိုင် စစ်ဘေးရှောင် ကူညီရေး) အဖွဲ့ဝင် ကိုဘလက် က “မောတောင်မြို့အဝင်ဖြစ်တဲ့ သိန်ခွန်းနဲ့ သဲဖြူဆိုတဲ့ကျေးရွာတွေမှာက လက်ရှိအချိန်အထိ တိုက်ပွဲတွေ အရမ်းကြီး ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်တယ်။ အဲ့နှစ်ရွာမှာ စစ်တိုက်နေခြင်းက မောတောင်မြို့ကို ပိတ်ဆို့ လိုက်သလို ဖြစ်တယ်ပေါ့နော်။ အကယ်၍ စစ်ရှောင် တွေက မြို့ထဲကိုပြန်ဝင်ပြီးနေမယ်ဆိုရင် ကျနော်တို့ လေယာဉ်ကို ကြောက်ရတဲ့အနေအထား စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်နေ တယ်ပေါ့နော်” ဟု ပြောသည်။ မောတောင်မြို့ဒေသခံ ၁,၄၀၀ ဦးကျော်သည် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့မှ စ၍ မြန်မာ - ထိုင်းနယ်စပ်ရှိ အလယ်ဂိတ်တွင် တိမ်းရှောင်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း စစ်ရှောင်များက အမှိုက်များကို စနစ်တကျ မစွန့်ပစ်ခြင်း၊ ယာယီတဲဆောက်လုပ်ရာတွင် ထိုင်းပိုင် သစ်များကို ခုတ်ယူခြင်းတို့ကြောင့် ထိုင်းအာဏာပိုင်တို့က နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှစ၍ နေရပ်ပြန်ခိုင်းသည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ရှောင်အချို့သည် လေကြောင်းအန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့်ပင် မြန်မာဘက်ခြမ်းရှိ လုံခြုံသည့် နေရာများသို့ ပြန်လည်ပြောင်းရွှေ့နေကြရသည် ဟု ကိုဘလက်က ဆက်ပြောသည်။ “အဓိကအားဖြင့်က ထောင်နဲ့ချီတဲ့ လူဦးရေတွေက အနီးနားဝန်ကျင်မှာ ယာယီတဲတွေဆောက်ဖို့အတွက် သစ်ခုတ်တဲ့ဟာသည် ထိုင်းရဲ့သစ်တွေ တော်တော်များကိုလည်း ခုတ်တဲ့ဟာထဲမှာ ပါသွားတယ်ပေါ့နော်။ ဆိုတော့ အဲ့လို အခြေအနေမျိုးဖြစ်တဲ့ အခါ ကြတော့ ထိုင်းအာဏာပိုင်တွေက လူဦးရေလျော့ပါးသွားအောင် လုပ်လိုက် တဲ့ဟာမျိုးပဲ ကျနော်ထင်တယ်။” မောတောင်မြို့အနီး တောထဲနှင့် ဥယျာဉ်ခြံများထဲတွင် တိမ်းရှောင်နေရသူ ၇၀၀ ကျော်ရှိပြီး၊ စစ်ကော်မရှင်၏ ရမ်းသန်းပစ်ခတ်မှုများကြောင့် နေရပ်မပြန်ရဲကြသေးပေ။ ကမ်းမယ့်လက်အဖွဲ့ဝင် ကိုပိုင်ကိုဦး က “ပြန်ဝင်လို့ မရသေးဘူးဆိုတာ စစ်ကြောင်းလည်း အမြဲတမ်းထိုးတယ်။ ရဟတ်ယာဉ် ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ရမ်းသမ်းပစ်လာနေတယ်။ လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတယ်။ လူရှိတဲ့နေရာတွေကြဲတယ်။ အဲ့တာက အမြဲတမ်း တွေ့မြင်နေရတာကိုးနော်။ ဘယ်လောက် ကြာကြာစစ်ရှောင်ရမလဲ ဆိုရင် အနည်းဆုံး ၂လ ဝန်းကျင်လောက်မှာ ရှိတယ်” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် စစ်ဘေးရှောင်များအတွက် အစားအစာ ရိက္ခာခြောက်များ၊ စောင်၊ အနွေးထည်များအပြင် ကလေးများအတွက် နို့မှုန့်နှင့် နို့တိုက်ပစ္စည်းများပါ အဓိက လိုအပ်နေကြောင်း အကူအညီပေးနေသူများက ပြော သည်။ စစ်ကော်မရှင်ဘက်က မောတောင်မြို့ကို နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းနေခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ပြည်သူများအနေဖြင့် ပိတ်ဆို့မှုဒဏ် အမျိုးမျိုးကို ရင်ဆိုင်လာရနိုင်သည်ဟု ကိုဘလက်က ပြောသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ရှောင်အရေးကို အားစိုက်လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အဖွဲ့များ၊ NGO အဖွဲ့အစည်းများ နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသည့် အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် မောတောင် စစ်ဘေးရှောင်များကို ကူညီပေးကြရန်နှင့် ဝိုင်းဝန်းအသံထုတ်ပေးကြရန် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ထားသည်။ ဓါတ်ပုံ - ကိုဘလက်

နေရပ် မပြန်နိုင်သေးသည့် မောတောင်မှ ဒုက္ခသည်များ ထိုင်းဘက်တွင် နေထိုင်ရန်လည်း အခက်တွေ့နေ

Nov 27

ကျားဖြန့် စခန်းမှ ထွက်လာသော နိုင်ငံခြားသားများ ထိုင်းနယ်စပ်တွင် သောင်တင်နေ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီမြို့နယ်ရှိ DKBA ထိန်းချုပ်ထားသော မင်းလက်ပံကျေးရွာရှိ ကျားဖြန့်ဂိုဏ်းမှ နိုင်ငံခြား သား ၁,၀၀၀ ကျော် ထိုင်းနယ်စပ်တွင် သောင်တင်နေသည်။ မင်းလက်ပံကျေးရွာ မှ တရားမဝင် အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်း (ကျားဖြန့်) လုပ်သား ၁,၀၀၀ ကျော်သည် သောင်ရင်း မြစ်ကို ဖြတ်ကူး၍ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း ထိုင်းစစ်တပ်၏ လက်မခံမှုကြောင့် မြန်မာဘက် ကမ်းနဖူးတွင် သောင်တင်နေသည် ဟု နယ်စပ်သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “မနေ့ညကတည်းက သောင်းရင်းမြစ် ကမ်းနဖူးမှာ လာစောင့် နေကြတာလို့ သတင်းရတယ်။ နိုင်ငံခြားသား ၁၀၀၀ ကျော်တယ်လို့ ပြောတယ်ဗျ။ ထိုင်းဘက်ကို ဝင်ဖို့ ကြိုးစား တာပေါ့ဗျာ။ မင်းလက်ပံကနေ လာကြတာ။ ထိုင်းက အဝင်မခံဘူး” ဟု ပြောသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ခြမ်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားသော နိုင်ငံခြားသား ၁,၀၀၀ ကျော်ကို ထိုင်းစစ်တပ်က လက်မခံဘဲ မြစ်ကမ်းနဖူးတစ်လျှောက်တွင် တစ်ညလုံး စောင့်ကြည့် ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်ဟု နယ်စပ်သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောသည်။ သို့သော် “သူတို့ ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေကိုတော့ လက်ခံတယ်လို့တော့ ကြားတယ်ဗျ။ တခြားနိုင်ငံခြားသားတွေက တော့ ဒီနေ့အထိ ဆက်စောင့်နေတုန်းပဲလို့ ပြောတယ်” ဟု အဆိုပါ နယ်စပ်သတင်းရင်းမြစ်က ဆက်ပြောသည်။ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်သည် ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး (KNU) လက်အောက်ခံတပ်ဖွဲ့များက DKBA တပ်များ တပ်စွဲထားသည့် မင်းလက်ပံကျေးရွာရှိ ကြီးမားသော ခြံဝင်းကို နိုဝင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့၊ တိုက်ပွဲများအပြီးတွင် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ KNU က အဆိုပါခြံဝင်းအတွင်း လူရာပေါင်းများစွာကို တရားမဝင်ချုပ်နှောင်ထားသည့် ကျားဖြန့်အလုပ်ရုံများ ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ယမန်နေ့ (နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်) က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ KNU ၏ ထုတ်ပြန်ချက် ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့ ည ၁၀ နာရီခန့်တွင် တရုတ်၊ ဗီယက်နမ် နှင့် လာအိုနိုင်ငံသားများသည် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ခြမ်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် သောင်ရင်းမြစ်ကို ဖြတ်ကာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ မဲ့ကိုကင်းကျေးရွာဘက်သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့၊ နံနက်ပိုင်းတွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်က မင်းလက်ပံကျေးရွာထိပ်သို့ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့သောကြောင့် ကျားဖြန့်လုပ်သား အများစုမှာ ယနေ့ ညနေပိုင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ခြမ်းသို့ ထပ်မံ ရောက်ရှိနေသည်ဟု မြေပြင် သတင်းရင်းမြစ်က ဆိုသည်။ DKBA ၏ အကာအကွယ်အောက်တွင်ရှိသော အဆိုပါ ကျားဖြန့်လုပ်ငန်းခွင်များသည် KNU ၏ ဝင်ရောက် စစ်ဆေးမှုများကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ခံနေရပြီး၊ KNU ကလည်း အဆိုပါ အလုပ်ရုံများမှ အခြေ အနေများကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်ရန် နိုင်ငံတကာသို့ အကူအညီတောင်းခံထားသည်။

ကျားဖြန့် စခန်းမှ ထွက်လာသော နိုင်ငံခြားသားများ ထိုင်းနယ်စပ်တွင် သောင်တင်နေ

Nov 27

အိန္ဒိယ နယ်စပ် စစ်ရှောင်များအကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် ဝမ်းလျှောရောဂါ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၆ ရက်။ မြန်မာ-အိန္ဒိယနယ်စပ်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံမှ စစ်ဘေးရှောင် များ ခိုလှုံရာစခန်းများတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ကူးစက်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဟု တာဝန်ရှိသူ များက ပြောသည်။ ချင်းပြည် (ပလက်ဝနှင့် ဆမီးမြို့နယ်) မှ စစ်ဘေးရှောင်များ အကြား နိုဝင်ဘာလဆန်းပိုင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းထန်သည့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ကူးစက်ရောဂါကို လက်ရှိတွင် အပြည့်အဝနီးပါး ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီဟု ပြောသည်။ Paletwa IDPs and Humanitarian Supporting (ပလက်ဝ စစ်ရှောင်နှင့် လူသားချင်းစာနာမှု ပံ့ပိုးရေး) အဖွဲ့ တာဝန်ခံ ဆလိုင်းစိုးသန်း က “အခု ထိန်းနိုင်တဲ့ အနေ အထား ရှိပါပြီ။ ထပ်တိုးလူနာတွေလည်း မရှိတော့ပါဘူး” ဟု ပြောသည်။ သို့သော်လည်း၊ ဒေသခံလူငယ်အဖွဲ့များ၊ စခန်းတာဝန်ရှိသူများနှင့် ကျန်းမာရေးအဖွဲ့များ၏ အချိန်မီ ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် ယခုအခါ အခြေအနေများ ပြန်လည် တည်ငြိမ်လာပြီဖြစ်ကြောင်း Paletwa IDPs and Humanitarian Supporting အဖွဲ့ တာဝန်ခံ က ပြောသည်။ အဆိုပါ ကူးစက်ရောဂါသည် ကာကီ၊ တွီဒင်းနှင့် လောင်းပဆူး စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများတွင် ပြန့်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါကူးစက်မှု ကာလအတွင်း လူပေါင်း ၁၅၀ ခန့် ကူးစက်ခံခဲ့ရကာ၊ ကလေးငယ်တစ်ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ရောဂါပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ဖို့ နှစ်ပတ်အကြာ ချမှတ်ထားခဲ့သော Lockdown အစီအမံများကိုလည်း စတင် ဖြေလျှော့ပေးနေပြီ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် တွီဒင်းစခန်းတွင် Lockdown ကို ဖြေလျှော့ခဲ့ပြီး၊ အဓိက ရောဂါဖြစ်ပွားရာ ကာကီစစ်ရှောင် စခန်း ကိုလည်း မကြာမီ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးသွားမည်ဟု ဆိုသည်။ ဆလိုင်းစိုးသန်းက “အခုဒီ တွီဒင်းစစ်ရှောင်စခန်းဖက်က ဖြေတယ်ဆိုတာက မြေပြင်ရဲ့ အတည်ပြုချက်အရ ကျန်းမာရေးဌာနဖက်ကနေ သူတို့ရဲ့ မြေပြင်ကွင်းဆင်းချက်အပေါ်မှာ အတည်ပြုပြီးမှ သူတို့က Lockdown ကို ဖြေတဲ့သဘောတော့ ဖြစ်တာပေါ့နော်။ ဆိုတော့ အခု ဒီ ကာကီဖက်ခြမ်းကတော့ ကျနော်တို့ လုံးဝထပ်တိုး လုံးဝကို မရှိတော့ဘူးဆိုရင် ပုံမှန်လည်း ဖြစ်ပြီဆိုရင် အဲဒါလည်း မကြာခင်မှာတော့ ဖွင့်နိုင်မယ်” ဟု ပြောသည်။ ရောဂါကူးစက်မှု အန္တရာယ်မှ ကျော်လွှားနိုင်ပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာ ပြတ်လပ်မှုကို ဖြေရှင်း ရန်အတွက် နှစ်ပတ်ကြာ ပိတ်ထားခဲ့သည့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများကိုလည်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး စနေနေ့မှစ၍ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ပြန်လည်စတင်နေပြီ ဖြစ်သည်။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲမှုနှင့် ဆေးဝါးပြတ်လပ်မှုများ ကြားမှ ဒေသခံလူငယ်အဖွဲ့များနှင့် စခန်း တာဝန်ရှိ သူများ၏ ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် ရောဂါကို အချိန်တိုအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ကူညီဆောင်ရွက် နေသူများက ပြောသည်။ နောက်ထပ် ကူးစက်မှုများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန်အတွက် အာရက္ခပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာန (APH) ကလည်း နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် အသိပေးနှိုးဆော်ချက် တစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲတွင် ချောင်းရေ၊ မြစ်ရေများကို ကြိုချက်ပြီးမှ သောက်သုံးရန်၊ လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောရန်၊ ယင်နားစာများကို လုံးဝ မစားရန် တိုက်တွန်းထားပြီး၊ ယင်လုံအိမ်သာများကို ဆောက်လုပ်သုံးစွဲကာ ချောင်းနီး၊ မြစ်နီးတွင် မစင်မစွန့်ရန် သတိပေးထားသည်။ ထို့အပြင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်ပါက ဓာတ်ဆားကို မဖြစ်မနေ သောက်သုံးကာ နီးစပ်ရာ ကျန်းမာရေးဌာနသို့ ချက်ချင်းသွားရောက် ကုသမှုခံယူရန် နှိုးဆော်ထားသည်။ APH က စစ်ဘေးရှောင်များနှင့် ရပ်ကျေးပြည်သူများအနေဖြင့် အဆိုပါ နှိုးဆော်ချက်များကို အထူးဂရုပြု လိုက်နာဆောင်ရွက်ပေးကြပါရန် အသိပေးတိုက်တွန်းထားသည်။

အိန္ဒိယ နယ်စပ် စစ်ရှောင်များအကြား ဖြစ်ပွားနေသည့် ဝမ်းလျှောရောဂါ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီ

Nov 27

ငွေကြေး မတတ်နိုင်သော မိုးကုတ်မြို့ခံများ မြို့မှ မထွက်ခွာနိုင်ကြ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်။ တအာင်းတပ်မတော် (TNLA) က မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်မြို့တို့ကို စစ်ကော်မရှင်ထံ ပြန်လည်အပ်နှံမည့် ဆုံးဖြတ် ချက်ကြောင့် မြို့ခံများ စစ်ဘေးရှောင်နေကြသော်လည်း၊ ငွေကြေး အဆင်မပြေသူများမှာ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ခြင်း မရှိပဲ အခက်ကြုံနေကြသည်။ စစ်ရှောင်စရိတ်များ ကြီးမြင့်ခြင်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်မှုကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက် နေခြင်းတို့သည် မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ် ဒေသခံ ပြည်သူများ အခက်တွေ့နေကြသည်။ TNLA မှ အဆိုပါမြို့များမှ နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဆုတ်ခွာမည်ဟု ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်၊ မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ် မြို့များမှ ပြည်သူအများအပြားသည် စစ်ဘေးရှောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြသော်လည်း ရွှေ့ပြောင်းစရိတ် ကြီးမြင့်မှုက ငွေကြေးမတတ်နိုင်သည့် ပြည်သူများကို တားဆီးထားသည်။ မိုးကုတ်မြို့ခံတစ်ဦးက “အိမ်ပြောင်းရတာက ဈေးကြီးပေးပြီးတော့ ပြောင်းနေရတာပေါ့နော်။ ပိုက်ဆံရှိတဲ့ သူတွေလောက်ပဲ ပြောင်းနိုင်နေတာပေါ့။ ပိုက်ဆံမရှိတဲ့သူတွေကျတော့ မပြောင်းနိုင်ဘူးပေါ့နော်” ဟု လက်ရှိ အခြေအနေကို ရှင်းပြခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် စီးပွားရေး မပြေလည်သူများ၊ နေရပ်ကို စွန့်ခွာရန် စိတ်မပါသူများသာ မြို့ပေါ်တွင် အများဆုံး ကျန်ရှိနေပြီး၊ တော်တော်များများ စွန့်ခွာသွားသဖြင့် မြို့သည် ‘မရှိသလောက်’ ဖြစ်နေပြီ ဟုလည်း ဒေသခံများ က ပြောဆိုသည်။ အပစ်အခတ် ရပ်စဲထားသော်လည်း စစ်ရေးပဋိပက္ခများ၏ နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေများကြောင့် ဒေသ၏ စီးပွားရေးသည် လုံးဝ နလန်မထူနိုင်သေးဘဲ ကုန်ဈေးနှုန်းများမှာ ဆက်လက် မြင့်တက်နေသည်။ စီးပွားရေးကဏ္ဍမှာ အဆုံးထိ ကျဆင်းနေသည့် အပြင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်ခြင်းနှင့် ဂိတ်များမှ ငွေကြေး အတင်းအကျပ် တောင်းခံမှုများကိုလည်း ခံနေရသည်ဟု မိုးကုတ်မြို့ခံများက ပြောသည်။ “အခုက လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး မကောင်းလို့သာ ဒီဘက်မှာ မြှင့်တက်တာလေး ကုန်ဈေးနှုန်းတွေက။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတွေ ဖွင့်ပေးရမယ်။ နောက်ပြီးတော့မှ ဂိတ်တွေရှိတဲ့နေရာမှာ ဂိတ်တွေ ကနေပြီးတော့မှ ငွေတောင်းတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ လုံခြုံရေးအရ စစ်ဆေးတာမျိုး ဆိုရင်တော့ ပြည်သူတွေ အနေနဲ့ နားလည်ပေးလို့ရတယ်” ဟု မိုးကုတ်ဒေသခံက ပြောသည်။ တအာင်းတပ် TNLA မှ မြို့ကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးမည့် ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ဒေသခံများသည် စိုးရိမ် ထိတ်လန့်ရုံသာမက စိတ်ပျက်ဝမ်းနည်းမှုများပါ ဖြစ်နေကြသည်။ မိုးမိတ် ဒေသခံတစ်ဦးက “အဲ့ဒီ ထုတ်ပြန်ချက် ကြေညာတဲ့နေ့ကဆိုလို့ရှိရင် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကအစပေါ့နော် ယောက်ယက်တွေ ခတ်ပြီးတော့မှ သူတို့လည်း စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုတွေရော မလုံခြုံမှုတွေရော အကုန်လုံး ပေါင်းပြီးပေါ့လေးနော် အဲ့လိုမျိုး ဒီဟာကြီးကို မဖြစ်စေချင်တာပေါ့” ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် စစ်ရှောင်ရန် မတတ်နိုင်ဘဲ ကျန်ခဲ့သူများအတွက် စားဝတ်နေရေးနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးသည် အဓိက စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်နေသည်။ ဒေသခံပြည်သူများသည် ကုန်ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်မှု၊ ငွေကြေး အခက်အခဲနှင့် လုံခြုံရေး မတည်ငြိမ်မှုများအကြား မည်သည့် အဖွဲ့အစည်းကမှ မိမိတို့၏ ဘဝလုံခြုံရေးနှင့် စီးပွားရေးအပေါ် မထိခိုက်စေရန်သာ အဓိက မျှော်လင့် တောင်းဆိုနေကြသည်။

ငွေကြေး မတတ်နိုင်သော မိုးကုတ်မြို့ခံများ မြို့မှ မထွက်ခွာနိုင်ကြ

Nov 26

မောတောင်စစ်ရှောင်များ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် အမိုးအကာ အရေးပေါ်လိုအပ် သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်။  မော‌တောင် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြသူများအထဲမှ စစ်ဘေးရှောင် ရှစ်ရာကျော် အမိုးကာ၊ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စောင်များ လိုအပ်နေကြသည်ဟု စစ်ဘေးရှောင်များအား ကူညီနေသူများက ပြောသည်။ မောတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ၏ အရှိန်မသေသေးသည့် နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရသော အသက်ကြီးရွယ်အိုများနှင့် မီးဖွားပြီးစ အမျိုးသမီးများ အပါအဝင် စစ်ဘေးရှောင် ရှစ်ရာကျော်သည် ဥယျာဉ်ခြံ များနှင့် တောနက်အတွင်း၌ ခိုလှုံနေကြရခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အတွက် အမိုးအကာ၊ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ဆေးဝါးများ အရေးပေါ် လိုအပ်နေကြောင်း ကူညီထောက်ပံ့သူများ က ပြောသည်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေခြင်းကြောင့် ဒေသခံများ မှာ ၎င်းတို့၏ နေအိမ်များသို့ ပြန်ရန် မဖြစ်နိုင်သေးပေ။ အသက် ၄၀ နှစ်ခန့်အရွယ် စစ်ဘေးရှောင်နေရသူ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက အမိုးအကာနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ အခြေအနေ ကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြသည်။ “ဘယ်လောက်ကြာကြာ ရှောင်ရမလဲ မသိဘူး။ လနဲ့ချီပြီး အကြာကြီး ရှောင်နေရရင် အမိုးအကာကလည်း မရှိ၊ စားဖို့လည်း ရိက္ခာက မရှိ၊ ဆေးဝါးကလည်းမရှိနဲ့ ဒုက္ခရောက်နေကြရတယ်၊ အမိုးအကာ တာလပတ် ပါတဲ့သူက နည်းနည်းပဲရှိတယ်။ လက်ရှိ တောငှက်ပျောရွက်တွေ ကာရံနေကြရတယ်၊ သုံးလေးရက်တစ်ကြိမ်လဲပေး နေရ တယ်။ မိုးရွာရင် မလွယ်ဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ လက်ရှိ တောထဲ၌ ပုန်းရှောင်နေကြရသူ ၈၀၀ ကျော်အထဲတွင် သံဃာတော်များ၊ ကလေးသူငယ်များ၊ မီးဖွားထား သည့် အမျိုးသမီးများ စသည့် ထိခိုက်လွယ်အုပ်စုများ ပါဝင်နေသည်ဟု အကူအညီပေးနေသူများက ပြောသည်။ ၎င်းတို့သည် ယာယီခိုလှုံရန်အတွက် တာလပတ် အနည်းငယ်သာ ပါရှိသဖြင့် တောငှက်ပျောရွက်များကိုသာ အားပြုကာရံနေကြရပြီး ယင်းတို့အား သုံးလေးရက်လျှင် တစ်ကြိမ် လဲလှယ်ပေးနေရသည်။ စစ်ဘေးရှောင်တိမ်းနေကြရသူများတွင် ချက်ပြုတ်စားသောက်ရန်အတွက် အိုး၊ ခွက်၊ ပန်းကန်များလည်း လုံးဝမပါလာသည့် အပြင် မီးဖွားထားသူများပါ ရှိနေသဖြင့် စောင်များကဲ့သို့သော အနွေးဓာတ်ပေးသည့် ပစ္စည်းများလည်း အရေးတကြီး လိုအပ်နေကြောင်း ကူညီသူများက ဆိုသည်။ လက်ရှိအခြေအနေအရ စစ်ကော်မရှင်တပ်မှ မောတောင်မြို့နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ သဲဖြူ၊ သိန်ခွန်းအပါအဝင် ကျေးရွာ ၁၀ ရွာကျော်ကို လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ရွာသားများမှာ လေကြောင်းအန္တရာယ်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် မိမိတို့နေရပ်သို့ မပြန်နိုင်သေးဘဲ နီးစပ်ရာ ဘေးလွတ်နိုင်မည့် ဥယျာဉ်ခြံများနှင့် တောတွင်းနေရာများသို့ ဆက်လက်တိမ်းရှောင်နေကြရကာ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ အမြန်ဆုံး လိုအပ်လျက်ရှိသည်။

မောတောင်စစ်ရှောင်များ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် အမိုးအကာ အရေးပေါ်လိုအပ်

Nov 26

ကိုးကန့်နှင့် စစ်ကော်မရှင်တို့ လားရှိုးအနီး တင်းမာမှု ဖြစ်နေ သတင်းနှင့် မီဒီယာ ကွန်ရက်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်။ ကိုးကန့်တပ်မတော် MNDAA မှ တပ်ဆုတ်ရန် ငြင်းပယ်မှုကြောင့် ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း၊ လားရှိုးမြိုးအနီး နှစ်ဖက်ကြား စစ်ရေးတင်းမာကာ အဓိကလမ်းပိုင်းများ ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် တရုတ်-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေး ထိခိုက် နေရသည်။ လားရှိုးမြို့အနီးတွင် စစ်ကော်မရှင်တပ်နှင့် ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) တို့အကြား ယခုနှစ်ဆန်းပိုင်းက တရုတ်၏ ကြားဝင်မှုဖြင့် ရရှိထားသည့် အပစ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှုမှာ တစ်နှစ်မပြည့်မီပင် စစ်ရေးတင်းမာမှု များ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့ တင်းမာမှုများကြောင့် အဓိက လမ်းပိုင်းများ ပိတ်ဆို့ခံထားရပြီး ဒေသတွင်း စီးပွားရေးနှင့် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကိုပါ ထိခိုက်လာကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ ရှမ်းမြောက်ရှိ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် နီးစပ်သူတစ်ဦးက “အဓိကတော့ သီပေါ-လားရှိုး လမ်းပိုင်းကို MNDAA က တပ်ဆုတ်ပေးမှာ မဟုတ်တဲ့အတွက် တင်းမာမှုက ဆက်ဖြစ်နေတယ်။ မြေပြင်မှာ ညှိနှိုင်းမှုတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့် မပြေလည်တာကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အခြေအနေတွေပါ” ဟု ပြောသည်။ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းမှာ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ၌ စစ်ကော်မရှင် တပ်ဘက်မှ ကိုးကန့်တပ် MNDAA ကို သီပေါ-လားရှိုး လမ်းပိုင်းမှ ဆုတ်ခွာပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ရာ ကိုးကန့်ဘက် က လက်မခံဘဲ ငြင်းပယ်ခဲ့ရာမှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ငြင်းပယ်မှုကြောင့် နှစ်ဖက်တပ်များအကြား စစ်ရေးအရ အပြန်အလှန် ဖိအားပေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး သီပေါ-လားရှိုး လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ အဓိက လမ်းပိုင်းများကို ပိတ်ဆို့ထားသည်။ ထိုလမ်းပိုင်းသည် မန္တလေး-မူဆယ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် လမ်းပိတ်ဆို့မှုက တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ် ကုန်တင်ယာဉ်များမှာ ကြီးမားသော အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ လားရှိုးမြို့ပေါ်တွင်လည်း စစ်ရေးတင်းမာမှု၏ အရိပ်အယောင်များကို မြင်တွေ့နေရကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။ နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် လားရှိုးမြို့ ရပ်ကွက်တစ်ခုအနီးရှိ စစ်ကော်မရှင်တပ်စခန်းမှ သေနတ် အချက် ၂၀ ခန့်ကို တဖက်သတ် ပစ်ခတ်သံများ ကြားရသဖြင့် မြို့ခံများ စိုးရိမ်နေသည်။ လားရှိုး ဒေသခံတစ်ဦးက “ညဘက် ၉ နာရီလောက်က တဖက်သတ် ပစ်တဲ့အသံကြားကြတာပါ။ လက်နက်ငယ် အချက် ၂၀ လောက် ပစ်ခတ်တာ။ တိုက်ပွဲမဟုတ်တာတော့ သေချာတယ်။ ဘာကြောင့်ပစ်တယ်ဆိုတာ ရှင်းရှင်း လင်းလင်း မသိရတော့ ဒေသခံတွေ စိုးရိမ်နေကြတာပါ” ဟု ပြောသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လားရှိုးမြို့ပြင်ရှိ ကျေးရွာများတွင်မူ MNDAA တပ်ဖွဲ့များ၏ လှုပ်ရှားမှုသည် ပုံမှန်အတိုင်း ပင် ရှိနေပြီး၊ စစ်ကော်မရှင်တပ်က တပ်ဆုတ်ရန် ဖိအားပေးနေသော်လည်း ကိုးကန့်တပ်ဘက်က တပ်ဆုတ်ခြင်း မရှိဘဲ အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပုံမှန်အတိုင်း လည်ပတ်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ဒေသခံ သတင်း အရင်းအမြစ်များက အတည်ပြု ပြောဆိုသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်မှုဖြင့် ရရှိခဲ့သော အမည်ခံ အပစ်ရပ်စဲမှုသည် စစ်ကော်မရှင်တပ်၏ တပ်ဆုတ်ရေး တောင်းဆိုချက်များကြောင့် ပျက်ပြားမည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး ရှမ်းမြောက်ဒေသ၏ စစ်ရေး တည်ငြိမ်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများ၏ အခြေအနေကို ဆက်လက် စောင့်ကြည့်နေရသည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ ဓါတ်ပုံ - (Crd) မန္တလေးမှ မူဆယ်သွား လမ်းမပေါ်၌ ကုန်ကားများ ရာချီပြီး ပိတ်မိနေ (ပုံဟောင်း)

ကိုးကန့်နှင့် စစ်ကော်မရှင်တို့ လားရှိုးအနီး တင်းမာမှု ဖြစ်နေ

« Prev 1 … 124 125 126 127 128 … 1,082 Next »

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည ရုပ်သံသတင်း (၁၃-၅-၂၆)

ဒီနေ့ အစီအစဉ်တွေထဲမှာတော့…..

– ချင်းပြည်နဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းက ဗုံးကြဲလို့ စစ်သုံ့ပန်းတွေ အပါအဝင် လူသေဆုံး

– ရှမ်းမြောက်-ကချင် အစပ် မဘိမ်းဘက်မှာ စစ်တပ်က အင်အားအမြောက်အများ တိုးချဲ့

– ထိုင်းရောက် မြန်မာတွေ လုံခြုံရေးနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖို့ အကန့်အသတ်တွေက ဘာတွေလဲ။

– UFC ခါးပတ်ပိုင်ရှင် ဂျော့ရှူဝါဗန် ထိုင်းနဲ့ မလေးရှားကို လာဖို့ရှိ

– အမေရိကား-တရုတ် ထိပ်သီး အစည်းအဝေး မတိုင်ခင် ဘာတွေ ကြိုတင် ပြင်ဆင်နေသလဲ

– ပီကင်း ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်ခင် ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အမေရိကန် စစ်လေ့ကျင့်မှု

– ယူကရိန်း ဒရုန်းတွေက စစ်ပွဲတွေအတွက် ခေတ်သစ်တစ်ခု ပြောင်းစေမလား

– ၂ နှစ်ကျော်က မြုပ်သွားတဲ့ ရုရှား သင်္ဘောမှာ ဘာတွေပါသလဲ

×Close

News

Bloody Ballot Boxes and an Election Under the Shadow of “Made in China” — February 16, 2026 2:29 pm
IDPs Face Severe Medicine Shortages in Paletwa Township — November 7, 2024 3:02 pm
1,000 Displaced Need Urgent Aid in Pinlaung Township, Shan State — October 30, 2024 1:52 pm

Recent Posts

စလော့ဂိမ်း သိန်း ၁၅၀ ရှုံးသဖြင့် ယာဉ်မောင်းတစ်ဦး အဆုံးစီရင်
မောင်တောမြို့နယ်အတွင်း ထိုးဖောက်လာသည့် ARSA အဖွဲ့ နှင့် AA တိုက်ပွဲဖြစ်
အီရန် ခေါင်းဆောင်ကြီး အယာတိုလာ ခါမေနီအတွက် ရက်ရှည်ဈာပနအခမ်းအနားများ ပြင်ဆင်
TikTok တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှုအတွင်း နမ်းခဲ့သည့် အင်ဒိုနီးရှားစုံတွဲတစ်တွဲကို ကြိမ်ဒဏ် ၂၁ ချက်စီ အပြစ်ပေး
တားမြစ်ချက်ကို မလိုက်နာသည့် ရှေးရိုးစွဲ SSPX အဖွဲ့ကို ဗာတီကန် သာသနာ ထုတ်ပယ်

Archives

Archives

×Close